UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

arena

Chronologizacja

1779, Dykcyonarz starożytności dla szkoł narodowych, books.google.pl

Pochodzenie

fr. aréne

niem. Arena

z łac. (h)arēna 'piasek, miejsce piaszczyste; posypane piaskiem miejsce walki w rzymskim amfiteatrze'

1. w cyrku

Definicja

okrągły plac w cyrku, na którym odbywają się występy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  scena

Połączenia

  • barwna, oświetlona arena; arena cyrkowa
  • środek areny
  • konie, lwy, słonie na arenie
  • wejść, wrócić, wyjść na arenę
  • popisywać się, występować na arenie

Cytaty

Kolarz jeżdżący w kółko po arenie cyrkowej na rowerze nie jest dla publiczności atrakcją, ale małpa, która przecież powinna przebywać na drzewie, wsadzona na rower przyciąga tłumy.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004

Nie spodziewał się, że strzelanie z pistoletu będzie mu sprawiało tyle trudności. Co prawda ostatnio instruktor strzelectwa, w cywilu aktor cyrkowy, popisujący się na arenie właśnie celnością strzałów, był z niego zadowolony.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 2000

Tupot ciężkich stóp po podłodze przypominał dudnienie cyrkowej areny przy popisie słoni.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arena
areny
D. areny
aren
C. arenie
arenom
B. arenę
areny
N. areną
arenami
Ms. arenie
arenach
W. areno
areny

2. w starożytności

Definicja

w starożytnym amfiteatrze lub cyrku rzymskim: owalny, wysypany piaskiem plac, będący miejscem zapasów i walk gladiatorów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • potężna, wielka arena
  • arena amfiteatru, Koloseum
  • amfiteatr z areną
  • walki na arenie

Cytaty

Niedaleko od Hellady i nieco później Rzymianie zbudowali potężną arenę Koloseum, obok której nie rósł żaden Święty Gaj i nie współzawodniczyli szczęśliwi olimpijscy herosi.

źródło: NKJP: Stanisław Czubernat, Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Tatrach, Tygodnik Podhalański, 1997

Cesarz mógł się osobiście mało emocjonować tym, co się działo na arenie amfiteatru czy w hipodromie, ale to nie miało znaczenia, bo żaden z władców nie mógł publicznie manifestować swych przekonań.

źródło: NKJP: Jerzy Ciechanowicz, Odwieczna natura kibica, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-04-17

...domyślam się, że przybyliście do Wienny z zamiarem rozbudzenia gniewu Walentyniana. Nie pytam, do czego wam ten gniew potrzebny, [...] proszę tylko, błagam: nauczcie mnie, co mam uczynić, aby ta hołota dworska tańczyła z niedźwiedziami i lwami na arenie amfiteatru.

źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Ostatni Rzymianie, 1958

To tutaj, w położonej w południowej części półwyspu Istria Puli, jest lepiej niż w Rzymie zachowane koloseum, szósty co do wielkości amfiteatr świata, z areną zbudowaną w I wieku przez cesarza Wespazjana.

źródło: NKJP: Elżbieta i Andrzej Lisowscy, W drogę z Markiem, Cosmopolitan, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arena
areny
D. areny
aren
C. arenie
arenom
B. arenę
areny
N. areną
arenami
Ms. arenie
arenach
W. areno
areny

3. do korridy

Definicja

ogrodzony plac, na którym odbywają się walki ludzi z bykami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  plac

Połączenia

  • hiszpańska arena
  • korrida na arenie
  • wkroczyć/wkraczać na arenę
  • dobić, zabić byka na arenie

Cytaty

[...] jeśli podczas [...] walk miłosnych, teraz już sławnych, Dogaressa zginęłaby zabita jak byk na arenie hiszpańskiej podczas corridy, nie sprawiłoby to nikomu żadnego bólu, nie wywołałoby odrobiny współczucia w sercach kobiet; cóż one winne, że nie była zdolna do walki?

