UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

klasyk

Chronologizacja

SWil: klassyk, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

fr. classique

niem. Klassiker

z łac. classicus

1. uznany artysta

Definicja

twórca dzieł zaliczanych do klasyki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  twórca

Połączenia

  • francuski, grecki, polski, rzymski; wielki; słynny, znany; antyczny, starożytny klasyk
  • klasyk współczesności; filozofii, marksizmu; muzyki, literatury, socjologii
  • dzieło, utwór; myśl, zdanie; lektura klasyka
  • klasyk pisał, twierdził
  • cytować, zacytować klasyka; czytać, znać klasyków
  • polecać; przełożyć/przekładać, przetłumaczyć, tłumaczyć klasyków
  • nazwać kogoś klasykiem
  • uznać/uznawać kogoś za klasyka

Cytaty

[...] pruski Fryderyk czy caryca Katarzyna czytali sporo i uwielbiali filozoficzne dyskursy [...], Hitler zwiedzał galerie, słuchał koncertów oraz czytał klasyków, podobnie jak Stalin - obdarzony nadto słynnym poczuciem humoru.

źródło: NKJP: Zięba Maciej OP, Po szkodzie? Przed szkodą?: o Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996

[...] w księgarniach i na stoiskach pojawiły się arcydzieła literatury [...]. Polecałam klasyków na wakacje. Mogę teraz ich polecić na cały rok, spokojna, że książek na rynku nie zabraknie.

źródło: NKJP: Helena Zaworska, Klasycy na cały rok, Gazeta Wyborcza, 1992-10-07

Klasycy muzyki XX wieku rozmaicie sobie radzili: Ryszard Strauss pisał przy biurku, a Strawiński, Prokofiew i nasz Szymanowski przy fortepianie [...].

źródło: KWSJP: Krzysztof Bilica: Telefony z Eufonii: felietony wygłaszane 1991-1992 w programie II Polskiego Radia, 1995

[...] obcy byli mu starożytni klasycy, a łacina pozostała na poziomie gorliwego ministranta.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Jeśli nawet świat jest krótkim chaosem - jak Pan pisze, czy snem wariata - jak pisze klasyk, musi Pan w nim znaleźć jakiś poetycki sens.

źródło: NKJP: Wierszowisko, Dziennik Polski, 2003-03-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klasyk
klasycy
ndepr
klasyki
depr
D. klasyka
klasyków
C. klasykowi
klasykom
B. klasyka
klasyków
N. klasykiem
klasykami
Ms. klasyku
klasykach
W. klasyku
klasycy
ndepr
klasyki
depr

Składnia

bez ograniczeń + klasyk +
CZEGO

2. zwolennik antyku

Definicja

zwolennik nurtu w literaturze i sztuce, nawiązującego do wzorców antycznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • klasycy i romantycy
  • filozofia, ideały, idee klasyków; spór, walka klasyków z romantykami
  • spór między klasykami a romantykami
  • klasyk dowodził, pisał, spierał się

Cytaty

Opis walki klasyków z romantykami, a zwłaszcza zaciętej polemiki Mickiewicza z Janem Śniadeckim, jest w wykonaniu Przybylskiego sensacyjną powieścią interpretacyjną!

źródło: NKJP: Helena Zaworska, W swym podręczniku „Romantyzm” Alina Witkowska i Ryszard Przybylski proponują nowe odczytanie wielkich..., Książki. Dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-02-12

[...] rekomenduję państwu do przemyślenia istotę sporu między klasykami a romantykami po powstaniu listopadowym.

źródło: NKJP: Sprawozdania stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.10.2004

Klasycy przyswajali sobie najcenniejsze wartości antyku (nawiązywanie do tradycji greckich i rzymskich, poszanowanie dla reguł Arystotelesa i przekonanie, że artysta jest „więźniem wewnętrznego kodeksu”).

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klasyk
klasycy
ndepr
klasyki
depr
D. klasyka
klasyków
C. klasykowi
klasykom
B. klasyka
klasyków
N. klasykiem
klasykami
Ms. klasyku
klasykach
W. klasyku
klasycy
ndepr
klasyki
depr

3. coś uznanego

Definicja

to, co jest zaliczane tradycyjnie do rzeczy i dzieł uznanych, nieprzemijających, stanowiących wzór

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • prawdziwy klasyk; klasyk filmowy
  • klasyk filmu, komedii; gatunku
  • uznać/uznawać coś za klasyk

Cytaty

Po „Weselu” [...] młody reżyser Michał Zadara wytropił polskość w... klasyku filmowej komedii „Pół żartem, pół serio”.

