UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

atłasek

Chronologizacja

1823, Kurjer Warszawski, nr 4, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. atłasek
atłaski
D. atłaska
atłasku
atłasków
C. atłaskowi
atłaskom
B. atłasek
atłaski
N. atłaskiem
atłaskami
Ms. atłasku
atłaskach
W. atłasku
atłaski

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Od: atłas

1. nić

Definicja

błyszcząca nić używana do haftowania, wykonywania ozdobnych szwów i szydełkowania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  nić

Połączenia

  • atłasek i kordonek, atłasek i mulina
  • haftować, wyszywać atłaskiem

Cytaty

Klientom podobają się nici do haftu ręcznego - mulina, atłasek, kordonek.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Program Powszechnej Prywatyzacji, Gazeta Wyborcza, 1995-10-30

Na białe płótno nanosi się wzór ołówkiem. Poszczególne elementy obszywa się białą nitką. Następnie nasnuwa się nóżki, czyli białe nitki łączące elementy haftu. Teraz dopiero przychodzi kolej na właściwe haftowanie atłaskiem lub muliną.

źródło: NKJP: Gajor z koszyczkiem, Gazeta Poznańska, 2003-03-22

Szydełkowe wachlarze - jeden z atłaska, drugi z grubszego kordonka.

źródło: Internet: pl.pinterest.com

W zestawie: 2 pełne motki białego atłasku [...], wzór kołnierzyka odbitego na białym płótnie - gotowy do haftu, wzór kwiatka z liściem na pergaminie.

źródło: Internet: sprzedajemy.pl

2. ścieg

Definicja

ścieg - sposób przekładania nitki - wykorzystywany w haftowaniu do pokrywania małych powierzchni o różnych kształtach płaską warstwą ciasno ułożonych obok siebie nici

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ścieg

Cytaty

Ściegi atłaskowe dzielimy - w zależności od podłoża oraz sposobu wykonania - na hafty płaskie (atłasek prosty i skośny) oraz wypukłe (wałeczek, atłasek na podkładzie) [...].

źródło: Internet: wiano.eu

[...] ściegi, które są często używane podczas wyszywania [...], to łańcuszek, atłasek i ścieg cieniowany. Łańcuszkiem najczęściej wyszywa się wszystkie wąskie motywy, atłaskiem zapełnia się nieduże i wąskie powierzchnie, a ścieg cieniowany służy do wypełnienia większych elementów, tak by granice haftu były niewidoczne.

źródło: Internet: allegro.pl

Wielkiej staranności w konserwacji wymaga niezmiernie efektowny strój żywczanek, a osobliwie [...] chusteczki panieńskie, haftowane techniką ściegu przewlekłego, atłasku, ażurowego ściegu perskiego i ozdobnego, a nadto techniką cerowanki, dziurkowania i kropkowania.

źródło: Tadeusz Seweryn: Ludowe sposoby konserwowania zabytków, Ochrona Zabytków, 1951 (cejsh.icm.edu.pl)

Robiono je, używając tylko atłaska prostego i ściegu za igłą.

źródło: Elżbieta Piskorz-Branekova: Polskie hafty i koronki. Zdobienia stroju ludowego, 2005 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 22.04.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json