UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

herbowy

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. herbowy
herbowy
herbowy
herbowe
herbowa
D. herbowego
herbowego
herbowego
herbowego
herbowej
C. herbowemu
herbowemu
herbowemu
herbowemu
herbowej
B. herbowego
herbowego
herbowy
herbowe
herbową
N. herbowym
herbowym
herbowym
herbowym
herbową
Ms. herbowym
herbowym
herbowym
herbowym
herbowej
W. herbowy
herbowy
herbowy
herbowe
herbowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. herbowi
herbowi
herbowe
herbowe
D. herbowych
herbowych
herbowych
herbowych
C. herbowym
herbowym
herbowym
herbowym
B. herbowych
herbowych
herbowych
herbowe
N. herbowymi
herbowymi
herbowymi
herbowymi
Ms. herbowych
herbowych
herbowych
herbowych
W. herbowi
herbowi
herbowe
herbowe

Pochodzenie

Od: herb

1. sygnet

Definicja

związany z herbem - graficznym znakiem rodu szlacheckiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • kartusz, klejnot, sygnet herbowy; dewiza, pieczęć, tablica, tarcza herbowa; godło herbowe

Cytaty

Prostokątne okna piętra ozdobione są od góry prostymi odcinkami gzymsu, pod którymi umieszczono tarczę herbową ze splecionymi literami GMP, odnoszącymi się najprawdopodobniej do syna Aleksandra Gustawa i jego żony Marii Przeździeckich.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Na grobie widnieje herbowa lilia francuska.

źródło: NKJP: Lechosław Herz: Wardęga Opowieści z pobocza drogi, 2010

Poprzednio pieczętował się znakiem Koźlarogów. Po płowieckiej wiktorii król dodał mu do herbu trzy kopie. Koźlarogi zmieniły więc nazwę na Jelita i - jak wspomnieliśmy - herbowe zawołanie.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Świat zapamiętany, 2002

Na podobieństwo herbowych ozdób królewskich dałem mu fikcyjny galion w formie herbu Tadeusza Kościuszki — ROCH.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

2. szlachcic

Definicja

mający prawo do używania herbu jako oznaki szlachectwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  klejnotny

Połączenia

  • ród, szlachcic herbowy; szlachta herbowa; pochodzenie herbowe

Cytaty

Osobiście nie byłbym za powrotem do instytucji wolnej elekcji, nawet gdyby do udziału w niej miano dopuścić wszystkich pełnoletnich obywateli III Rzeczypospolitej bez pytania o ich herbowe papiery.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicum, 2002

Choć pochodził z Kujaw, z herbowej rodziny, całe swoje przebogate życie związał z górami.

źródło: NKJP: Opowieść o Strachu, Dziennik Polski, 2006-03-18

Samurajem zostaje się dopiero po złożeniu przysięgi daimyo. Od biedy można to traktować jak przynależność do zachodniej szlachty - człowiek rodził się szlachcicem herbowym, ale miał prawo nazywać się rycerzem dopiero po pasowaniu.

źródło: NKJP: Internet

3. wizerunek

Definicja

związany z herbem - graficznym znakiem państwa, miasta, regionu lub organizacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Cytaty

W przyszłym roku burmistrz Ustki u wejścia do portu chce postawić syrenkę. Dlaczego? Bo to symbol miasta. A w ciągu ostatnich trzech lat spopularyzowała go gorąca dyskusja miejscowych notabli. Rozważano, czy herbowy wizerunek ma dość seksowny wygląd.

źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Na śledzia i na łabędzia, Polityka nr 2568, 2006-08-26

Pracuje właśnie nad projektem odznaki miejskiej. Od kilkunastu lat nie można u nas dostać takiej odznaki. Mamy takie znaczki z logo miasta, ale trzeba pomyśleć o odznace herbowej. Wielu turystów szuka takich rzeczy w Lesznie [...].

źródło: NKJP: MICH: Świat naszywek, Gazeta Poznańska, 2003-11-03

Kierownik Referatu Pozyskiwania Środków Pozabudżetowych i Promocji Miasta [...] powiedział, że teraźniejszy herb miejski jest ulokowany na niewłaściwej tarczy. Poza tym herbowy niedźwiedź jest brązowy, a powinien być czarny i... jest nieco za chudy.

źródło: NKJP: Zmiany w miejskiej heraldyce, Tygodnik Siedlecki, 2009-04-27

Zaplanowane na 1 kwietnia uroczyste obchody 350 rocznicy ślubów lwowskich sprawiły, że w powiecie lubaczowskim zapanowała gorączka herbowa. Gminy, które nie miały swoich herbów, rozpoczęły procedury zmierzające do ich ustalenia, a te, które już posiadały lokalne godła, badają, czy są one zgodne z zasadami heraldycznymi i czy mogą funkcjonować jako herby miejskie.

źródło: NKJP: Anna Michalska: Gorączka herbowa, Życie Podkarpackie, 2006-02-22

Data ostatniej modyfikacji: 23.09.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json