UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opiłek

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opiłek
opiłki
D. opiłka
opiłków
C. opiłkowi
opiłkom
B. opiłek
opiłki
N. opiłkiem
opiłkami
Ms. opiłku
opiłkach
W. opiłku
opiłki

Pochodzenie

Zob. piła 1

Definicja

drobny, wąski pasek metalu, który powstaje podczas obróbki twardego materiału

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wiórek

Połączenia

  • metalowy, żelazny opiłek
  • opiłek magnezu, metalu, miedzi, srebra, żelaza
  • opiłek w oku

Cytaty

Chcieli odspawać dziurę w daszku. Ale zrobił się taki dym, że przestaliśmy się widzieć. Zaczęliśmy się dusić i wołać ratunku. Usłyszeli i przestali. Wzięli piłę ręczną. Wtedy zaczęły na nas lecieć opiłki żelaza [...].

źródło: NKJP: Katarzyna Skrzydłowska, Marek Wąs: Sam włożył tę nogę, Gazeta Wyborcza, 1997-12-18

W kolbie destylacyjnej umieszczamy 10 g opiłków lub wiórów miedzianych bądź cienkiego drutu miedzianego. Opiłki zalewamy 30 g stężonego kwasu siarkowego i powoli podgrzewamy.

źródło: NKJP: Stefan Sękowski: Chemia na co dzień. SO2 i jego właściwości, Młody Technik nr 3, 1971

Robiłem doświadczenia. Za pomocą diamentowych wierteł odkruszyłem od kuli opiłek nie większy niż ziarnko maku. Wywierał takie samo działanie przyciągające jak cała kula.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Data ostatniej modyfikacji: 27.04.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj