Chronologizacja
W postaci: musa
1. w mitologii
Definicja
Pochodzenie
łac. musa
z gr. moũsa
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura
Połączenia
- dziewięć muz
- muza Erato, Euterpe, Kaliope, Klio, Melpomena, Polihymnia, Talia, Terpsychora, Urania
- muza komedii, poezji, tragedii
- Apollo i muzy
- śpiew; siedziba muz
- słuchać muz
Cytaty
|
[...] poza murami Paryża, było o wiele taniej. Studenci właśnie nadali tej wiejskiej okolicy żartobliwe miano góry Parnas, siedziby Apolla i dziewięciu muz. źródło: NKJP: Kinga Kawalerowicz: Klimaty Montparnasse'u, Magazyn. Dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-06-26 |
|
|
Ten sam i nie ten sam szedłem przez las dębowy źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Poezje wybrane, 1996 |
|
|
Poeci czasem umieją interpretować poezję [...], ale na ogół nie umieją wygłaszać wykładów. Wiersze dyktuje im natchnienie, niestety, muzy wykładów nie ma; przecież nie jest nią ukryta pod maską Talia i nie Melpomena, specjalistka od tragedii, nie surowa Urania, zaprzyjaźniona z Jarosławem Iwaszkiewiczem, nie zamyślona Polihymnia, nie Klio nawet, nie inne muzy - i na pewno nie Mnemozyne, która opiekuje się całą niesforną dziewiątką dziewic. źródło: NKJP: Czy poeci umieją interpretować poezję?, Dziennik Polski, 2002-12-24 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | muza |
muzy |
|
| D. | muzy |
muz |
|
| C. | muzie |
muzom |
|
| B. | muzę |
muzy |
|
| N. | muzą |
muzami |
|
| Ms. | muzie |
muzach |
|
| W. | muzo |
muzy |
2. dziedzina twórczości
Definicja
Pochodzenie
łac. musa
z gr. moũsa
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka
Połączenia
- jego, moja, twoja; dramaturgiczna, poetycka muza
- amator, miłośnik czyjejś / jakiejś muzy
- hołdować, oddać się/oddawać się, poświęcić się muzie
Cytaty
|
Gorzej było z jego muzą okresu powojennego. Bezrefleksyjna afirmacja nowej rzeczywistości w Polsce przekształciła tyrtejską nutę jego okupacyjnych wierszy w ton coraz bardziej sloganowej retoryki [...]. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004 |
|
|
Dobrze zrobiłeś, że pięćdziesiąt lat temu poślubiłeś muzę, której na imię rzeźba. Przez pół wieku tworzyłeś rzeczy piękne, wkładając w to całe serce i talent [...]. źródło: NKJP: (gram): Pół wieku rzeźbienia, Tygodnik Podhalański, 1997 |
|
|
Simon Schama, doradza swoim kolegom, aby [...] przykład wzięli raczej z pisarzy, a co najmniej z dawnych mistrzów historiografii - autorów, którzy zawierzyli swej muzie. Narracja o przeszłości to nie tyle opowieść prawdziwa i nie tyle fikcja, ile coś pośredniego [...]. źródło: NKJP: Marek Zaleski: Formy pamięci, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | muza |
muzy |
|
| D. | muzy |
muz |
|
| C. | muzie |
muzom |
|
| B. | muzę |
muzy |
|
| N. | muzą |
muzami |
|
| Ms. | muzie |
muzach |
|
| W. | muzo |
muzy |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. kobieta
Definicja
Pochodzenie
łac. musa
z gr. moũsa
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | natchnienie |
Połączenia
- jego, moja, twoja; piękna muza
- muza Chopina, Gałczyńskiego...; poetów
Cytaty
|
„Camille Claudel” [...] poświęcona jest rzeźbiarce, muzie Rodina, która tragicznie zakończyła żywot, spędzając 30 lat w zakładzie dla psychicznie chorych. źródło: NKJP: Śnią mi się piosenki, Dziennik Polski, 2000-03-24 |
|
|
[...] patrząc na dzisiejszą panią Słobodnikową trudno byłoby uwierzyć, że to ona była muzą Gałczyńskiego. źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy, czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998 |
|
|
Kiedy zapytałam Quentina Tarantino, która ze wszystkich kobiet na świecie inspiruje go najbardziej, powiedział, że właśnie ty jesteś jego muzą. Czyżby to oznaczało, że będziesz już teraz występować w każdym jego filmie? źródło: NKJP: Dagmara Wirpszo: Uma Thurman - muza Tarantino, Glamour, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | muza |
muzy |
|
| D. | muzy |
muz |
|
| C. | muzie |
muzom |
|
| B. | muzę |
muzy |
|
| N. | muzą |
muzami |
|
| Ms. | muzie |
muzach |
|
| W. | muzo |
muzy |
Składnia
|
+ | muza | + |
KOGO
|
|
|
+ | muza | + |
CZYJA
|
4. muzyka
Definicja
Pochodzenie
Od: muzyka
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | muzyka |
Połączenia
- dobra, fajna, świetna; ambitna, ciężka, czarna, lekka, ostra muza; muza klubowa
- muza z kompa, z płyty, z radia
- muza i taniec
- fan, miłośnik muzy
- płyta z muzą
- muza gra, leci; podoba się komuś
- posłuchać, słuchać; szukać muzy
- grać, puszczać, robić; lubić, uwielbiać muzę
- interesować się muzą
Cytaty
|
Prezentowana płyta jest niełatwa, ale odpłaca słuchaczowi wrażeniami, jakich nie dozna podczas słuchania lżejszej muzy. źródło: NKJP: Cosmo wie wszystko, Cosmopolitan, 2000 |
|
|
Gdzie leci najlepsza muza w mieście? źródło: Internet |
|
|
Przypiął rysunek obok ogłoszeń o spotkaniach integracyjnych, zaproszenia (na ambitny film z dobrą muzą) oraz informacji o występie kabaretu. źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | muza |
muzy |
|
| D. | muzy |
muz |
|
| C. | muzie |
muzom |
|
| B. | muzę |
muzy |
|
| N. | muzą |
muzami |
|
| Ms. | muzie |
muzach |
|
| W. | muzo |
muzy |
Inne uwagi
Zwykle lp