UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kandelabr

Chronologizacja

1815, Stanisław Kostka Potocki, O sztuce u dawnych, czyli Winkelman polski, cz. 1, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kandelabr
kandelabry
D. kandelabra
kandelabru
kandelabrów
C. kandelabrowi
kandelabrom
B. kandelabr
kandelabry
N. kandelabrem
kandelabrami
Ms. kandelabrze
kandelabrach
W. kandelabrze
kandelabry

Pochodzenie

fr. candélabre

wł. candelabro

1. lampa

Definicja

duża, ozdobna lampa, zwykle kilkuramienna, mająca postać świecznika albo zwisająca z sufitu, w której umieszczone są świece lub elektryczne żarówki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka meble i wystrój wnętrz

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  lampa

Połączenia

  • elektryczny; okazały, potężny, wielki kandelabr; kryształowe, mosiężne, srebrne kandelabry
  • kandelabr z brązu
  • świece w kandelabrach

Cytaty

Gasną światła, kelnerzy wnoszą kandelabry ze świecami.

źródło: NKJP: Juliusz Podolski: Ośrodki konferencyjne, Gazeta Poznańska, 2006-08-31

Lilie oraz rozmieszczone na kolumnie i ramionach kandelabra liście winogradu łączy [...] brak głębszego modelunku plastycznego.

źródło: Zygmunt Świechowski: Sztuka Pomorza Zachodniego, 1973 (books.google.pl)

Przypomniał sobie anegdotę o Galileuszu, obserwującym wahania kandelabru zwisającego ze stropu katedry.

źródło: NKJP: Janusz A. Zajdel: Paradyzja, 2004

W dużej sali stoi na środku zastawiony stół, palą się świece w kandelabrach.

źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1967

[...] wstąpił na szeroką klatkę schodową, oświetloną dwoma kandelabrami elektrycznymi.

źródło: Aleksander Błażejowski: Walizka P.Z., 2019 (books.google.pl)

2. latarnia

Definicja

latarnia uliczna z kilkoma lampami umieszczonymi na rozstawionych promieniście, poprzecznych elementach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  latarnia

Połączenia

  • kandelabry uliczne; okazałe kandelabry
  • kandelabry zgasły

Cytaty

Zróżnicowane źródła światła to latarnia uliczna na bliskim planie i inne w oddali, kandelabr przy narożniku Opery, ciąg witryn sklepowych bądź okien kawiarni [...].

źródło: Anna Zeńczak: „Mus mnie woła...”. Ludwik de Laveaux (1868-1894), 2005 (books.google.pl),

W czasie trwających ponad dwa miesiące prac [...] wymieniono lampy przy ul. Franciszkańskiej na ozdobne kandelabry, dające bardziej estetyczne światło [...].

źródło: NKJP: Piękno wydobyte światłem, Gazeta Krakowska, 2002-07-29

Na Polach Elizejskich, mimo świątecznego nastroju, widoczne były oznaki żałoby po ofiarach kataklizmu w Azji. Na 400 drzewach przy tej ulicy i na 80 kandelabrach na placu Zgody umieszczono czarne wstążeczki.

źródło: NKJP: Uśmiech przez łzy, Dziennik Polski, 2005-01-03

Gdy ostatnie grupki publiczności opuściły wnętrze teatru, zgasły u wejścia lampy, a potem, jak na komendę, gasły kandelabry uliczne [...].

źródło: Aleksander Błażejowski: Sąd nad Antychrystem, 2021 (books.google.pl)

Kandelabry przy placu Konstytucji są ośmioramienne i od prawie siedemdziesięciu lat cieszą po zmroku oczy mieszkańców i gości stolicy.

źródło: Internet: facebook.com

Data ostatniej modyfikacji: 27.06.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json