UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cesarzowa

Chronologizacja

1522, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cesarzowa
cesarzowe
D. cesarzowej
cesarzowych
C. cesarzowej
cesarzowym
B. cesarzową
cesarzowe
N. cesarzową
cesarzowymi
Ms. cesarzowej
cesarzowych
W. cesarzowo
cesarzowe

1. władczyni

Definicja

kobieta, która sprawuje władzę w państwie jako cesarz

Pochodzenie

Zob. cesarz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  władczyni

Cytaty

[...] rządy w państwie objęła cesarzowa Taitu.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

Piętnaście razy w historii dynastii rządziły cesarzowe.

źródło: NKJP: Witold Pawłowski: Pierwszy Ogrodnik, Polityka, 2002-07-13

- [...] kto jest teraz cesarzem? [...]
- Nie ma cesarza. [...]
- Nie ma... ? [...]
- Ano tak... Cesarstwem Terraticos rządzi obecnie niespodziewanie kobieta, cesarzowa.
- Żona cesarza - zgaduje Exon.
- Pudło. [...]
- [...] na nową cesarzową namaszczona została sama Tira... [...] żona zmarłego Artusa, pana naszej szkoły gladiatorów...

źródło: Krzysztof Bonk: Zakon, 2018 (books.google.pl)

2. żona cesarza

Definicja

żona cesarza

Pochodzenie

Zob. cesarz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

W dniu 5 maja 1917 roku nowa para cesarska w osobach cesarza Karola i cesarzowej Zyty zjechała do Krakowa po raz pierwszy i ostatni.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Na krakowskim rynku, 2007

Los cesarzowej ważył się przez moment [...]. Lecz kobieta, która była żoną cezara, nic już nie znaczy...

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

- Księżna Paulina [...] nie kupiła sobie wówczas kilku sukien, a pieniądze [...] przeznaczyła na ufundowanie przedszkola. Była przyjaciółką żony Napoleona, cesarzowej Józefiny.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

3. w tarocie

Definicja

ezoter. 
karta w talii tarota

Noty o użyciu

Zapisywane zwykle wielką literą.

Pochodzenie

Zob. cesarz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • cesarzowa w Tarocie
  • karta cesarzowej

Cytaty

W kartach przebija się karta Cesarzowej. W Polsce pojawi się „żelazna dama”, która osiągnie sukces na skalę europejską. Najlepszym rozwiązaniem byłyby rządy kobiety [...].

źródło: NKJP: Magda Kazikiewicz, Ola Kurowskai: Stąd do przyszłości, Gazeta Krakowska, 2005-12-30

Płeć karty - żeńska [...]. Energia cesarzowej łączy wiedzę z mądrością, aby zapewnić nam najwyższą kobiecą energię.

źródło: Internet: wrotatarota.com

4. rodząca

Definicja

pot.  żart. 
kobieta, która urodziła dziecko przez cesarskie cięcie

Pochodzenie

Wyraz utworzony od jednostki cesarskie cięcie.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cesarzowa mama

Cytaty

Cesarka to wyjście awaryjne, by uratować dziecko i matkę. [...] Drogie Cesarzowe! Przetrwałyśmy i mamy zdrowe dzieci.

źródło: Internet: szczesliva.pl

[...] nie wiem, czy wskazane jest płakanie przy cesarskim cięciu. [...] lekarze [...] jeszcze kilka razy do mnie przychodzili w „odwiedziny” [...]. A jeden z daleka już się darł: „Gdzie jest moja cesarzowa?!”, oczywiście odkrzyczałam „tutaj jestem!”.

źródło: Internet: maluchy.pl/forum

Frazeologizmy

cesarzowa mama
Data ostatniej modyfikacji: 28.06.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json