UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chlupać

Chronologizacja

1814, Almanach Lubelski na Rok 1815 dla Amatorów Litteratury Oyczystey, polona.pl

Pochodzenie

Dźwięłonaśladowcze od wykrzyknika chlup! (odgłos przy pluskaniu),

1. pod butami

Definicja

o cieczy: przelewać się, wydając charakterystyczny dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • błoto, woda chlupie
  • chlupać pod nogami, pod butami; w butach, w wiadrze

Cytaty

Dwie najdalsze łąki [...] oddawało się do koszenia chłopom. Były mokre, szczególnie jedna, gdzie często woda chlupała pod nogami [...].

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Byłam przemoczona cała. W butach mi chlupało, z włosów ściekała brudna woda.

źródło: NKJP: Halina Kraczyńska: Kąpiel dla turysty, Gazeta Krakowska, 2004-10-16

Zwierzęta leżą na kupie obornika. Jest go tyle, że chlupie pod butami.

źródło: NKJP: Beata Zalot: Bezkarne okrucieństwo, Tygodnik Podhalański, 1997

Starego nie było, ale zaraz wrócił z wiaderkiem, w którym chlupało trochę mleka.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1955

- [...] Kuba, nie utopiłeś się? - zapytała, bo chlupanie w łazience ustało i wymowna cisza sączyła się z okienka.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupię
chlupiemy
2 os. chlupiesz
chlupiecie
3 os. chlupie
chlupią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałem
+(e)m chlupał
chlupałam
+(e)m chlupała
chlupałom
+(e)m chlupało
chlupaliśmy
+(e)śmy chlupali
chlupałyśmy
+(e)śmy chlupały
2 os. chlupałeś
+(e)ś chlupał
chlupałaś
+(e)ś chlupała
chlupałoś
+(e)ś chlupało
chlupaliście
+(e)ście chlupali
chlupałyście
+(e)ście chlupały
3 os. chlupał
chlupała
chlupało
chlupali
chlupały

bezosobnik: chlupano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę chlupał
będę chlupać
będę chlupała
będę chlupać
będę chlupało
będę chlupać
będziemy chlupali
będziemy chlupać
będziemy chlupały
będziemy chlupać
2 os. będziesz chlupał
będziesz chlupać
będziesz chlupała
będziesz chlupać
będziesz chlupało
będziesz chlupać
będziecie chlupali
będziecie chlupać
będziecie chlupały
będziecie chlupać
3 os. będzie chlupał
będzie chlupać
będzie chlupała
będzie chlupać
będzie chlupało
będzie chlupać
będą chlupali
będą chlupać
będą chlupały
będą chlupać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupmy
2 os. chlup
chlupcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałbym
bym chlupał
chlupałabym
bym chlupała
chlupałobym
bym chlupało
chlupalibyśmy
byśmy chlupali
chlupałybyśmy
byśmy chlupały
2 os. chlupałbyś
byś chlupał
chlupałabyś
byś chlupała
chlupałobyś
byś chlupało
chlupalibyście
byście chlupali
chlupałybyście
byście chlupały
3 os. chlupałby
by chlupał
chlupałaby
by chlupała
chlupałoby
by chlupało
chlupaliby
by chlupali
chlupałyby
by chlupały

bezosobnik: chlupano by

bezokolicznik: chlupać

imiesłów przysłówkowy współczesny: chlupiąc

gerundium: chlupanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chlupanie
chlupania
D. chlupania
chlupań
C. chlupaniu
chlupaniom
B. chlupanie
chlupania
N. chlupaniem
chlupaniami
Ms. chlupaniu
chlupaniach
W. chlupanie
chlupania

imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chlupiący
chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiąca
D. chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącej
C. chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącej
B. chlupiącego
chlupiącego
chlupiący
chlupiące
chlupiącą
N. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącą
Ms. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiące
D. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących
C. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
B. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiące
N. chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
Ms. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących

odpowiednik aspektowy: chlupnąć

Składnia

bez ograniczeń + chlupać +
(GDZIE)
bez ograniczeń + chlupać +
(KOMU)

2.a wodą

Definicja

wylewać jakąś ciecz, powodując powstawanie charakterystycznego dźwięku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • chlupać wodą
  • chlupać czymś

Cytaty

Chlupiąc wodą z gumiaków, już wychodzili na suchy grunt [...].

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana 2005

Pamiętam, jak myśmy wiadrami łapali tę wodę, wyskakiwali na okna i chlupali na te palące się drewna i uciekali z powrotem.

