Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
niżę |
niżemy |
|||
| 2 os. |
niżesz |
niżecie |
|||
| 3 os. |
niże |
niżą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nizałem +(e)m nizał |
nizałam +(e)m nizała |
nizałom +(e)m nizało |
nizaliśmy +(e)śmy nizali |
nizałyśmy +(e)śmy nizały |
| 2 os. |
nizałeś +(e)ś nizał |
nizałaś +(e)ś nizała |
nizałoś +(e)ś nizało |
nizaliście +(e)ście nizali |
nizałyście +(e)ście nizały |
| 3 os. |
nizał |
nizała |
nizało |
nizali |
nizały |
bezosobnik: nizano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nizał będę nizać |
będę nizała będę nizać |
będę nizało będę nizać |
będziemy nizali będziemy nizać |
będziemy nizały będziemy nizać |
| 2 os. |
będziesz nizał będziesz nizać |
będziesz nizała będziesz nizać |
będziesz nizało będziesz nizać |
będziecie nizali będziecie nizać |
będziecie nizały będziecie nizać |
| 3 os. |
będzie nizał będzie nizać |
będzie nizała będzie nizać |
będzie nizało będzie nizać |
będą nizali będą nizać |
będą nizały będą nizać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
niżmy |
|
| 2 os. |
niż |
niżcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nizałbym bym nizał |
nizałabym bym nizała |
nizałobym bym nizało |
nizalibyśmy byśmy nizali |
nizałybyśmy byśmy nizały |
| 2 os. |
nizałbyś byś nizał |
nizałabyś byś nizała |
nizałobyś byś nizało |
nizalibyście byście nizali |
nizałybyście byście nizały |
| 3 os. |
nizałby by nizał |
nizałaby by nizała |
nizałoby by nizało |
nizaliby by nizali |
nizałyby by nizały |
bezosobnik: nizano by
bezokolicznik: nizać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
niżąc
gerundium: nizanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nizanie |
nizania |
| D. | nizania |
nizań |
| C. | nizaniu |
nizaniom |
| B. | nizanie |
nizania |
| N. | nizaniem |
nizaniami |
| Ms. | nizaniu |
nizaniach |
| W. | nizanie |
nizania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: niżący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | niżący |
niżący |
niżący |
niżące |
niżąca |
| D. | niżącego |
niżącego |
niżącego |
niżącego |
niżącej |
| C. | niżącemu |
niżącemu |
niżącemu |
niżącemu |
niżącej |
| B. | niżącego |
niżącego |
niżący |
niżące |
niżącą |
| N. | niżącym |
niżącym |
niżącym |
niżącym |
niżącą |
| Ms. | niżącym |
niżącym |
niżącym |
niżącym |
niżącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | niżący |
niżący |
niżące |
niżące |
| D. | niżących |
niżących |
niżących |
niżących |
| C. | niżącym |
niżącym |
niżącym |
niżącym |
| B. | niżących |
niżących |
niżących |
niżące |
| N. | niżącymi |
niżącymi |
niżącymi |
niżącymi |
| Ms. | niżących |
niżących |
niżących |
niżących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: nizany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nizany |
nizany |
nizany |
nizane |
nizana |
| D. | nizanego |
nizanego |
nizanego |
nizanego |
nizanej |
| C. | nizanemu |
nizanemu |
nizanemu |
nizanemu |
nizanej |
| B. | nizanego |
nizanego |
nizany |
nizane |
nizaną |
| N. | nizanym |
nizanym |
nizanym |
nizanym |
nizaną |
| Ms. | nizanym |
nizanym |
nizanym |
nizanym |
nizanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nizani |
nizani |
nizane |
nizane |
| D. | nizanych |
nizanych |
nizanych |
nizanych |
| C. | nizanym |
nizanym |
nizanym |
nizanym |
| B. | nizanych |
nizanych |
nizanych |
nizane |
| N. | nizanymi |
nizanymi |
nizanymi |
nizanymi |
| Ms. | nizanych |
nizanych |
nizanych |
nizanych |
odpowiednik aspektowy: nanizać
Pochodzenie
psł. *nizati 'wbijać na coś, nawlekać na coś'
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | nawlekać |
Połączenia
- nizać koraliki, paciorki, perły
- nizać na nitkę, na sznurek
Cytaty
|
Razem śpiewali, rozmawiali, na koniec każdy dostawał kawałek jabłka albo pomarańczy. Do obiadu rysowali, przybijali gwoździe do desek, nizali koraliki na żyłki albo budowali zamek z poduszek. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007 |
|
|
Siostry otworzyły pracownię, całe zespoły siedziały przy stołach i przez wiele godzin nizały paciorki na rzemień, potem inne ekipy rozwoziły je po wioskach... źródło: NKJP: Maria Nurowska: Niemiecki taniec, 2009 |
|
|
Niegdyś praca w domu, zwana chałupniczą lub nakładczą, była domeną osób słabo wykształconych. Pracodawca dostarczał materiałów, z których pracownik wykonywał określony produkt - kleił koperty, nizał koraliki, wyplatał koszyki itp. źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Telechałupnicy, Polityka nr 2632, 2007-12-08 |
|
|
Wyrzucił ogórki, w ich miejsce zaczął nizać na szpadkę suszone śliwki, Mancowi zaś wystawił pomnik na kartach jadłospisu. źródło: NKJP: Piotr Bikont: Zło mięsem zwyciężaj, Gazeta Wyborcza, 1996-06-28 |
|
|
Na klęczkach zbierał kartofle, buraki, nizał liście tytoniu. źródło: NKJP: Chytry pensjonariusz, Dziennik Polski, 1999-04-23 |
Składnia
|
+ | nizać | + |
CO +
(na CO)
|