UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

laleczka

Chronologizacja

1744, Michał Abraham Trotz, Nouveau dictionnaire françois, allemand et polonois, t. 1, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. laleczka
laleczki
D. laleczki
laleczek
C. laleczce
laleczkom
B. laleczkę
laleczki
N. laleczką
laleczkami
Ms. laleczce
laleczkach
W. laleczko
laleczki

Pochodzenie

Zob. lala

1. mała lalka

Cytaty

1.a zabawka

Definicja

mała lalka - przedmiot służący do zabawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  lalka

Połączenia

  • mała, porcelanowa, szmaciana laleczka; laleczka Barbie

Cytaty

Zjadł oba ciastka, wypił kawę, zabawiał się dla zabicia czasu sporządzaniem laleczek z bibułki.

źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

Czy będzie pan sprzedawał pajacyki? - zapytał z niewinną miną Olszak, kładąc przed nim szmacianą laleczkę.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Bardzo dużo pajacyków, 1968

Podeszła do mnie pięcioletnia dziewczynka podsuwając gliniane laleczki za 1 peso (1/3 dolara).

źródło: NKJP: Dariusz Wołowski: Nie bądź Indianinem, Gazeta Wyborcza, 1994-01-04

1.b w teatrze

Definicja

mała lalka - figurka wyobrażająca postać bohatera widowiska

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  lalka

Cytaty

Oparta o podest samotna, groteskowa, szmaciana figurka... Pajacyk w aksamitnym, czarnym ubranku z hiszpańską krezą pod szyją, w spiczastej czapce z dwoma białymi pomponami. [...]. Czyżby teatr lalek? Pajacyk? Laleczka? Kukiełka?

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Ale, jako że nie ma gwiazdorstwa w naturze, nie chce błyszczeć w serialach, zdawała do Akademii Teatralnej w Białymstoku, na wydział... sztuki lalkarskiej. Taki wydział rzecz jasna kojarzy się z jednym - z pacynkami, kukiełkami, czy innymi laleczkami, które aktorzy trzymają na rękach.

źródło: NKJP: Agata Bochenek: Robię wszystko, co chcę, Wieści Podwarszawskie, 2006-02-12

2. ekspresywnie

Definicja

pot.  pogard. 
ekspresywnie o lalce - ładnej, zadbanej i bardzo dobrze ubranej kobiecie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lala, lalka

Cytaty

Nienawidzę słodkich laleczek, ich tekstów i szpanu na ulicy.

źródło: NKJP: Internet

Po chwili przed moim nosem pojawiła się ręka z puszką piwa. Usłyszałam też zachęcające: „Napij się, laleczko!” i nie wróżący nic dobrego rechot.

źródło: NKJP: Monika Bielkiewicz: Strachy (nie) na Lachy..., Cosmopolitan, nr 10, 1998

Najpierw pojadą po tę pana laleczkę. Nie zostawia się kobiet w potrzebie.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Data ostatniej modyfikacji: 13.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json