UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

amator

Chronologizacja

1728, Kart XVII-XVIII

1. pływania

Definicja

osoba, która lubi wykonywać pewną czynność i wykonuje ją dla własnej przyjemności

Pochodzenie

łac. amātor 'miłujący, zakochany'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lubownik, miłośnik, zapaleniec
sprzeczne:  wróg

Połączenia

  • autentyczny, prawdziwy, zapalony; młody amator czegoś
  • amator blondynek, kobiet; filmu, muzyki, sztuki; piwa, słodyczy, wina; łatwego zarobku, mocnych wrażeń, prostej rozrywki; aktywnego wypoczynku, jazdy konnej, kąpieli, narciarstwa, picia, pływania, spacerów, tańca, tenisa, wędkowania, wędrówek górskich, wspinaczki
  • grono, grupa, krąg amatorów
  • raj dla amatorów czegoś
  • przybywa amatorów czegoś
  • odstraszyć/odstraszać, przyciągać, zniechęcić/zniechęcać amatorów czegoś

Cytaty

Kiedy 5 lat temu po raz pierwszy spotkali się w salce przy plebanii kościoła w Rdzawce, aby poznać tajniki pieśni chóralnej, nikt nie przypuszczał, że dotrwają do dzisiaj. Obecnie chór „Adoramus” skupia ponad 35 młodych amatorów śpiewu.

źródło: NKJP: (ALF): „Adoramus” - Jubileusz 5-lecia, Tygodnik Podhalański, 1997

To jezioro polodowcowe o bardzo czystej wodzie jest rajem nie tylko dla amatorów pływania, ale także dla miłośników wędkarstwa.

źródło: NKJP: Dominik Majsterek: Jezioro skarbem Sieciechowa, Echo Dnia, 2007-08-17

[...] pogoda w górach nie sprzyja amatorom górskich wędrówek. Szlaki są ośnieżone, zalodzone i przez to bardzo śliskie.

źródło: NKJP: (PP): Udana akcja TOPR, Dziennik Polski - Podhale, 2002-09-26

W czasie Jesiennych Spotkań Browarników zobaczyć można było setki marek chmielowego napoju. Amatorom piwa mogło się w głowie zakręcić od samego patrzenia...

źródło: NKJP: (pot): Nagrody dla producentów piwa, Echo Dnia, 2006-10-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. amator
amatorzy
ndepr
amatory
depr
D. amatora
amatorów
C. amatorowi
amatorom
B. amatora
amatorów
N. amatorem
amatorami
Ms. amatorze
amatorach
W. amatorze
amatorzy
ndepr
amatory
depr

Składnia

bez ograniczeń + amator +
KOGO/CZEGO

2. fotograf amator

Definicja

ten, kto robi coś bez fachowego przygotowania

Pochodzenie

fr. amateur

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dyletant, laik, profan
antonimy:  profesjonalista, weteran, zawodowiec

Połączenia

  • całkowity, kompletny, zupełny; typowy amator
  • amator i profesjonalista; amator i zawodowiec
  • aktor, filmowiec, fotograf, historyk, malarz, muzyk, piosenkarz, plastyk amator
  • zachowywać się jak amator

Cytaty

W wywiadach powtarzali, że owszem, grają przede wszystkim transkrypcje muzyki klasycznej, ale przecież także modne melodie rozrywkowe, jazz i big-beat. Byli ewenementem. Wyróżniali się wśród masy uzdolnionych amatorów [...].

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Carter był prowincjuszem i przed kamerami zachowywał się jak amator. A i polityka, i kamera telewizyjna amatorstwa nie znoszą. Tu trzeba być profesjonalistą, otoczonym gronem doskonałych doradców.

źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

Jak rozpoznawać fałszerstwa? Metodą najpewniejszą jest analiza i ocena samego obrazu [...] To jednak wyższy stopień wtajemniczenia, właściwy historykom sztuki [...]. Potrafią oni dostrzec niuanse i szczegóły dla amatora niezauważalne [...].

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Przewodnik po rynku malarstwa, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. amator
amatorzy
ndepr
amatory
depr
D. amatora
amatorów
C. amatorowi
amatorom
B. amatora
amatorów
N. amatorem
amatorami
Ms. amatorze
amatorach
W. amatorze
amatorzy
ndepr
amatory
depr

3. sportowiec

Definicja

ten, kto uprawia jakąś dyscyplinę sportu i nie czerpie z tego korzyści finansowych

Pochodzenie

fr. amateur

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zawodowiec

Połączenia

  • amator i zawodowiec
  • koszykarz, siatkarz, sportowiec amator
  • liga, mistrzostwa; drużyna, zespół amatorów
  • amatorzy rywalizowali/rywalizują, startowali, wystartowali w czymś; grają
  • zwyciężyć wśród amatorów

Cytaty

W 1928 roku w Hadze [...] dopuszczono do udziału tylko amatorów, eliminując tym samym większość arcymistrzów. Lord Hamilton-Russel [...] nie uznał tej zmiany i zabronił tym razem wręczenia jego pucharu.

źródło: NKJP: Ewa Milewicz: To były czasy, Gazeta Wyborcza - Dodatek, 1992-06-05

Nie przegap cotygodniowych regat windsurfingowych dla amatorów na Półwyspie Helskim [...].

źródło: NKJP: Cosmokalendarz, Cosmopolitan, 2000

Mniej więcej do końca lat sześćdziesiątych XX w. lekka atletyka żyła sobie wyłącznie spokojnym rytmem olimpiad. [...] Surowo wówczas przestrzegano reguły amatorstwa, a rozumiano ją najprościej, jak można - kto bierze pieniądze za sport, ten nie jest amatorem.

źródło: NKJP: Marek Jóźwik: Bieg przez dolara, Polityka, 2001-08-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. amator
amatorzy
ndepr
amatory
depr
D. amatora
amatorów
C. amatorowi
amatorom
B. amatora
amatorów
N. amatorem
amatorami
Ms. amatorze
amatorach
W. amatorze
amatorzy
ndepr
amatory
depr

4. na zakup czegoś

Definicja

ten, kto jest zainteresowany robieniem czegoś, kupnem

Pochodzenie

łac. amātor 'miłujący, zakochany'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Połączenia

  • bogaty, przeciętny amator
  • oferta dla amatorów czegoś
  • amator poszukiwał, szukał czegoś; kupił, nabył coś

Cytaty

Nie ma już papierów trzyletnich i rocznych o stałym oprocentowaniu. Nie brakowało klientów chętnych do ich zakupu. Amatorzy papierów skarbowych mogą jednak poczekać na następne emisje.

źródło: NKJP: Popularne obligacje, Dziennik Polski, 1998-10-21

[...] mogłabym wcale nie pracować od czasu, gdy Gmina Miasta Stołecznego Warszawy, uznała moje areały za działki budowlane, na które było coraz więcej bogatych amatorów.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Prowincja, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. amator
amatorzy
ndepr
amatory
depr
D. amatora
amatorów
C. amatorowi
amatorom
B. amatora
amatorów
N. amatorem
amatorami
Ms. amatorze
amatorach
W. amatorze
amatorzy
ndepr
amatory
depr

Składnia

bez ograniczeń + amator +
CZEGO
bez ograniczeń + amator +
na CO

Frazeologizmy

amator cudzej własności
amator kwaśnych jabłek

Przysłowia


Każda potwora znajdzie amatora
Każda potwora znajdzie swego amatora
Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json