Chronologizacja
W postaci: napirszy
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | najpierwszy |
najpierwszy |
najpierwszy |
najpierwsze |
najpierwsza |
| D. | najpierwszego |
najpierwszego |
najpierwszego |
najpierwszego |
najpierwszej |
| C. | najpierwszemu |
najpierwszemu |
najpierwszemu |
najpierwszemu |
najpierwszej |
| B. | najpierwszego |
najpierwszego |
najpierwszy |
najpierwsze |
najpierwszą |
| N. | najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszą |
| Ms. | najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszej |
| W. | najpierwszy |
najpierwszy |
najpierwszy |
najpierwsze |
najpierwsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | najpierwsi |
najpierwsi |
najpierwsze |
najpierwsze |
| D. | najpierwszych |
najpierwszych |
najpierwszych |
najpierwszych |
| C. | najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszym |
najpierwszym |
| B. | najpierwszych |
najpierwszych |
najpierwszych |
najpierwsze |
| N. | najpierwszymi |
najpierwszymi |
najpierwszymi |
najpierwszymi |
| Ms. | najpierwszych |
najpierwszych |
najpierwszych |
najpierwszych |
| W. | najpierwsi |
najpierwsi |
najpierwsze |
najpierwsze |
Pochodzenie
1. najlepszy
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz nieco przestarzały, używany współcześnie z nacechowaniem stylistycznym, zwłaszcza podniosłym.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- najpierwszy poeta, ród; obowiązek
Cytaty
|
[...] wielu oficerów podało się do dymisji na znak protestu. Byli wśród nich synowie najpierwszych rodów - znanych z lojalności i oddania. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
[...] starano się zapewnić temu zgasłemu już, a tak niegdyś uwielbianemu najpierwszemu poecie Młodej Polski jak najbardziej znośne warunki życia. źródło: NKJP: Artur Hutnikiewicz: Młoda Polska, 1994 |
|
|
Szczupły nasz dochód zaledwie wystarczał na opędzenie najpierwszych potrzeb, co kwartał prawie zaciągało się jakiś dług [...]. źródło: NKJP: Zbigniew Mentzel: Wszystkie języki świata 2005 |
|
|
[...] zrozumiałem, że najpierwszym obowiązkiem człowieka jest obrona uciśnionych przed krzywdą i praca nad ich podźwignięciem [...]. źródło: Tadeusz Kisielewski: Heroizm i kompromis, 1977 (books.google.pl) |
2. najwcześniejszy
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz nieco przestarzały.
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Połączenia
- najpierwsze wspomnienie; najpierwsze chwile
Cytaty
|
Pamiętam najpierwsze chwile, gdy jako małe dziecko zacząłem rozpoznawać matkę [...]. źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci, 2007 |
|
|
Pytają mnie o najpierwsze wspomnienie. Kiedy ujrzałem ten widnokrąg po raz pierwszy? źródło: Julian Przyboś: Sens poetycki, 1967 (books.google.pl) |
|
|
Po siedmiu latach cały jego sad, największy w okolicy, większy od dworskiego, zakwitł jako najpierwszy [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976 |
|
|
Tym, który we wszystkim zorientował się najpierwszy, był szwagier sułtana [...]. źródło: Przekrój, 1972 (google.books.pl) |
|
|
Jedni [...] znęcają się nad bezbronnym kotem, inni go uwielbiają, a jednak często nie rozumieją jego potrzeb. Są również tacy, którzy mu przypisują cechy nadprzyrodzone. I tak było od najpierwszych spotkań człowieka z kotem. źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975 |