Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. gasić
1. ogień
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- deszcz ugasił; straż (pożarna) ugasiła; ratownicy, strażacy, strażnicy ugasili coś
- ugasić płomień, pożar; budynek; auto, samochód
- ugasić gaśnicą, pianą, piaskiem, wodą
- ugasić za pomocą gaśnicy, piasku...
- próbować ugasić
Cytaty
|
Strażacy ugasili palące się śmieci przy pomocy jednego prądu wody. źródło: NKJP: Palił się śmietnik, Nakielski Czas, 2003-02-05 |
|
|
Od wyładowania zajęła się część poszycia dachowego, jednak obfity deszcz ugasił ogień. źródło: NKJP: (acz): Strażacy mogą odetchnąć, Nowiny Raciborskie, 2008-08-19 |
|
|
Kierowca próbował ugasić samochód gaśnicą. źródło: NKJP: (GC): Polonez w ogniu, Dziennik Polski, 2001-05-10 |
|
|
Ogień został ugaszony, ale pogorzelisko ciągle dymi i zdaniem strażaków dopiero po wielu godzinach będzie można ocenić, czy nie ma niebezpieczeństwa powrotu pożaru. źródło: NKJP: Lato pożarów, Gazeta Wyborcza, 1992-08-13 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ugaszę |
ugasimy |
|||
| 2 os. |
ugasisz |
ugasicie |
|||
| 3 os. |
ugasi |
ugaszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ugasiłem +(e)m ugasił |
ugasiłam +(e)m ugasiła |
ugasiłom +(e)m ugasiło |
ugasiliśmy +(e)śmy ugasili |
ugasiłyśmy +(e)śmy ugasiły |
| 2 os. |
ugasiłeś +(e)ś ugasił |
ugasiłaś +(e)ś ugasiła |
ugasiłoś +(e)ś ugasiło |
ugasiliście +(e)ście ugasili |
ugasiłyście +(e)ście ugasiły |
| 3 os. |
ugasił |
ugasiła |
ugasiło |
ugasili |
ugasiły |
bezosobnik: ugaszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ugaśmy |
|
| 2 os. |
ugaś |
ugaście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ugasiłbym bym ugasił |
ugasiłabym bym ugasiła |
ugasiłobym bym ugasiło |
ugasilibyśmy byśmy ugasili |
ugasiłybyśmy byśmy ugasiły |
| 2 os. |
ugasiłbyś byś ugasił |
ugasiłabyś byś ugasiła |
ugasiłobyś byś ugasiło |
ugasilibyście byście ugasili |
ugasiłybyście byście ugasiły |
| 3 os. |
ugasiłby by ugasił |
ugasiłaby by ugasiła |
ugasiłoby by ugasiło |
ugasiliby by ugasili |
ugasiłyby by ugasiły |
bezosobnik: ugaszono by
bezokolicznik: ugasić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ugasiwszy
gerundium: ugaszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ugaszenie |
ugaszenia |
| D. | ugaszenia |
ugaszeń |
| C. | ugaszeniu |
ugaszeniom |
| B. | ugaszenie |
ugaszenia |
| N. | ugaszeniem |
ugaszeniami |
| Ms. | ugaszeniu |
ugaszeniach |
| W. | ugaszenie |
ugaszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ugaszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ugaszony |
ugaszony |
ugaszony |
ugaszone |
ugaszona |
| D. | ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszonej |
| C. | ugaszonemu |
ugaszonemu |
ugaszonemu |
ugaszonemu |
ugaszonej |
| B. | ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszony |
ugaszone |
ugaszoną |
| N. | ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszoną |
| Ms. | ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ugaszeni |
ugaszeni |
ugaszone |
ugaszone |
| D. | ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
| C. | ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
| B. | ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszone |
| N. | ugaszonymi |
ugaszonymi |
ugaszonymi |
ugaszonymi |
| Ms. | ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
Składnia
|
+ | ugasić | + |
CO
|
2. ból
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zgasić |
Połączenia
- władze ugasiły; kataklizmy ugaszą
- ugasić bunt, protest, strajk, wojnę; ból, czujność; pragnienie
- ugasić kuflem piwa, sokiem owocowym, ziołowymi herbatkami
- ugasić coś w zarodku
Cytaty
|
- Panie wojewodo, tylko podział powiatu może ugasić konflikt, zaprowadzić na powrót spokój w skłóconych rodzinach. źródło: NKJP: Bogdan Wasztyl: Wojna powiatowa, Dziennik Polski, 1999-05-07 |
|
|
[...] nie miały nawet wody w miskach. Rzucałyśmy im śnieg, żeby ugasiły pragnienie. źródło: NKJP: (dm): Ratujcie psy w Pionkach, Echo Dnia, 2006-03-22 |
|
|
Setkami milionów franków pomocy władze chwilowo ugasiły protest rybaków, ale problem pozostał [...]. źródło: NKJP: Robert Sołtyk: Szafotów nie będzie, Gazeta Wyborcza, 1994-03-29 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ugaszę |
ugasimy |
|||
| 2 os. |
ugasisz |
ugasicie |
|||
| 3 os. |
ugasi |
ugaszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ugasiłem +(e)m ugasił |
ugasiłam +(e)m ugasiła |
ugasiłom +(e)m ugasiło |
ugasiliśmy +(e)śmy ugasili |
ugasiłyśmy +(e)śmy ugasiły |
| 2 os. |
ugasiłeś +(e)ś ugasił |
ugasiłaś +(e)ś ugasiła |
ugasiłoś +(e)ś ugasiło |
ugasiliście +(e)ście ugasili |
ugasiłyście +(e)ście ugasiły |
| 3 os. |
ugasił |
ugasiła |
ugasiło |
ugasili |
ugasiły |
bezosobnik: ugaszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ugaśmy |
|
| 2 os. |
ugaś |
ugaście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ugasiłbym bym ugasił |
ugasiłabym bym ugasiła |
ugasiłobym bym ugasiło |
ugasilibyśmy byśmy ugasili |
ugasiłybyśmy byśmy ugasiły |
| 2 os. |
ugasiłbyś byś ugasił |
ugasiłabyś byś ugasiła |
ugasiłobyś byś ugasiło |
ugasilibyście byście ugasili |
ugasiłybyście byście ugasiły |
| 3 os. |
ugasiłby by ugasił |
ugasiłaby by ugasiła |
ugasiłoby by ugasiło |
ugasiliby by ugasili |
ugasiłyby by ugasiły |
bezosobnik: ugaszono by
bezokolicznik: ugasić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ugasiwszy
gerundium: ugaszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ugaszenie |
ugaszenia |
| D. | ugaszenia |
ugaszeń |
| C. | ugaszeniu |
ugaszeniom |
| B. | ugaszenie |
ugaszenia |
| N. | ugaszeniem |
ugaszeniami |
| Ms. | ugaszeniu |
ugaszeniach |
| W. | ugaszenie |
ugaszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ugaszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ugaszony |
ugaszony |
ugaszony |
ugaszone |
ugaszona |
| D. | ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszonej |
| C. | ugaszonemu |
ugaszonemu |
ugaszonemu |
ugaszonemu |
ugaszonej |
| B. | ugaszonego |
ugaszonego |
ugaszony |
ugaszone |
ugaszoną |
| N. | ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszoną |
| Ms. | ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ugaszeni |
ugaszeni |
ugaszone |
ugaszone |
| D. | ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
| C. | ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
ugaszonym |
| B. | ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszone |
| N. | ugaszonymi |
ugaszonymi |
ugaszonymi |
ugaszonymi |
| Ms. | ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
ugaszonych |
Składnia
|
+ | ugasić | + |
CO
|