źródło: NKJP: Aneta Kozioł, Polacy w Szykago, Polityka, 2006-10-21

[...] nie chodzi o jakiekolwiek skórzane kurtki, tylko o ramoneski. Prawdziwy klasyk. Takie, jaką ma wokalista w tym teledysku [...].

źródło: Internet

Kiedy film pokazywano w Stanach, w jednej z amerykańskich gazet napisano wręcz, że sekwencja miłosna z „Yesterday” to klasyk.

źródło: KWSJP: Ewa Czartoszewska-Retmaniak, Film. Wkrótce premiera, prasa, 1993

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klasyk
klasyki
D. klasyka
klasyków
C. klasykowi
klasykom
B. klasyk
klasyki
N. klasykiem
klasykami
Ms. klasyku
klasykach
W. klasyku
klasyki

4. styl

Definicja

sport.  pot. 
styl klasyczny w różnych dyscyplinach sportowych

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  styl

Połączenia

  • biec/biegać, płynąć, pływać klasykiem

Cytaty

Mateusz Dudek ukończył wyścig na 100 m klasykiem na siódmej pozycji.

źródło: NKJP: (maw): To tylko sparing, Nowiny Raciborskie, 2006-11-14

Nasi zawodnicy w Biegu Piastów zdobywali, moim zdaniem, bardzo dobre lokaty. Przecież biegliśmy klasykiem w drugi dzień zawodów razem z w pełni sprawnymi narciarzami.

źródło: NKJP: Nie było tak źle, Dziennik Polski, 2001-03-15

Niedawno przegrałem z nim w klasyku niespełna 10 sekund, a potem pokonałem go w Ramsau w stylu wolnym.

źródło: NKJP: Biegacz - marzenie, Dziennik Polski, 1998-02-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klasyk
klasyki
D. klasyka
klasyków
C. klasykowi
klasykom
B. klasyk
klasyki
N. klasykiem
klasykami
Ms. klasyku
klasykach
W. klasyku
klasyki

5. gitara

Definicja

muz.  pot. 
gitara klasyczna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gitara klasyczna
hiperonimy:  gitara I

Połączenia

  • klasyk i akustyk; klasyk i bas; klasyk i elektryk
  • grać, nauczyć się, uczyć się na klasyku

Cytaty

[...] ucząc się na klasyku, łatwo przejść na akustyka, jednak ucząc się na akustyku, na klasyka przejść ciężej. Jeśli ktoś ma stosunkowo małe dłonie, to przejście na jakikolwiek barre przy szerszym gryfie na klasyku będzie analogicznie trudniejsze.

źródło: Internet: forumowisko.pl

Dziewczyna grała na akustyku, chłopak na klasyku [...]. Brzmienie gitary akustycznej bardziej mi się podoba.

źródło: Intenet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klasyk
klasyki
D. klasyka
klasyków
C. klasykowi
klasykom
B. klasyk
klasyki
N. klasykiem
klasykami
Ms. klasyku
klasykach
W. klasyku
klasyki

6. w kolarstwie

Definicja

sport.  pot. 
wyścig kolarski ze startu wspólnego, na dystansie od 200 do 400 kilometrów, który odbywa się w ciągu jednego dnia, bez podziału na etapy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe

Połączenia

  • wiosenny, górski klasyk
  • klasyk Mediolan – San Remo, Paryż - Roubaix

Cytaty

Po zwycięstwach w wiosennych klasykach - Dookoła Flandrii i Paris-Roubaix, wygraniu wyścigu Dookoła Belgii i dwóch etapów Tour de France, Boonen czekał na mistrzostwa świata.

źródło: NKJP: Tęczowy Boonen, Dziennik Polski, 2005-09-26

Później jechaliśmy w trzech bardzo ciężkich górskich klasykach I i II kategorii UCI na Słowacji. We wszystkich byłem w pierwszej grupie.

źródło: NKJP: Krzysztof Suliga: W górach nabiera formy, Dziennik Zachodni, 2005-07-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klasyk
klasyki
D. klasyka
klasyków
C. klasykowi
klasykom
B. klasyk
klasyki
N. klasykiem
klasykami
Ms. klasyku
klasykach
W. klasyku
klasyki

Frazeologizmy

klasyk wiedeński
Data ostatniej modyfikacji: 22.03.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json