UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miłościwy

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. miłość

1.a człowiek

Definicja

książk.

taki, który jest przychylny, życzliwy i wspaniałomyślny, choć zajmuje wyższą pozycję niż inni

Noty o użyciu

Wyraz używany dawniej w zwrotach grzecznościowych w stosunku do osoby postawionej wyżej w hierarchii społecznej i zwykle szlachetnie urodzonej.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

łaskawy

Połączenia

miłościwy książę, pan, władca

Cytaty

	Miłościwy władca przestał wzywać mnie przed swoje oblicze i nie zasięgał już u mnie rad, choćby w sprawach majątkowych. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004
	Bóg jest miłościwy nie tylko wobec Izraelitów, ale w stosunku do wszystkich ludzi, którzy w Niego wierząc, stają się Narodem Wybranym. Nowy Testament urzeczywistnia starotestamentowe obietnice wobec ludzkości i objawia nam miłosierną miłość Boga [...]. źródło: Internet: e-civitas.pl
	Pójdę już. Jeszcze raz życzę zdrowia miłościwej pani. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005
	[...] oby Jehowa okazał się miłościwy dla każdego człowieka, który szuka Go szczerym i czystym sercem. źródło: NKJP: Internet
	Bądź nam miłościw, nie przestawaj nas kochać, Jezu. Bądź nam miłościw, zejdź ku nam niżej, Jezu. źródło: NKJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie: nabożeństwa eucharystyczne[...], 1992

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miłościwy	miłościwy	miłościwy	miłościwe	miłościwa
M. spół.	miłościw	miłościw	miłościw
D.	miłościwego	miłościwego	miłościwego	miłościwego	miłościwej
C.	miłościwemu	miłościwemu	miłościwemu	miłościwemu	miłościwej
B.	miłościwego	miłościwego	miłościwy	miłościwe	miłościwą
N.	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwą
Ms.	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwej
W.	miłościwy	miłościwy	miłościwy	miłościwe	miłościwa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miłościwi	miłościwi	miłościwe	miłościwe
D.	miłościwych	miłościwych	miłościwych	miłościwych
C.	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwym
B.	miłościwych	miłościwych	miłościwych	miłościwe
N.	miłościwymi	miłościwymi	miłościwymi	miłościwymi
Ms.	miłościwych	miłościwych	miłościwych	miłościwych
W.	miłościwi	miłościwi	miłościwe	miłościwe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miłościwszy	miłościwszy	miłościwszy	miłościwsze	miłościwsza
D.	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszej
C.	miłościwszemu	miłościwszemu	miłościwszemu	miłościwszemu	miłościwszej
B.	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszy	miłościwsze	miłościwszą
N.	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszą
Ms.	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszej
W.	miłościwszy	miłościwszy	miłościwszy	miłościwsze	miłościwsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miłościwsi	miłościwsi	miłościwsze	miłościwsze
D.	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych
C.	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym
B.	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych	miłościwsze
N.	miłościwszymi	miłościwszymi	miłościwszymi	miłościwszymi
Ms.	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych
W.	miłościwsi	miłościwsi	miłościwsze	miłościwsze

Inne uwagi

Formy miłościw używa się w połączeniach z czasownikiem być, np. bądź miłościw. We współczesnej polszczyźnie jest ona jednak wyraźnie nacechowana chronologicznie.

Składnia

	+	miłościwy	+	(dla KOGO \| wobec KOGO)
szyk: neutralny

1.b uśmiech

Definicja

książk.

taki, który świadczy o życzliwości i wspaniałomyślności osoby, która zajmuje wyższą pozycję niż inni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:

łaskawy

Cytaty

Chorzy, słysząc odgłos wydawany przez jej obcasy, budzili się z bolesnego odrętwienia, którego nikt z nich nie nazwałby snem, prostowali się na łóżkach i czekali na miłościwy zastrzyk, na łagodne dotknięcie jej suchej, chłodnej dłoni, na wyrozumiały, kojący uśmiech.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

Dla Piotra, który się Go zaparł, nie miał Zbawiciel żadnego słowa wyrzutu, lecz rzucił mu tylko miłościwe spojrzenie.

źródło: Internet: ultramontes.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miłościwy	miłościwy	miłościwy	miłościwe	miłościwa
D.	miłościwego	miłościwego	miłościwego	miłościwego	miłościwej
C.	miłościwemu	miłościwemu	miłościwemu	miłościwemu	miłościwej
B.	miłościwego	miłościwego	miłościwy	miłościwe	miłościwą
N.	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwą
Ms.	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwej
W.	miłościwy	miłościwy	miłościwy	miłościwe	miłościwa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miłościwi	miłościwi	miłościwe	miłościwe
D.	miłościwych	miłościwych	miłościwych	miłościwych
C.	miłościwym	miłościwym	miłościwym	miłościwym
B.	miłościwych	miłościwych	miłościwych	miłościwe
N.	miłościwymi	miłościwymi	miłościwymi	miłościwymi
Ms.	miłościwych	miłościwych	miłościwych	miłościwych
W.	miłościwi	miłościwi	miłościwe	miłościwe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miłościwszy	miłościwszy	miłościwszy	miłościwsze	miłościwsza
D.	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszej
C.	miłościwszemu	miłościwszemu	miłościwszemu	miłościwszemu	miłościwszej
B.	miłościwszego	miłościwszego	miłościwszy	miłościwsze	miłościwszą
N.	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszą
Ms.	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszej
W.	miłościwszy	miłościwszy	miłościwszy	miłościwsze	miłościwsza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miłościwsi	miłościwsi	miłościwsze	miłościwsze
D.	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych
C.	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym	miłościwszym
B.	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych	miłościwsze
N.	miłościwszymi	miłościwszymi	miłościwszymi	miłościwszymi
Ms.	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych	miłościwszych
W.	miłościwsi	miłościwsi	miłościwsze	miłościwsze

Składnia

Rz	+	miłościwy	+
szyk: neutralny

Data ostatniej modyfikacji: 20.06.2023