UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

papuzi

Chronologizacja

XV w., SStp
W postaci: papuży

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. papuzi
papuzi
papuzi
papuzie
papuzia
D. papuziego
papuziego
papuziego
papuziego
papuziej
C. papuziemu
papuziemu
papuziemu
papuziemu
papuziej
B. papuziego
papuziego
papuzi
papuzie
papuzią
N. papuzim
papuzim
papuzim
papuzim
papuzią
Ms. papuzim
papuzim
papuzim
papuzim
papuziej
W. papuzi
papuzi
papuzi
papuzie
papuzia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. papuzi
papuzi
papuzie
papuzie
D. papuzich
papuzich
papuzich
papuzich
C. papuzim
papuzim
papuzim
papuzim
B. papuzich
papuzich
papuzich
papuzie
N. papuzimi
papuzimi
papuzimi
papuzimi
Ms. papuzich
papuzich
papuzich
papuzich
W. papuzi
papuzi
papuzie
papuzie

Pochodzenie

Od: papuga

1. dziób

Definicja

związany z papugą - ptakiem

Warianty

  • rzadziej papuży

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  papugowy

Połączenia

  • papuzi dziób; papuzia klatka; papuzie pióra; wrzaski

Cytaty

Gdy znalazłem się w cieniu pierwszych drzew na skraju gęstwiny, otoczył mnie papuzi wrzask i równocześnie, zadzierając głowę, dostrzegłem wśród gałęzi mnóstwo gniazd.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Niestety, papuzie wrzaski słychać u nas często. Wystarczy, że ktoś zapuka do drzwi albo odezwie się telefon.

źródło: NKJP: Hanna Jurczak-Gucwińska: Zwierzęta w moim domu, 1975

Niektóre ptaki bardzo lubią takie zabawy. [...] Latem papuzie kąpiele są wskazane nawet kilka razy dziennie.

źródło: NKJP: Zabawa w wodzie, Polska Głos Wielkopolski, 2006-07-20

Obszar dzisiejszego Petenu dostarczał papuzich piór, stanowiących nieodzowny element stroju władców, kapłanów, tancerzy i wojowników.

źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007

2. strój

Definicja

taki, który ma jaskrawy kolor albo wiele kolorów, przez co przypomina pióra papugi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  papugowy

Połączenia

  • papuzi strój; papuzia koszula; papuzie barwy, kolory

Cytaty

[...] mnie odpowiadało zaprezentowanie się w kolorowym, niemal papuzim stroju, na tle otaczającej nas szarzyzny.

źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen. Kiedy się dziwić przestanę... Monografia artystyczna, 2004

Opowiada, że gdy po raz pierwszy wszedł do mieszkania, o mało nie dostał oczopląsu. Wszędzie papuzie kolory - żółty, niebieski, seledyn.

źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak: Rezerwat do wzięcia, Gazeta Wyborcza, 1994-05-24

Przedrewolucyjna arystokratyczna moda męska miała papuzi, barwny, reprezentacyjny i widowiskowy charakter, ukazujący rozrywkowy styl życia.

źródło: Dariusz Łukasiewicz: Życie codzienne w Królestwie Prus w latach 1701–1933, 2020 (rcin.org.pl)

3. naśladownictwo

Definicja

polegający na tym, że ktoś bezkrytycznie wzoruje się na kimś innym i naśladuje sposób jego postępowania

Warianty

  • rzadziej papuży

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  papugowy

Cytaty

Dość bezmyślnie przejmujemy wzory i wzorce z Zachodu, naśladujemy je w nieco papuzi sposób, zamiast zastanowić się, czy warto.

źródło: K. Bauer: Człowiek utowarowiony, Pawłowice. Pismo Osiedlowe, 2008 (docplayer.pl)

Papuzie naśladownictwo najczęściej zdarza się w sferze obyczajów i języka. Zwłaszcza razi mnie moda na wplatanie do polszczyzny nazw i zwrotów angielskich.

źródło: Orhan Wasilewki: ...Iż Polacy nie gęsi i swój angielski mają, Komunikacja Specjalistyczna, 2009 (ks.uw.edu.pl)

Ich dumą jest głębokie przekonanie, że to, co jest w ich kraju, jest najlepsze na świecie. [...] To całkowite przeciwieństwo naszej papuziej mentalności.

źródło: NKJP: Piotr Proszowski: Cisi mocarze ducha, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2005-03-31

Data ostatniej modyfikacji: 28.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json