UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nosowy

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	nosowy	nosowy	nosowy	nosowe	nosowa
D.	nosowego	nosowego	nosowego	nosowego	nosowej
C.	nosowemu	nosowemu	nosowemu	nosowemu	nosowej
B.	nosowego	nosowego	nosowy	nosowe	nosową
N.	nosowym	nosowym	nosowym	nosowym	nosową
Ms.	nosowym	nosowym	nosowym	nosowym	nosowej
W.	nosowy	nosowy	nosowy	nosowe	nosowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	nosowi	nosowi	nosowe	nosowe
D.	nosowych	nosowych	nosowych	nosowych
C.	nosowym	nosowym	nosowym	nosowym
B.	nosowych	nosowych	nosowych	nosowe
N.	nosowymi	nosowymi	nosowymi	nosowymi
Ms.	nosowych	nosowych	nosowych	nosowych
W.	nosowi	nosowi	nosowe	nosowe

Pochodzenie

Zob. nos

1. przegroda

Definicja

związany anatomicznie z nosem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

dziurka, jama, kość, przegroda nosowa

Cytaty

Jeszcze w trakcie sezonu zdecydowałem, że zaraz po zakończeniu rozgrywek poddam się operacji przegrody nosowej, oraz kostki i tak też zrobiłem.

źródło: NKJP: PAT: Kolejorz, Gazeta Poznańska, 2005-07-05

Specjaliści podkreślają, że do tego celu idealnie nadaje się naturalna morska woda, dostępna w aptekach w postaci aerozolu. Jej unikalny skład rozrzedza wydzielinę, nawilża, wypłukuje zanieczyszczenia i alergeny, udrażnia jamę nosową oraz przywraca komfort oddychania.

źródło: NKJP: (tami): Woda morska na upalne dni, Dziennik Łódzki, 2006-07-29

Dziecko zaczyna oddychać przez usta, nie przewietrza prawidłowo zatok nosowych, co prowadzi do nawracających i przedłużających się katarów, często powikłanych zapaleniem zatok.

źródło: NKJP: Justyna Cyrus: Magazyn bakterii, Dziennik Zachodni, 2001-01-25

2. głos

Definicja

stłumiony, przypominający dźwięk wydawany przez człowieka z zatkanym nosem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

dźwięk, głos, ton nosowy; brzmienie nosowe

Cytaty

Wrzaski z kuchni drażniły nieznośnie, plusk rozlewanej wody, nosowe komendy kucharza, który służbą pomiatał, wykorzystując fakt, że tylko on jeden zna nieźle angielski i może się powoływać na autorytet saba.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Pop grubym, nosowym basem, śpiewnie zawodząc, wypowiedział w języku starocerkiewnym kilka niezrozumiałych zdań liturgicznych.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

- Państwo są rodzicami Renaty? - zapytał nosowym szeptem przypominającym syk.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

3. fonem

Definicja

wymawiany tak, że powietrze przepływa przez nos

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

fonem nosowy; głoska, samogłoska, spółgłoska nosowa

Cytaty

	W sąsiedztwie dźwięku szczelinowego zwarta spółgłoska nosowa wymawiana jest mniej starannie, a w końcu zwarcie bywa pomijane całkowicie. źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996
	Na końcu słów tylko ą realizowane jest jako głoska nosowa: idą z tą ładną dziewczyną. Nosowość ę jest w tej pozycji mocno zredukowana albo zupełnie zlikwidowana źródło: NKJP: Jan Miodek: Rozmyślajcie nad mową, Wiedza i Życie nr 8/2001, 2001
	Napisał - nigdy nieobronioną - pracę doktorską o samogłoskach nosowych, ale ciągnęło go w zupełnie innym kierunku. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Gazda zakopiański, 2008-04-04
	Artykulacja nosowa albo nie istniała, albo była synchroniczna, lecz słabo słyszalna; Poniatowska nie zanotowała jej przy ę ani razu, przy ą zaś w połowie zapisów. źródło: Tadeusz Brajerski: XVIII-wieczne teksty z lubelskiego, Roczniki Humanistyczne XVII, 1969 (tnkul.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 30.05.2023