UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

barokowy

Chronologizacja

1846, Gazeta W. Xięstwa Poznańskiego, nr 6, polona.pl

Pochodzenie

Zob. barok

1. związany z epoką baroku

Definicja

związany z barokiem - okresem w dziejach literatury i sztuki europejskiej trwającym od końca XVI w. do XVIII w.

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a twórca

Definicja

tworzący w baroku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

barokowy artysta, kompozytor, malarz, poeta, twórca
barokowy i romantyczny; renesansowy i barokowy

Cytaty

Dzisiejsze nasze życie to „dźwięk, cień, dym, wiatr, błysk, głos, punkt” - wedle sformułowania barokowego poety, Daniela Naborowskiego.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: W większym formacie - dziś Znak?, Gazeta Wyborcza, 1994-10-07

Zainteresowanie w latach 60. naszego wieku muzyką dawną sprawiło, że na sceny powróciły opery twórców barokowych.

źródło: NKJP: Głos dla głosu, Dziennik Polski, 1999-01-02

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa
D.	barokowego	barokowego	barokowego	barokowego	barokowej
C.	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowej
B.	barokowego	barokowego	barokowy	barokowe	barokową
N.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokową
Ms.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokowej
W.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe
D.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
C.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym
B.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowe
N.	barokowymi	barokowymi	barokowymi	barokowymi
Ms.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
W.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe

Składnia

Rz osobowy	+	barokowy	+
szyk: neutralny

1.b utwór

Definicja

powstały w baroku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

barokowy dwór, klasztor, kościół, ogród, pałac, ratusz; nagrobek; barokowa budowla, świątynia; rzeźba, sztuka; barokowe dzieło
barokowy i romantyczny; renesansowy i barokowy

Cytaty

[...] w salach koncertowych kraju [...] rzadko można usłyszeć utwory mające więcej niż 250 lat [...]. Repertuar barokowy, renesansowy lub średniowieczny staje się za to atrakcją wakacyjnych festiwali, ponieważ znakomicie pasuje do odwiedzanych przez turystów zabytkowych obiektów.

źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Co w gambie gra?, Polityka, 2004-08-21

Cóż może mieć wspólnego - spyta niejeden Czytelnik - toporność poezji średniowiecznej z misterną formą utworów barokowych?

źródło: NKJP: Mikołaj Szymański: Słowem, ręką, kłem, jadem, Gazeta Wyborcza - Dodatek, 1998-02-06

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa
D.	barokowego	barokowego	barokowego	barokowego	barokowej
C.	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowej
B.	barokowego	barokowego	barokowy	barokowe	barokową
N.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokową
Ms.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokowej
W.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe
D.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
C.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym
B.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowe
N.	barokowymi	barokowymi	barokowymi	barokowymi
Ms.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
W.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe

Składnia

Rz nieżywotny	+	barokowy	+
szyk: neutralny

2. związany z barokiem - stylem

Definicja

związany z barokiem - stylem w sztuce panującym w Europie od końca XVI do XVIII w., charakteryzującym się przepychem i iluzjonizmem, ponadto w malarstwie i w rzeźbie: dynamiką form, ekspresją wyrazu, grą światła i bogatą symboliką

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

2.a charakter

Definicja

związany z estetyką baroku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

barokowy charakter, styl, wystrój; barokowa architektura, literatura; barokowe wnętrze
gotycki i barokowy

Cytaty

Co warto zobaczyć w Płońsku? [...] Najcenniejszym zabytkiem jest kościół i klasztor karmelitów. Ta gotycka budowla została przebudowana w stylu barokowym [...].

źródło: NKJP: Jan Paweł Piotrowski: Weekend za miastem, Gazeta Wyborcza - Dodatek, 1992-10-30

Z inicjatywy von Lossów wzniesiono renesansowy dwór. W latach 1730-1746 dokonano przebudowy pałacu, nadając mu charakter barokowy.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa
D.	barokowego	barokowego	barokowego	barokowego	barokowej
C.	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowej
B.	barokowego	barokowego	barokowy	barokowe	barokową
N.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokową
Ms.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokowej
W.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe
D.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
C.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym
B.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowe
N.	barokowymi	barokowymi	barokowymi	barokowymi
Ms.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
W.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe

Składnia

Rz. nieżywotny	+	barokowy	+
szyk: neutralny

2.b ołtarz

Definicja

wykonany zgodnie ze stylem baroku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

barokowy aniołek; krucyfiks, nagrobek, ołtarz; dwór, klasztor, ogród, pałac, ratusz; barokowa suita; ambona, budowla, fasada, polichromia, rzeźba; barokowe wyposażenie
częściowo, głównie barokowy

Cytaty

W kaplicy św. Jana od Krzyża na uwagę zasługuje barokowy ołtarz marmurowy, konsekrowany w 1720 r.

źródło: NKJP: Klasztor zatopiony w lesie, Dziennik Polski, 2002-08-24

Dzisiaj od frontu świątynia niczym nie różni się od sąsiednich socrealistycznych kamienic. Dopiero od podwórza widać całą potęgę i majestat barokowej fasady.

źródło: NKJP: Cezary Goliński: Blokada katedry, Gazeta Wyborcza, 1993-06-28

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa
D.	barokowego	barokowego	barokowego	barokowego	barokowej
C.	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowej
B.	barokowego	barokowego	barokowy	barokowe	barokową
N.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokową
Ms.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokowej
W.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe
D.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
C.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym
B.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowe
N.	barokowymi	barokowymi	barokowymi	barokowymi
Ms.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
W.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe

Składnia

Rz nieżywotny	+	barokowy	+
szyk: neutralny

3. zbyt ozdobny

Definicja

związany z barokiem - nadmiernym bogactwem szczegółów i ozdób

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	przesadny
	antonimy:	ascetyczny
	hiperonimy:	ozdobny

Połączenia

barokowy przepych; barokowa forma, ozdobność; pompa
iście, prawdziwie barokowy

Cytaty

The Legendary Pink Dots zapuścili się w niemal wszystkie muzyczne rejony [...]. Można ich cenić za aranżacje: na każdej płycie słychać kilkanaście instrumentów, co w dobie komputerowej oszczędności środków jest niemal barokową ozdobnością.

źródło: NKJP: Tomasz Michniewicz: Legendarne różowe kropki, Polityka, 2004-10-30

Okazałe uroczystości kościelne, regularnie obchodzone z iście barokową pompą, wnosiły odrobinę tryumfalizmu w szarą i surową codzienność środowiska katolickiego.

źródło: NKJP: Józef Tischner: W krainie schorowanej wyobraźni, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa
D.	barokowego	barokowego	barokowego	barokowego	barokowej
C.	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowemu	barokowej
B.	barokowego	barokowego	barokowy	barokowe	barokową
N.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokową
Ms.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym	barokowej
W.	barokowy	barokowy	barokowy	barokowe	barokowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe
D.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
C.	barokowym	barokowym	barokowym	barokowym
B.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowe
N.	barokowymi	barokowymi	barokowymi	barokowymi
Ms.	barokowych	barokowych	barokowych	barokowych
W.	barokowi	barokowi	barokowe	barokowe

Składnia

	+	barokowy	+
szyk: neutralny

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2025