UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stępa I

II

rzeczownik

Chronologizacja

1364, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stępa
stępy
D. stępy
stęp
C. stępie
stępom
B. stępę
stępy
N. stępą
stępami
Ms. stępie
stępach
W. stępo
stępy

Pochodzenie

niem. Stampfe 'narzędzie, przyrząd do wbijania, ubijania'

z śr.-w.-niem. stampfen 'miażdżyć'

Definicja

używany dawniej przyrząd w formie pojemnika, w którym kruszono, miażdżono albo sprasowywano różne substancje lub materiały specjalnym tłuczkiem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Połączenia

  • drewniana, kamienna stępa
  • stępa i stępor
  • kruszyć, rozgniatać coś w stępie

Cytaty

Mężczyzna rąbał drzewo, kobiety rozbijały ziarno w kamiennej stępie.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Parę garści owsa rozgniecionego w stępie rozgotowywało się powoli w garnku [...].

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2005

[...] postanowił stworzyć mały skansen kultury materialnej [...]. Eksponatów miał już wiele, w tym chociażby kamienną stępę do rozdrabniania zboża z 1825 r.

źródło: NKJP: Laskowa, Dziennik Polski, 2002-12-13

W chałupie pogórzańskiej z Lipnicy Wielkiej znajdują się trzy stępy. Wysoko na piecu stoi niewielka stępa kielichowa z metalowym stęporem. Z boku przy piecu można zobaczyć małą stępkę ławeczkową ze stęporem kamiennym, służącą do rozbijania kruchów soli.

źródło: Internet: muzeum.sacz.pl

Słyszał już [...] głęboki, wstrząsający gruntem łomot - bicie stęporów, tłukących sukno w stępach. Folusz Peterlina był foluszem nowoczesnym, oprócz kilku tradycyjnych stanowisk ze stęporami posiadał też napędzane wodą młoty, które pilśniły szybciej, lepiej i równiej.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Data ostatniej modyfikacji: 02.06.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj