UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

osiodłać

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osiodłam
osiodłamy
2 os. osiodłasz
osiodłacie
3 os. osiodła
osiodłają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osiodłałem
+(e)m osiodłał
osiodłałam
+(e)m osiodłała
osiodłałom
+(e)m osiodłało
osiodłaliśmy
+(e)śmy osiodłali
osiodłałyśmy
+(e)śmy osiodłały
2 os. osiodłałeś
+(e)ś osiodłał
osiodłałaś
+(e)ś osiodłała
osiodłałoś
+(e)ś osiodłało
osiodłaliście
+(e)ście osiodłali
osiodłałyście
+(e)ście osiodłały
3 os. osiodłał
osiodłała
osiodłało
osiodłali
osiodłały

bezosobnik: osiodłano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. osiodłajmy
2 os. osiodłaj
osiodłajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. osiodłałbym
bym osiodłał
osiodłałabym
bym osiodłała
osiodłałobym
bym osiodłało
osiodłalibyśmy
byśmy osiodłali
osiodłałybyśmy
byśmy osiodłały
2 os. osiodłałbyś
byś osiodłał
osiodłałabyś
byś osiodłała
osiodłałobyś
byś osiodłało
osiodłalibyście
byście osiodłali
osiodłałybyście
byście osiodłały
3 os. osiodłałby
by osiodłał
osiodłałaby
by osiodłała
osiodłałoby
by osiodłało
osiodłaliby
by osiodłali
osiodłałyby
by osiodłały

bezosobnik: osiodłano by

bezokolicznik: osiodłać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: osiodławszy

gerundium: osiodłanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osiodłanie
osiodłania
D. osiodłania
osiodłań
C. osiodłaniu
osiodłaniom
B. osiodłanie
osiodłania
N. osiodłaniem
osiodłaniami
Ms. osiodłaniu
osiodłaniach
W. osiodłanie
osiodłania

imiesłów przymiotnikowy bierny: osiodłany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. osiodłany
osiodłany
osiodłany
osiodłane
osiodłana
D. osiodłanego
osiodłanego
osiodłanego
osiodłanego
osiodłanej
C. osiodłanemu
osiodłanemu
osiodłanemu
osiodłanemu
osiodłanej
B. osiodłanego
osiodłanego
osiodłany
osiodłane
osiodłaną
N. osiodłanym
osiodłanym
osiodłanym
osiodłanym
osiodłaną
Ms. osiodłanym
osiodłanym
osiodłanym
osiodłanym
osiodłanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. osiodłani
osiodłani
osiodłane
osiodłane
D. osiodłanych
osiodłanych
osiodłanych
osiodłanych
C. osiodłanym
osiodłanym
osiodłanym
osiodłanym
B. osiodłanych
osiodłanych
osiodłanych
osiodłane
N. osiodłanymi
osiodłanymi
osiodłanymi
osiodłanymi
Ms. osiodłanych
osiodłanych
osiodłanych
osiodłanych

odpowiednik aspektowy: siodłać

Pochodzenie

Zob. siodło

1. konia

Definicja

założyć siodło na grzbiet konia lub innego zwierzęcia, na którym jeździ się wierzchem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

antonimy:  rozsiodłać

Połączenia

  • osiodłać konia, kucyka, muła, osła

Cytaty

[...] osiodłał osła i opuścił miasto, żeby nie pozostać wśród swoich, którzy hołdowali wielobóstwu.

źródło: Ze skarbnicy midraszy, 2015 (books.google.pl)

[...] rychłym rankiem osiodłaliśmy nasze konie i ruszyliśmy w drogę powrotną do dolin.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Dzikie banany, 1960

Po wstąpieniu do klubu pierwszą rzeczą, jakiej uczą się młodzi jeźdźcy, jest „obsługa” konia. Trzeba nauczyć się nim opiekować - wyczyścić czy osiodłać.

źródło: NKJP: Agnieszka Caronia: Sport, który uczy odpowiedzialności, Dziennik Bałtycki, 2006-11-24

Mali miłośnicy koni mogą uczestniczyć w zajęciach na maneżu oraz zwiedzać tereny poznańskiego hipodromu z perspektywy końskiego grzbietu podczas tzw. oprowadzania – wynajęcia osiodłanego kucyka na spacer.

źródło: NKJP: Jeździectwo, Gazeta Poznańska, 2006-08-31

Składnia

bez ograniczeń + osiodłać +
CO

2. życie

Definicja

książk. 
zdobyć kontrolę, podporządkowując sobie kogoś lub coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Cytaty

Najpierw matematycy przyczynili się do oswojenia przedmiotów fizycznych. Dziś za pomocą matematycznych wzorów coraz częściej próbujemy także osiodłać życie - biologiczne, psychiczne i społeczne.

źródło: NKJP: Roman Kubicki: Nieba matematyków, Gazeta Poznańska, 2003-07-26

Ci, którzy przyszli na plac, nie mieli ani haseł, ani transparentów. Mieli tylko kaski, którymi tłukli o asfalt. O zorganizowaniu takiej demonstracji Front Narodowy mógł tylko marzyć, więc demokraci postanowili osiodłać protest.

źródło: NKJP: Małgorzata Nocuń, Andrzej Brzezicki, Białoruś: kartofle i dżinsy, 2007

Przestrzegałem moich uczniów niedbale wymawiających JHWH, że poruszają wielką moc, przerastającą ich intelekt. Ta siła może osiodłać ich umysł i ujeżdżać szybciej, niż pędzą myśli.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi, 1996

[...] Czesi to naród jak rzadko narowisty. Jak ich osiodłać?

źródło: NKJP: Jaroslaw Krawczyk: Kolczyki Izoldy, Gazeta Wyborcza, 1994-02-18

Składnia

bez ograniczeń + osiodłać +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 19.04.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json