UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czarka

Chronologizacja

1566, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czarka
czarki
D. czarki
czarek
C. czarce
czarkom
B. czarkę
czarki
N. czarką
czarkami
Ms. czarce
czarkach
W. czarko
czarki

Pochodzenie

Zob. czara

1.a naczynie

Definicja

niewielkie naczynie w kształcie małej miski, używane do picia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  naczynie

Połączenia

  • drewniana, gliniana, miedziana, porcelanowa, złota; malutka czarka
  • czarka do herbaty, do sake
  • czarka z pokrywką
  • wnętrze czarki
  • nalewać do czarki
  • podać coś w czarkach

Cytaty

Robota zawsze paliła mu się w rękach. Gdy pracował w Cepelii, potrafił przez dzień wyrzeźbić 80 czarek, które potem wędrowały do Indii.

źródło: NKJP: Beata Zalot: Jak na spowiedzi u Wincka, Tygodnik Podhalański nr 3, 1999

Chińczycy zaparzają herbatę w specjalnej czarce z przykrywką. Do naczynia wsypują 4 g suchej herbaty i zalewają do połowy czarki wrzątkiem.

źródło: NKJP: Filiżanka aromatu, Dziennik Bałtycki, 1999-10-14

1.b zawartość

Definicja

zawartość czarki - naczynia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Połączenia

  • czarka herbaty, napoju, sake
  • wypić czarkę czegoś

Cytaty

Po kilku kolejnych czarkach sake [...] niemal ich polubił. Przestały mu przeszkadzać ich bezczelne, myszkujące spojrzenia i zapach ciał.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Podgrzałem kawę w kuchni, wypiłem duszkiem całą czarkę, przegryzłem dwoma ciastkami.

źródło: Krytyka Polityczna, 2005 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + czarka +
(CZEGO)

2. część kieliszka

Definicja

część kieliszka, do której jest nalewany napój, osadzona na nóżce

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Połączenia

  • czarka kieliszka

Cytaty

Dbając o zachowanie właściwej temperatury win w czasie trwania przyjęcia, staramy się chronić białe wino przed ogrzaniem: pijąc je trzymamy kieliszek nie za czarkę, lecz za długą nóżkę.

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je. Savoir-vivre przy stole, 1994

Najczęściej kieliszki z winem trzymamy za czarkę. GRZECH! Powinniśmy trzymać je za nóżkę.

źródło: NKJP: Krzysztof Kuchrski: Przy stole, Gazeta Wrocławska, 2003-01-24

Warto pamiętać [...], że im starsze jest podawane przez nas wino, tym większa powinna być czarka kieliszka.

źródło: Internet: fabrykaform.pl

Składnia

bez ograniczeń + czarka +
(CZEGO)

3. grzyb

Definicja

jadalny grzyb o czerwonym kapeluszu, kształtem przypominającym miseczkę, osadzonym na krótkim, białym trzonku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  grzyb

Cytaty

Czarki, tak jak wszystkie grzyby, są ważnym źródłem błonnika, który odgrywa istotną rolę w procesie trawienia.

źródło: Internet: beszamel.se.pl

Czarka wyrasta na opadłych gałązkach zagrzebanych w ściółce i może się wydawać, że wyrasta z ziemi, ale to tylko złudzenie. Grzyby te lubią miejsca wilgotne, zacienione, najczęściej w dolinach rzek, strumieni i potoków.

źródło: Internet: skazaninaoutdoor.pl

4. jednostka objętości

Definicja

dawna jednostka objętości odpowiadająca 0,123 litra, stosowana w Rosji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Cytaty

Wiadro to także dawna jednostka objętości stosowana w Rosji. Składała się z 10 krużek i 100 czarek.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 14.12.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json