UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hurkotać

hurgotać

Chronologizacja

1715, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. hurkocę
hurkoczę
hurkocemy
hurkoczemy
2 os. hurkocesz
hurkoczesz
hurkocecie
hurkoczecie
3 os. hurkoce
hurkocze
hurkocą
hurkoczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. hurkotałem
+(e)m hurkotał
hurkotałam
+(e)m hurkotała
hurkotałom
+(e)m hurkotało
hurkotaliśmy
+(e)śmy hurkotali
hurkotałyśmy
+(e)śmy hurkotały
2 os. hurkotałeś
+(e)ś hurkotał
hurkotałaś
+(e)ś hurkotała
hurkotałoś
+(e)ś hurkotało
hurkotaliście
+(e)ście hurkotali
hurkotałyście
+(e)ście hurkotały
3 os. hurkotał
hurkotała
hurkotało
hurkotali
hurkotały

bezosobnik: hurkotano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę hurkotał
będę hurkotać
będę hurkotała
będę hurkotać
będę hurkotało
będę hurkotać
będziemy hurkotali
będziemy hurkotać
będziemy hurkotały
będziemy hurkotać
2 os. będziesz hurkotał
będziesz hurkotać
będziesz hurkotała
będziesz hurkotać
będziesz hurkotało
będziesz hurkotać
będziecie hurkotali
będziecie hurkotać
będziecie hurkotały
będziecie hurkotać
3 os. będzie hurkotał
będzie hurkotać
będzie hurkotała
będzie hurkotać
będzie hurkotało
będzie hurkotać
będą hurkotali
będą hurkotać
będą hurkotały
będą hurkotać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. hurkoczmy
2 os. hurkocz
hurkoczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. hurkotałbym
bym hurkotał
hurkotałabym
bym hurkotała
hurkotałobym
bym hurkotało
hurkotalibyśmy
byśmy hurkotali
hurkotałybyśmy
byśmy hurkotały
2 os. hurkotałbyś
byś hurkotał
hurkotałabyś
byś hurkotała
hurkotałobyś
byś hurkotało
hurkotalibyście
byście hurkotali
hurkotałybyście
byście hurkotały
3 os. hurkotałby
by hurkotał
hurkotałaby
by hurkotała
hurkotałoby
by hurkotało
hurkotaliby
by hurkotali
hurkotałyby
by hurkotały

bezosobnik: hurkotano by

bezokolicznik: hurkotać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

hurkocąc
hurkocząc

gerundium: hurkotanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hurkotanie
hurkotania
D. hurkotania
hurkotań
C. hurkotaniu
hurkotaniom
B. hurkotanie
hurkotania
N. hurkotaniem
hurkotaniami
Ms. hurkotaniu
hurkotaniach
W. hurkotanie
hurkotania

imiesłów przymiotnikowy czynny: hurkocący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. hurkocący
hurkoczący
hurkocący
hurkoczący
hurkocący
hurkoczący
hurkocące
hurkoczące
hurkocąca
hurkocząca
D. hurkocącego
hurkoczącego
hurkocącego
hurkoczącego
hurkocącego
hurkoczącego
hurkocącego
hurkoczącego
hurkocącej
hurkoczącej
C. hurkocącemu
hurkoczącemu
hurkocącemu
hurkoczącemu
hurkocącemu
hurkoczącemu
hurkocącemu
hurkoczącemu
hurkocącej
hurkoczącej
B. hurkocącego
hurkoczącego
hurkocącego
hurkoczącego
hurkocący
hurkoczący
hurkocące
hurkoczące
hurkocącą
hurkoczącą
N. hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącą
hurkoczącą
Ms. hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącej
hurkoczącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. hurkocący
hurkoczący
hurkocący
hurkoczący
hurkocące
hurkoczące
hurkocące
hurkoczące
D. hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących
C. hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
hurkocącym
hurkoczącym
B. hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących
hurkocące
hurkoczące
N. hurkocącymi
hurkoczącymi
hurkocącymi
hurkoczącymi
hurkocącymi
hurkoczącymi
hurkocącymi
hurkoczącymi
Ms. hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących
hurkocących
hurkoczących

Pochodzenie

pol. wykrzyknik hur hur!

Podstawą pol. czasownika intensywnego z przyr. -ot- hurkotać jest dźwiękonaśladowczy wykrzyknik hur hur! (gur-, gr-) 'naśladuje ujadanie psa (turkotanie, grzechotanie itp.)'. Podobnie w innych językach słowiańskich, być może pol. hurkotać pod wpływem ukr. húrkit, hurkotáty.

Definicja

wydawać niski, głuchy, hałaśliwy odgłos, jaki powstaje podczas upadania ciężkich przedmiotów na twarde podłoże albo toczenia się ich po takim podłożu

Warianty

  • hurgotać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • grom, wiatr hurkotał

Cytaty

Na zewnątrz, pomiędzy skałami, hulał wiatr, pod powałą coś hurkotało, płonące polana sypały iskrami. Mimo ciepła bijącego od paleniska ciałem dziewczyny wstrząsnął dreszcz.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Czas bowiem stał się niewypowiedzianie przykry; wiatr przybierał na sile, tłukł się po lesie i hurkotał między drzewami.

źródło: Internet: pierwotnyinstynkt.org

W lesie dokoła czyhały czarne niedźwiedzie, które trzeba było odpędzać hałasem pokrywek, a wszystko jadalne umieścić w żelaznych skrzyniach, którymi misie hurkotały po nocy, ale otworzyć nie umiały.

źródło: Internet: adamczewski.blog.polityka.pl

[...] mała lawinka, hurkocąc, uderzyła z impetem w kosmatą ścianę [...].

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Kiedy wyszedłem z poczty, gościńcem przewalała się tankietka. Gąsienice chrzęściły i hurgotały po kamieniach. Po chwili nadjechał czarny, osobowy automobil załadowany ludźmi i pakunkami.

źródło: NKJP: Stanisław Benda - Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

Data ostatniej modyfikacji: 14.11.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json