Chronologizacja
Pochodzenie
Dźwięłonaśladowcze od wykrzyknika chlup! (odgłos przy pluskaniu),
1. pod butami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Połączenia
- błoto, woda chlupie
- chlupać pod nogami, pod butami; w butach, w wiadrze
Cytaty
|
Dwie najdalsze łąki [...] oddawało się do koszenia chłopom. Były mokre, szczególnie jedna, gdzie często woda chlupała pod nogami [...]. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
Byłam przemoczona cała. W butach mi chlupało, z włosów ściekała brudna woda. źródło: NKJP: Halina Kraczyńska: Kąpiel dla turysty, Gazeta Krakowska, 2004-10-16 |
|
|
Zwierzęta leżą na kupie obornika. Jest go tyle, że chlupie pod butami. źródło: NKJP: Beata Zalot: Bezkarne okrucieństwo, Tygodnik Podhalański, 1997 |
|
|
Starego nie było, ale zaraz wrócił z wiaderkiem, w którym chlupało trochę mleka. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1955 |
|
|
- [...] Kuba, nie utopiłeś się? - zapytała, bo chlupanie w łazience ustało i wymowna cisza sączyła się z okienka. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlupię |
chlupiemy |
|||
| 2 os. |
chlupiesz |
chlupiecie |
|||
| 3 os. |
chlupie |
chlupią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałem +(e)m chlupał |
chlupałam +(e)m chlupała |
chlupałom +(e)m chlupało |
chlupaliśmy +(e)śmy chlupali |
chlupałyśmy +(e)śmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałeś +(e)ś chlupał |
chlupałaś +(e)ś chlupała |
chlupałoś +(e)ś chlupało |
chlupaliście +(e)ście chlupali |
chlupałyście +(e)ście chlupały |
| 3 os. |
chlupał |
chlupała |
chlupało |
chlupali |
chlupały |
bezosobnik: chlupano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chlupał będę chlupać |
będę chlupała będę chlupać |
będę chlupało będę chlupać |
będziemy chlupali będziemy chlupać |
będziemy chlupały będziemy chlupać |
| 2 os. |
będziesz chlupał będziesz chlupać |
będziesz chlupała będziesz chlupać |
będziesz chlupało będziesz chlupać |
będziecie chlupali będziecie chlupać |
będziecie chlupały będziecie chlupać |
| 3 os. |
będzie chlupał będzie chlupać |
będzie chlupała będzie chlupać |
będzie chlupało będzie chlupać |
będą chlupali będą chlupać |
będą chlupały będą chlupać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlupmy |
|
| 2 os. |
chlup |
chlupcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałbym bym chlupał |
chlupałabym bym chlupała |
chlupałobym bym chlupało |
chlupalibyśmy byśmy chlupali |
chlupałybyśmy byśmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałbyś byś chlupał |
chlupałabyś byś chlupała |
chlupałobyś byś chlupało |
chlupalibyście byście chlupali |
chlupałybyście byście chlupały |
| 3 os. |
chlupałby by chlupał |
chlupałaby by chlupała |
chlupałoby by chlupało |
chlupaliby by chlupali |
chlupałyby by chlupały |
bezosobnik: chlupano by
bezokolicznik: chlupać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chlupiąc
gerundium: chlupanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlupanie |
chlupania |
| D. | chlupania |
chlupań |
| C. | chlupaniu |
chlupaniom |
| B. | chlupanie |
chlupania |
| N. | chlupaniem |
chlupaniami |
| Ms. | chlupaniu |
chlupaniach |
| W. | chlupanie |
chlupania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiąca |
| D. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącej |
| C. | chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącej |
| B. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiącą |
| N. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącą |
| Ms. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiące |
| D. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
| C. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
| B. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiące |
| N. | chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
| Ms. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
odpowiednik aspektowy: chlupnąć
Składnia
|
+ | chlupać | + |
(GDZIE)
|
|
+ | chlupać | + |
(KOMU)
|
2.a wodą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Połączenia
- chlupać wodą
- chlupać czymś
Cytaty
|
Chlupiąc wodą z gumiaków, już wychodzili na suchy grunt [...]. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana 2005 |
|
|
Pamiętam, jak myśmy wiadrami łapali tę wodę, wyskakiwali na okna i chlupali na te palące się drewna i uciekali z powrotem. źródło: Internet: 1944.pl/archiwum-historii-mowionej |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlupię |
chlupiemy |
|||
| 2 os. |
chlupiesz |
chlupiecie |
|||
| 3 os. |
chlupie |
chlupią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałem +(e)m chlupał |
chlupałam +(e)m chlupała |
chlupałom +(e)m chlupało |
chlupaliśmy +(e)śmy chlupali |
chlupałyśmy +(e)śmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałeś +(e)ś chlupał |
