UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

führer

fuhrer

Chronologizacja

1835, Gazeta Lwowska, nr 50, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. führer
führerzy
ndepr
führery
depr
D. führera
führerów
C. führerowi
führerom
B. führera
führerów
N. führerem
führerami
Ms. führerze
führerach
W. führerze
führerzy
ndepr
führery
depr

Pochodzenie

z niem. 'lider, przywódca'

Od tytułu, jaki przyjął Adolf Hitler, przywódca Rzeszy Niemieckiej w l. 1933-1945.

Definicja

pejorat. 
osoba, która w sposób despotyczny i bezwzględny przewodzi jakiejś grupie lub organizacji

Noty o użyciu

Używane często w odniesieniu do Adolfa Hitlera.

Warianty

  • fuhrer

Wymowa

firer

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Nic zatem dziwnego, że mianowanie 30 stycznia 1933 r. Hitlera kanclerzem wywołało w wielu stolicach głębokie zaniepokojenie. Po dojściu do władzy führer starannie unikał już agresywnych tonów w publicznych wypowiedziach, gdy mówił o polityce zagranicznej.

źródło: NKJP: Stanisław Żerko: Hitler idzie na wojnę, Polityka 2009-08-12

Prof. Lipiec przypomniał słynne już wydarzenie, kiedy to w loży honorowej gratulacje składał osobiście medalistkom fuhrer Rzeszy. Adolf Hitler podając rękę naszej zawodniczce powiedział: „Taka mała Polka, a zdobyła medal”.

źródło: NKJP: Janusz Kozioł: Piękni i Dobrzy, Gazeta Krakowska, 2003-10-13

Mówca donośnym głosem opisywał cechy, jakimi powinien się charakteryzować prawdziwy fuhrer. - To musi być mocny facet, który polubił wojnę, a terkot karabinów mu niestraszny.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009

Dlatego wciąż powtarzam Grit: - Już choćby z tego powodu ciężko sobie wyobrazić, żeby u nas karierę zrobił jakiś fuhrer [...]

źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

Nasz obecny fuhrer został postawiony na czele i sam nie wie, co teraz będzie, a i w socjalizm nie wierzy.

źródło: NKJP: Internet

To jest fuhrer ideologii, ale niestety jest to ideologia żałosna, która prowadzi, najprościej mówiąc, do faszyzacji kraju.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + führer +
(KOGO/CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 22.09.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json