UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mikrometr

Chronologizacja

1802, Roczniki Towarzystwa Warszawskiego Przyiaciół Nauk, t. 1, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mikrometr
mikrometry
D. mikrometra
rzadziej mikrometru
mikrometrów
C. mikrometrowi
mikrometrom
B. mikrometr
mikrometry
N. mikrometrem
mikrometrami
Ms. mikrometrze
mikrometrach
W. mikrometrze
mikrometry

Pochodzenie

fr. micromètre

Od: metr 1

Od: mikro (< gr mikrós 'mały, drobny, nieznaczny') i metr.

1. jednostka miary

Definicja

jednostka miary długości równa jednej tysięcznej milimetra

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości przestrzeni ➔ miary przestrzeni

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ wielkość,

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mikron

Cytaty

Deszcz z nadciekłego helu swobodnie przeciekałby przez parasole, bo przeciska się on nawet przez najmniejsze dziurki, rzędu zaledwie dziesiątek mikrometrów.

źródło: NKJP: Piotr Cieśliński: Nobel z fizyki, Gazeta Wyborcza, 1996-10-10

W zasadzie wielkość [...] wygodniej podawać w milimetrach niż w mikrometrach. Bakterie te przeciętnie liczą sobie bowiem aż 100-300 mikrometrów (0,1-0,3 mm), a zdarzają się okazy dochodzące do 750 mikrometrów.

źródło: NKJP: Artur Włodarski: Sensacja mikrobiologiczna końca XX wieku, Gazeta Wyborcza, 1999-04-21

Wszystko to są fale elektromagnetyczne o długościach od kilkuset metrów po ułamki mikrometra.

źródło: NKJP: Stanisław Mrówczyński: Kosmiczna pochodnia, Polityka, 2008-12-06

2. jubilerski

Definicja

przyrząd do mierzenia długości i grubości bardzo małych obiektów

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mikromierz
hiperonimy:  przyrząd

Cytaty

Rzekomy fachowiec wyjął z kieszeni lupę, mikrometr, obejrzał dokładnie kolczyki i oznajmił: - To jest warte półtora tysiąca.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Szemrane towarzystwo niegdysiejszej Warszawy, 2009

Malarz nakłada na statek siedem warstw farby, a wszystko mierzone jest mikrometrem. Spawacz rękę musi mieć jak chirurg, bo łączenia kontrolowane są promieniami rentgenowskimi i ultradźwiękami.

źródło: NKJP: Jarosław Kurski: Mewy nad stocznią, Gazeta Wyborcza, 1997-03-14

3. astronomiczny

Definicja

astr. 
przyrząd do określania położenia ciał niebieskich na niebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Urządzenia i maszyny ➔ rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Niebo i wszechświat ➔ badanie i podbój kosmosu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przyrząd

Cytaty

Użyto mikrometru krzyżowego, obserwacje prowadzono teleskopem Newtona 350 mm.

źródło: Urania, nr 10, 1976 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 08.12.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json