chlupałaś +(e)ś chlupała |
chlupałoś +(e)ś chlupało |
chlupaliście +(e)ście chlupali |
chlupałyście +(e)ście chlupały |
| 3 os. |
chlupał |
chlupała |
chlupało |
chlupali |
chlupały |
bezosobnik: chlupano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chlupał będę chlupać |
będę chlupała będę chlupać |
będę chlupało będę chlupać |
będziemy chlupali będziemy chlupać |
będziemy chlupały będziemy chlupać |
| 2 os. |
będziesz chlupał będziesz chlupać |
będziesz chlupała będziesz chlupać |
będziesz chlupało będziesz chlupać |
będziecie chlupali będziecie chlupać |
będziecie chlupały będziecie chlupać |
| 3 os. |
będzie chlupał będzie chlupać |
będzie chlupała będzie chlupać |
będzie chlupało będzie chlupać |
będą chlupali będą chlupać |
będą chlupały będą chlupać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlupmy |
|
| 2 os. |
chlup |
chlupcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałbym bym chlupał |
chlupałabym bym chlupała |
chlupałobym bym chlupało |
chlupalibyśmy byśmy chlupali |
chlupałybyśmy byśmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałbyś byś chlupał |
chlupałabyś byś chlupała |
chlupałobyś byś chlupało |
chlupalibyście byście chlupali |
chlupałybyście byście chlupały |
| 3 os. |
chlupałby by chlupał |
chlupałaby by chlupała |
chlupałoby by chlupało |
chlupaliby by chlupali |
chlupałyby by chlupały |
bezosobnik: chlupano by
bezokolicznik: chlupać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chlupiąc
gerundium: chlupanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlupanie |
chlupania |
| D. | chlupania |
chlupań |
| C. | chlupaniu |
chlupaniom |
| B. | chlupanie |
chlupania |
| N. | chlupaniem |
chlupaniami |
| Ms. | chlupaniu |
chlupaniach |
| W. | chlupanie |
chlupania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiąca |
| D. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącej |
| C. | chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącej |
| B. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiącą |
| N. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącą |
| Ms. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiące |
| D. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
| C. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
| B. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiące |
| N. | chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
| Ms. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
odpowiednik aspektowy: chlupnąć
Składnia
|
+ | chlupać | + |
(CZYM) +
(na KOGO/CO)
|
2.b o wodzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Cytaty
|
Lawa chlupała z powstających otworów i pryskała na wszystkie strony. źródło: Jurjan: Ojcowie Nowej Ziemi, 2021 (books.google.pl) |
|
|
Krążył między odwiedzającymi, głośno rozmawiał, śmiał się i gestykulował swoimi wielkimi dłońmi, tak że wino chlupało z kieliszka. źródło: Mari Jungstedt (tł. Magdalena Landowska): Umierający Dandys, 2011 (legimi.pl) |
|
|
Woda ma chlupać z żarna i ściekać trochę na niższy kamień. źródło: Internet: zielonozakreceni.pl/forum |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlupię |
chlupiemy |
|||
| 2 os. |
chlupiesz |
chlupiecie |
|||
| 3 os. |
chlupie |
chlupią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałem +(e)m chlupał |
chlupałam +(e)m chlupała |
chlupałom +(e)m chlupało |
chlupaliśmy +(e)śmy chlupali |
chlupałyśmy +(e)śmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałeś +(e)ś chlupał |
chlupałaś +(e)ś chlupała |
chlupałoś +(e)ś chlupało |
chlupaliście +(e)ście chlupali |
chlupałyście +(e)ście chlupały |
| 3 os. |
chlupał |
chlupała |
chlupało |
chlupali |
chlupały |
bezosobnik: chlupano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chlupał będę chlupać |
będę chlupała będę chlupać |
będę chlupało będę chlupać |
będziemy chlupali będziemy chlupać |
będziemy chlupały będziemy chlupać |
| 2 os. |
będziesz chlupał będziesz chlupać |
będziesz chlupała będziesz chlupać |
będziesz chlupało będziesz chlupać |
będziecie chlupali będziecie chlupać |
będziecie chlupały będziecie chlupać |
| 3 os. |
będzie chlupał będzie chlupać |
będzie chlupała będzie chlupać |
będzie chlupało będzie chlupać |
będą chlupali będą chlupać |
będą chlupały będą chlupać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlupmy |
|
| 2 os. |
chlup |
chlupcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałbym bym chlupał |
chlupałabym bym chlupała |
chlupałobym bym chlupało |
chlupalibyśmy byśmy chlupali |
chlupałybyśmy byśmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałbyś byś chlupał |
chlupałabyś byś chlupała |
chlupałobyś byś chlupało |
chlupalibyście byście chlupali |
chlupałybyście byście chlupały |