źródło: Internet: 1944.pl/archiwum-historii-mowionej

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupię
chlupiemy
2 os. chlupiesz
chlupiecie
3 os. chlupie
chlupią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałem
+(e)m chlupał
chlupałam
+(e)m chlupała
chlupałom
+(e)m chlupało
chlupaliśmy
+(e)śmy chlupali
chlupałyśmy
+(e)śmy chlupały
2 os. chlupałeś
+(e)ś chlupał
chlupałaś
+(e)ś chlupała
chlupałoś
+(e)ś chlupało
chlupaliście
+(e)ście chlupali
chlupałyście
+(e)ście chlupały
3 os. chlupał
chlupała
chlupało
chlupali
chlupały

bezosobnik: chlupano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę chlupał
będę chlupać
będę chlupała
będę chlupać
będę chlupało
będę chlupać
będziemy chlupali
będziemy chlupać
będziemy chlupały
będziemy chlupać
2 os. będziesz chlupał
będziesz chlupać
będziesz chlupała
będziesz chlupać
będziesz chlupało
będziesz chlupać
będziecie chlupali
będziecie chlupać
będziecie chlupały
będziecie chlupać
3 os. będzie chlupał
będzie chlupać
będzie chlupała
będzie chlupać
będzie chlupało
będzie chlupać
będą chlupali
będą chlupać
będą chlupały
będą chlupać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupmy
2 os. chlup
chlupcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałbym
bym chlupał
chlupałabym
bym chlupała
chlupałobym
bym chlupało
chlupalibyśmy
byśmy chlupali
chlupałybyśmy
byśmy chlupały
2 os. chlupałbyś
byś chlupał
chlupałabyś
byś chlupała
chlupałobyś
byś chlupało
chlupalibyście
byście chlupali
chlupałybyście
byście chlupały
3 os. chlupałby
by chlupał
chlupałaby
by chlupała
chlupałoby
by chlupało
chlupaliby
by chlupali
chlupałyby
by chlupały

bezosobnik: chlupano by

bezokolicznik: chlupać

imiesłów przysłówkowy współczesny: chlupiąc

gerundium: chlupanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chlupanie
chlupania
D. chlupania
chlupań
C. chlupaniu
chlupaniom
B. chlupanie
chlupania
N. chlupaniem
chlupaniami
Ms. chlupaniu
chlupaniach
W. chlupanie
chlupania

imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chlupiący
chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiąca
D. chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącej
C. chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącej
B. chlupiącego
chlupiącego
chlupiący
chlupiące
chlupiącą
N. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącą
Ms. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiące
D. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących
C. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
B. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiące
N. chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
Ms. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących

odpowiednik aspektowy: chlupnąć

Składnia

bez ograniczeń + chlupać +
(CZYM) + (na KOGO/CO)

2.b o wodzie

Definicja

wylewać się skądś, wydając charakterystyczny dźwięk

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Lawa chlupała z powstających otworów i pryskała na wszystkie strony.

źródło: Jurjan: Ojcowie Nowej Ziemi, 2021 (books.google.pl)

Krążył między odwiedzającymi, głośno rozmawiał, śmiał się i gestykulował swoimi wielkimi dłońmi, tak że wino chlupało z kieliszka.

źródło: Mari Jungstedt (tł. Magdalena Landowska): Umierający Dandys, 2011 (legimi.pl)

Woda ma chlupać z żarna i ściekać trochę na niższy kamień.

źródło: Internet: zielonozakreceni.pl/forum

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupię
chlupiemy
2 os. chlupiesz
chlupiecie
3 os. chlupie
chlupią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałem
+(e)m chlupał
chlupałam
+(e)m chlupała
chlupałom
+(e)m chlupało
chlupaliśmy
+(e)śmy chlupali
chlupałyśmy
+(e)śmy chlupały
2 os. chlupałeś
+(e)ś chlupał
chlupałaś
+(e)ś chlupała
chlupałoś
+(e)ś chlupało
chlupaliście
+(e)ście chlupali
chlupałyście
+(e)ście chlupały
3 os. chlupał
chlupała
chlupało
chlupali
chlupały

bezosobnik: chlupano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę chlupał
będę chlupać
będę chlupała
będę chlupać
będę chlupało
będę chlupać
będziemy chlupali
będziemy chlupać
będziemy chlupały
będziemy chlupać
2 os. będziesz chlupał
będziesz chlupać
będziesz chlupała
będziesz chlupać
będziesz chlupało
będziesz chlupać
będziecie chlupali
będziecie chlupać
będziecie chlupały
będziecie chlupać
3 os. będzie chlupał
będzie chlupać
będzie chlupała
będzie chlupać
będzie chlupało
będzie chlupać
będą chlupali
będą chlupać
będą chlupały
będą chlupać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupmy
2 os. chlup
chlupcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałbym
bym chlupał
chlupałabym
bym chlupała
chlupałobym
bym chlupało
chlupalibyśmy
byśmy chlupali
chlupałybyśmy
byśmy chlupały
2 os. chlupałbyś
byś chlupał
chlupałabyś
byś chlupała
chlupałobyś
byś chlupało
chlupalibyście
byście chlupali
chlupałybyście
byście chlupały
3 os. chlupałby
by chlupał
chlupałaby
by chlupała
chlupałoby
by chlupało
chlupaliby
by chlupali
chlupałyby
by chlupały

