UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

humanizm

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. humanism

fr. humanisme

niem. Humanismus

z łac. hūmānus 'ludzki'

1. prąd odrodzenia

Definicja

prąd myślowy i kulturalny odrodzenia, przeciwstawiający zainteresowanie człowiekiem i jego życiem typowemu dla średniowiecza stawianiu Boga w centrum zainteresowania

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [humaniźmie] lub [humanizmie].

Wymowa

[humanism] lub [humanizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Połączenia

  • europejski, francuski, włoski; odrodzeniowy, renesansowy humanizm
  • humanizm i reformacja; renesans i humanizm
  • ideały, idee; epoka humanizmu

Cytaty

Kimkolwiek była Grynea, nawet jeśli była postacią zmyśloną, autodemonstracja uczuć jest tu istotnym znakiem kulturowym, znamiennym dla epoki humanizmu.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1995

Humanizm i reformacja spowodowały żywy ruch umysłowy i rozwój piśmiennictwa w języku polskim.

źródło: NKJP: Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska: przewodnik, 1997

[...] oni doskonale wiedzą, że zadufany antropocentryzm europejskiego humanizmu dawno już został skompromitowany przez odkrycie ruchu wszechświata, czego skutkiem stała się wiedza o tym, że w kosmosie człowiek jest [...] bez znaczenia.

źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. humanizm
humanizmy
D. humanizmu
humanizmów
C. humanizmowi
humanizmom
B. humanizm
humanizmy
N. humanizmem
humanizmami
Ms. humanizmie
humanizmach
W. humanizmie
humanizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. postawa

Definicja

postawa intelektualna i moralna zakładająca, że najwyższą wartością jest człowiek

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [humaniźmie] lub [humanizmie].

Wymowa

[humanism] lub [humanizm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • współczesny; głęboki, prawdziwy; chrześcijański, socjalistyczny humanizm
  • humanizm i liberalizm; humanizm i tolerancja; racjonalizm i humanizm
  • postawa humanizmu
  • wykazać się/wykazywać się humanizmem
  • odwoływać się do humanizmu

Cytaty

Podczas, gdy dorosłych hipnotyzują dziś nazwiska i hałaśliwa reklama, dzieci uwodzi potęga słowa i prawdziwy humanizm.

źródło: NKJP: (MB): Impreza artystyczna w Szubinie, Nakielski Czas, 2006-07-26

Obowiązujący dziś kodeks karny z 1997 r. nazywany był często kodeksem humanizmu i liberalizmu.

źródło: NKJP: Marcin Baryń, Magazyn Puls Studenta, 2001-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. humanizm
humanizmy
D. humanizmu
humanizmów
C. humanizmowi
humanizmom
B. humanizm
humanizmy
N. humanizmem
humanizmami
Ms. humanizmie
humanizmach
W. humanizmie
humanizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 29.12.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json