| 3 os. |
chlupałby by chlupał |
chlupałaby by chlupała |
chlupałoby by chlupało |
chlupaliby by chlupali |
chlupałyby by chlupały |
bezosobnik: chlupano by
bezokolicznik: chlupać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chlupiąc
gerundium: chlupanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlupanie |
chlupania |
| D. | chlupania |
chlupań |
| C. | chlupaniu |
chlupaniom |
| B. | chlupanie |
chlupania |
| N. | chlupaniem |
chlupaniami |
| Ms. | chlupaniu |
chlupaniach |
| W. | chlupanie |
chlupania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiąca |
| D. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącej |
| C. | chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącej |
| B. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiącą |
| N. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącą |
| Ms. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiące |
| D. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
| C. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
| B. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiące |
| N. | chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
| Ms. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
odpowiednik aspektowy: chlupnąć
Składnia
|
+ | chlupać | + |
(SKĄD)
|
3. nogami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- chlupać nogami
Cytaty
|
[...] radośnie chlupała nogami rozbryzgując wodę po całej łazience. źródło: Internet: opowi.pl |
|
|
Musiałyśmy iść bardzo cicho, nie chlupać nogami, bo na górze byli Niemcy. źródło: Hanna Downarowicz: Zapiski z pamięci, 2001 (books.google.pl) |
|
|
Jakiś pan w czerwonym kapturku chlupał w sandałach po kałużach [...]. źródło: Internet: dwutygodnik.com |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
chlupię |
chlupiemy |
|||
| 2 os. |
chlupiesz |
chlupiecie |
|||
| 3 os. |
chlupie |
chlupią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałem +(e)m chlupał |
chlupałam +(e)m chlupała |
chlupałom +(e)m chlupało |
chlupaliśmy +(e)śmy chlupali |
chlupałyśmy +(e)śmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałeś +(e)ś chlupał |
chlupałaś +(e)ś chlupała |
chlupałoś +(e)ś chlupało |
chlupaliście +(e)ście chlupali |
chlupałyście +(e)ście chlupały |
| 3 os. |
chlupał |
chlupała |
chlupało |
chlupali |
chlupały |
bezosobnik: chlupano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę chlupał będę chlupać |
będę chlupała będę chlupać |
będę chlupało będę chlupać |
będziemy chlupali będziemy chlupać |
będziemy chlupały będziemy chlupać |
| 2 os. |
będziesz chlupał będziesz chlupać |
będziesz chlupała będziesz chlupać |
będziesz chlupało będziesz chlupać |
będziecie chlupali będziecie chlupać |
będziecie chlupały będziecie chlupać |
| 3 os. |
będzie chlupał będzie chlupać |
będzie chlupała będzie chlupać |
będzie chlupało będzie chlupać |
będą chlupali będą chlupać |
będą chlupały będą chlupać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
chlupmy |
|
| 2 os. |
chlup |
chlupcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
chlupałbym bym chlupał |
chlupałabym bym chlupała |
chlupałobym bym chlupało |
chlupalibyśmy byśmy chlupali |
chlupałybyśmy byśmy chlupały |
| 2 os. |
chlupałbyś byś chlupał |
chlupałabyś byś chlupała |
chlupałobyś byś chlupało |
chlupalibyście byście chlupali |
chlupałybyście byście chlupały |
| 3 os. |
chlupałby by chlupał |
chlupałaby by chlupała |
chlupałoby by chlupało |
chlupaliby by chlupali |
chlupałyby by chlupały |
bezosobnik: chlupano by
bezokolicznik: chlupać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
chlupiąc
gerundium: chlupanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | chlupanie |
chlupania |
| D. | chlupania |
chlupań |
| C. | chlupaniu |
chlupaniom |
| B. | chlupanie |
chlupania |
| N. | chlupaniem |
chlupaniami |
| Ms. | chlupaniu |
chlupaniach |
| W. | chlupanie |
chlupania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiąca |
| D. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiącej |
| C. | chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącemu |
chlupiącej |
| B. | chlupiącego |
chlupiącego |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiącą |
| N. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącą |
| Ms. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | chlupiący |
chlupiący |
chlupiące |
chlupiące |
| D. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
| C. | chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
chlupiącym |
| B. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiące |
| N. | chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
chlupiącymi |
| Ms. | chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
chlupiących |
Składnia
|
+ | chlupać | + |
(CZYM)
|