źródło: KWSJP: Aldo Palazzeschi: Doża, 1974

Ciągle mówił o sobie jako o „ostatniej karcie” czy o matadorze, który wkracza na arenę, by dobić rannego byka.

źródło: NKJP: Roger Boyes, Narodziny demokracji, Gazeta Wyborcza, 1995-06-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arena
areny
D. areny
aren
C. arenie
arenom
B. arenę
areny
N. areną
arenami
Ms. arenie
arenach
W. areno
areny

4. stadion

Definicja

stadion sportowy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport miejsca związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  stadion

Połączenia

  • nowa, planowana; główna, wielka arena; arena olimpijska, sportowa
  • boisko i arena
  • budować, wybudować arenę

Cytaty

Sopocki projekt przewiduje wybudowanie sali sportowo-koncertowej, areny sportowej, sali do treningów, stałej sceny i wysuwanego proscenium [...], rozsuwanej trybuny, kawiarni, barów.

źródło: NKJP: Beata Janczarska, Hala XXI wieku, Gazeta Miejska, 2000

Wszyscy fani tenisa popijają z plastikowych kubków Heinekena - jednego ze sponsorów turnieju. Ci, którym nie było dane dostać się na trybuny, mogą oglądać mecze na telebimach wokół dwóch wielkich aren.

źródło: NKJP: Łukasz Haluch: Spaleni słońcem, 2006

Brakuje także siatek za bramkami areny sportowej, na bocznych ścianach zatrzymujących piłki. Według zapewnień zarządzającego halą, siatki zostaną także zawieszone. Tak prezentuje się wejście do głównej areny sportowej [...].

źródło: NKJP: Nie będzie stała pusta, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2004-01-18

Odległości między arenami będą większe niż w Salt Lake City? Niewiele, ale większe. Będzie to trudne dla Misji, ale nie dla samych zawodników [...]. Czy rozplanowanie obiektów nie było błędem w sztuce?

źródło: KWSJP: Ze Zbigniewem Paceltem Paweł Rydzyński, Zimowe konkrety, prasa, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arena
areny
D. areny
aren
C. arenie
arenom
B. arenę
areny
N. areną
arenami
Ms. arenie
arenach
W. areno
areny

Składnia

bez ograniczeń + arena +
JAKA

5. miejsce wydarzeń

Definicja

miejsce jakichś wydarzeń lub jakiejś działalności

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • arena europejska, krajowa, międzynarodowa, ogólnopolska; polityczna
  • arena starć, wydarzeń, wypadków, zajść, zmagań; dziejów; polityki
  • coś jest, staje się areną czegoś
  • schodzić, zejść z areny
  • wejść, wkroczyć/wkraczać na arenę
  • pojawić się, zabłysnąć na arenie

Cytaty

W ciągu ostatnich 10 lat instytucje przestały być areną politycznego sporu i w ramach reform i oszczędności zostały zepchnięte na margines.

źródło: NKJP: Kultura się obroniła, Dziennik Polski, 2000-12-09

[...] Sejm i Senat powinny przede wszystkim zajmować się pracą ustawodawczą, a nie być areną rozgrywek politycznych.

źródło: NKJP: Mieczysław Skrzypek: Podziękowanie za hojność, prasa, 2000

Kobiety zadziwią świat nie tylko swoją urodą, ale i wielkimi sukcesami na arenie sportowej oraz naukowej, zdobędą też znaczący głos w życiu ogólnoświatowym [...].

źródło: NKJP: (KS), Do głosu dojdzie intuicja, Życie Podkarpackie, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arena
areny
D. areny
aren
C. arenie
arenom
B. arenę
areny
N. areną
arenami
Ms. arenie
arenach
W. areno
areny

Składnia

bez ograniczeń + arena +
CZEGO
bez ograniczeń + arena +
JAKA
Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json