UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hellenizm

Chronologizacja

1806, Jean Hautepierre, Grammatyka francuzka i polska wytłomaczona i obiaśniona przez przykłady, polona.pl

Pochodzenie

niem. Hellenismus

Od: Héllēnes 'nazwa plemienia pragreckiego'

1. epoka

Definicja

okres dziejów Grecji obejmujący czasy od podbojów Aleksandra Wielkiego do podboju Egiptu przez Rzym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

czas, epoka, okres hellenizmu

Cytaty

Nieprzypadkowo najbardziej wpływową wśród Rzymian filozofią był stoicyzm zrodzony w Grecji okresu hellenizmu.

źródło: NKJP: Jerzy Szacki: Historia myśli socjologicznej, 2002

Wynaleziony w dobie hellenizmu przez Greków gatunek encyklopedii uprawiali na gruncie łacińskim liczni autorzy - Katon, Warron, Swetoniusz, Pliniusz, Aulus Gelliusz [...].

źródło: NKJP: Tatiana Krynicka: Izydor z Sewilli, 2007

Także w pierwszych wiekach hellenizmu dominujący platonizm często jeszcze splatać się będzie i z magią, i z mitologią Wschodu, czy w ogóle z przeróżnymi nurtami myśli wschodniej.

źródło: NKJP: Gedymin Spychalski: Myśl społeczno-ekonomiczna starożytności i średniowiecza, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	hellenizm	hellenizmy
D.	hellenizmu	hellenizmów
C.	hellenizmowi	hellenizmom
B.	hellenizm	hellenizmy
N.	hellenizmem	hellenizmami
Ms.	hellenizmie	hellenizmach
W.	hellenizmie	hellenizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. kultura

Definicja

kultura okresu dziejów Grecji trwającego od podbojów Aleksandra Wielkiego do podboju Egiptu przez Rzym, bazująca jednocześnie na elementach greckich i wschodnich, charakteryzująca się burzliwym rozwojem nauki i sztuki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka

Cytaty

	Chrześcijaństwo zapuszczało najgłębsze korzenie tam, gdzie hellenizm był najsilniejszy - w samej ojczyźnie kultury greckiej. źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996
	[...] pewne pogłębienie myśli dualistycznej przyniesie ze sobą hellenizm, a w szczególności stoicyzm grecko-rzymski [...]. źródło: NKJP: Gedymin Spychalski: Myśl społeczno-ekonomiczna starożytności i średniowiecza, 2000
	Do świadomości ludności żydowskiej hellenizm nie musiał torować sobie drogi jako odgórnie narzucane siłą zdobycze cywilizacyjne i kulturowe. źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009
	W roku 320 p.n.e. Ptolemeusz I wciela Judę do swego państwa. Nad narodem żydowskim zawisło zgoła odmienne, o wiele groźniejsze niebezpieczeństwo niż przemoc i ucisk. Nastała bowiem epoka hellenizmu, epoka tolerancji, wolności ducha, świeżych prądów umysłowych oraz rozkwitu nauki, literatury i sztuki. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	hellenizm	hellenizmy
D.	hellenizmu	hellenizmów
C.	hellenizmowi	hellenizmom
B.	hellenizm	hellenizmy
N.	hellenizmem	hellenizmami
Ms.	hellenizmie	hellenizmach
W.	hellenizmie	hellenizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

3. kierunek w kulturze

Definicja

kierunek w kulturze różnych okresów nawiązujący do kultury starożytnej Grecji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

Cytaty

To, co w Tkance ziemi zostało z Pańskiego dawniejszego hellenizmu, jest też trochę inne, przemyślane na nowo, bliższe wierszy antycznych, do których najczęściej powracam myślą. Motywy greckie - jak wspomnienie Dryopy w Glicyniach i nimfy uciekającej od miłości w Romansie - są szlachetne i zwiewne.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Szkice literackie. Klimat życia i klimat literatury: 1948-1967, 2001

Od starożytności do końca XVI wieku pejzaż występował jako tło dla przedstawianych zdarzeń mitologicznych, historycznych czy religijnych. Pojawił się również jako temat samodzielny np. w malarstwie ściennym hellenizmu (malarstwo pompejańskie), gdzie tworzył element dekoracyjny.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	hellenizm	hellenizmy
D.	hellenizmu	hellenizmów
C.	hellenizmowi	hellenizmom
B.	hellenizm	hellenizmy
N.	hellenizmem	hellenizmami
Ms.	hellenizmie	hellenizmach
W.	hellenizmie	hellenizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

4. wyraz

Definicja

jęz.

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczone z języka starogreckiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata

Cytaty

Hellenizmy z IP dobry tłumacz ładnie przełoży, neologizmy też. Ale tłumacz musi być najwyższej klasy (czyli Kandel), inaczej wyjdzie klapa.

źródło: NKJP: Internet

Na koniec nasza uwaga skupi się na współczesnych przykładach używania wypieranych hellenizmów i latynizmów w języku niemieckim oraz celom, jakie można osiągnąć, oddając się tej praktyce.

źródło: Wojciech Jakub Wilczyński: Zapomniane hellenizmy i latynizmy z niemczyźnie oraz ich współczesna egzystencja, 2020, (academia.edu)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	hellenizm	hellenizmy
D.	hellenizmu	hellenizmów
C.	hellenizmowi	hellenizmom
B.	hellenizm	hellenizmy
N.	hellenizmem	hellenizmami
Ms.	hellenizmie	hellenizmach
W.	hellenizmie	hellenizmy

Data ostatniej modyfikacji: 23.11.2022