bezosobnik: chlupano by

bezokolicznik: chlupać

imiesłów przysłówkowy współczesny: chlupiąc

gerundium: chlupanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chlupanie
chlupania
D. chlupania
chlupań
C. chlupaniu
chlupaniom
B. chlupanie
chlupania
N. chlupaniem
chlupaniami
Ms. chlupaniu
chlupaniach
W. chlupanie
chlupania

imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chlupiący
chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiąca
D. chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącej
C. chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącej
B. chlupiącego
chlupiącego
chlupiący
chlupiące
chlupiącą
N. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącą
Ms. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiące
D. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących
C. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
B. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiące
N. chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
Ms. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących

odpowiednik aspektowy: chlupnąć

Składnia

bez ograniczeń + chlupać +
(SKĄD)

3. nogami

Definicja

wykonywać ruchy w jakiejś cieczy, powodując powstawanie charakterystycznego dźwięku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • chlupać nogami

Cytaty

[...] radośnie chlupała nogami rozbryzgując wodę po całej łazience.

źródło: Internet: opowi.pl

Musiałyśmy iść bardzo cicho, nie chlupać nogami, bo na górze byli Niemcy.

źródło: Hanna Downarowicz: Zapiski z pamięci, 2001 (books.google.pl)

Jakiś pan w czerwonym kapturku chlupał w sandałach po kałużach [...].

źródło: Internet: dwutygodnik.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupię
chlupiemy
2 os. chlupiesz
chlupiecie
3 os. chlupie
chlupią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałem
+(e)m chlupał
chlupałam
+(e)m chlupała
chlupałom
+(e)m chlupało
chlupaliśmy
+(e)śmy chlupali
chlupałyśmy
+(e)śmy chlupały
2 os. chlupałeś
+(e)ś chlupał
chlupałaś
+(e)ś chlupała
chlupałoś
+(e)ś chlupało
chlupaliście
+(e)ście chlupali
chlupałyście
+(e)ście chlupały
3 os. chlupał
chlupała
chlupało
chlupali
chlupały

bezosobnik: chlupano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę chlupał
będę chlupać
będę chlupała
będę chlupać
będę chlupało
będę chlupać
będziemy chlupali
będziemy chlupać
będziemy chlupały
będziemy chlupać
2 os. będziesz chlupał
będziesz chlupać
będziesz chlupała
będziesz chlupać
będziesz chlupało
będziesz chlupać
będziecie chlupali
będziecie chlupać
będziecie chlupały
będziecie chlupać
3 os. będzie chlupał
będzie chlupać
będzie chlupała
będzie chlupać
będzie chlupało
będzie chlupać
będą chlupali
będą chlupać
będą chlupały
będą chlupać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. chlupmy
2 os. chlup
chlupcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. chlupałbym
bym chlupał
chlupałabym
bym chlupała
chlupałobym
bym chlupało
chlupalibyśmy
byśmy chlupali
chlupałybyśmy
byśmy chlupały
2 os. chlupałbyś
byś chlupał
chlupałabyś
byś chlupała
chlupałobyś
byś chlupało
chlupalibyście
byście chlupali
chlupałybyście
byście chlupały
3 os. chlupałby
by chlupał
chlupałaby
by chlupała
chlupałoby
by chlupało
chlupaliby
by chlupali
chlupałyby
by chlupały

bezosobnik: chlupano by

bezokolicznik: chlupać

imiesłów przysłówkowy współczesny: chlupiąc

gerundium: chlupanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chlupanie
chlupania
D. chlupania
chlupań
C. chlupaniu
chlupaniom
B. chlupanie
chlupania
N. chlupaniem
chlupaniami
Ms. chlupaniu
chlupaniach
W. chlupanie
chlupania

imiesłów przymiotnikowy czynny: chlupiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chlupiący
chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiąca
D. chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącego
chlupiącej
C. chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącemu
chlupiącej
B. chlupiącego
chlupiącego
chlupiący
chlupiące
chlupiącą
N. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącą
Ms. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chlupiący
chlupiący
chlupiące
chlupiące
D. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących
C. chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
chlupiącym
B. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiące
N. chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
chlupiącymi
Ms. chlupiących
chlupiących
chlupiących
chlupiących

Składnia

bez ograniczeń + chlupać +
(CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 05.04.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj