UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kiełznać

Chronologizacja

1444, SStp
W postaci: chełznać

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	kiełznam	kiełznamy
2 os.	kiełznasz	kiełznacie
3 os.	kiełzna	kiełznają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kiełznałem +(e)m kiełznał	kiełznałam +(e)m kiełznała	kiełznałom +(e)m kiełznało	kiełznaliśmy +(e)śmy kiełznali	kiełznałyśmy +(e)śmy kiełznały
2 os.	kiełznałeś +(e)ś kiełznał	kiełznałaś +(e)ś kiełznała	kiełznałoś +(e)ś kiełznało	kiełznaliście +(e)ście kiełznali	kiełznałyście +(e)ście kiełznały
3 os.	kiełznał	kiełznała	kiełznało	kiełznali	kiełznały

bezosobnik: kiełznano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę kiełznał będę kiełznać	będę kiełznała będę kiełznać	będę kiełznało będę kiełznać	będziemy kiełznali będziemy kiełznać	będziemy kiełznały będziemy kiełznać
2 os.	będziesz kiełznał będziesz kiełznać	będziesz kiełznała będziesz kiełznać	będziesz kiełznało będziesz kiełznać	będziecie kiełznali będziecie kiełznać	będziecie kiełznały będziecie kiełznać
3 os.	będzie kiełznał będzie kiełznać	będzie kiełznała będzie kiełznać	będzie kiełznało będzie kiełznać	będą kiełznali będą kiełznać	będą kiełznały będą kiełznać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		kiełznajmy
2 os.	kiełznaj	kiełznajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	kiełznałbym bym kiełznał	kiełznałabym bym kiełznała	kiełznałobym bym kiełznało	kiełznalibyśmy byśmy kiełznali	kiełznałybyśmy byśmy kiełznały
2 os.	kiełznałbyś byś kiełznał	kiełznałabyś byś kiełznała	kiełznałobyś byś kiełznało	kiełznalibyście byście kiełznali	kiełznałybyście byście kiełznały
3 os.	kiełznałby by kiełznał	kiełznałaby by kiełznała	kiełznałoby by kiełznało	kiełznaliby by kiełznali	kiełznałyby by kiełznały

bezosobnik: kiełznano by

bezokolicznik: kiełznać

imiesłów przysłówkowy współczesny: kiełznając

gerundium: kiełznanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	kiełznanie	kiełznania
D.	kiełznania	kiełznań
C.	kiełznaniu	kiełznaniom
B.	kiełznanie	kiełznania
N.	kiełznaniem	kiełznaniami
Ms.	kiełznaniu	kiełznaniach
W.	kiełznanie	kiełznania

imiesłów przymiotnikowy czynny: kiełznający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kiełznający	kiełznający	kiełznający	kiełznające	kiełznająca
D.	kiełznającego	kiełznającego	kiełznającego	kiełznającego	kiełznającej
C.	kiełznającemu	kiełznającemu	kiełznającemu	kiełznającemu	kiełznającej
B.	kiełznającego	kiełznającego	kiełznający	kiełznające	kiełznającą
N.	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającą
Ms.	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kiełznający	kiełznający	kiełznające	kiełznające
D.	kiełznających	kiełznających	kiełznających	kiełznających
C.	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającym	kiełznającym
B.	kiełznających	kiełznających	kiełznających	kiełznające
N.	kiełznającymi	kiełznającymi	kiełznającymi	kiełznającymi
Ms.	kiełznających	kiełznających	kiełznających	kiełznających

imiesłów przymiotnikowy bierny: kiełznany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	kiełznany	kiełznany	kiełznany	kiełznane	kiełznana
D.	kiełznanego	kiełznanego	kiełznanego	kiełznanego	kiełznanej
C.	kiełznanemu	kiełznanemu	kiełznanemu	kiełznanemu	kiełznanej
B.	kiełznanego	kiełznanego	kiełznany	kiełznane	kiełznaną
N.	kiełznanym	kiełznanym	kiełznanym	kiełznanym	kiełznaną
Ms.	kiełznanym	kiełznanym	kiełznanym	kiełznanym	kiełznanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	kiełznani	kiełznani	kiełznane	kiełznane
D.	kiełznanych	kiełznanych	kiełznanych	kiełznanych
C.	kiełznanym	kiełznanym	kiełznanym	kiełznanym
B.	kiełznanych	kiełznanych	kiełznanych	kiełznane
N.	kiełznanymi	kiełznanymi	kiełznanymi	kiełznanymi
Ms.	kiełznanych	kiełznanych	kiełznanych	kiełznanych

odpowiednik aspektowy: okiełznać

Pochodzenie

psł. dial. *chl̥stati, *chl̥stiti

Psł. dial. *chl̥stati, *chl̥stiti (dźwiękonaśladowcze) miały warianty ze ze spółgłoskami dźwięcznymi *chl̥zdati, *chl̥zditi (st.pol. od XVII w. ochełzdać 'o wędzidle', skąd z przyr. *-nǫ- *chl̥zdnąti (z uproszczeniem grupy spółgłoskowej) pol. chełznąć. Pierwotne znaczenie 'smagać, bić głośno', 'poskramiać; kiełzać' (Sław.).

1. konia

Definicja

zakładać wędzidło koniowi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	kiełzać, okiełznywać
	antonimy:	rozkiełznywać

Połączenia

kiełznać konia

Cytaty

Konie tam kiełznać ! Ruszamy! - krzyknął wojewoda. A zwracając się do braciszka,
zapytał niedbale: - Cóż zamierzasz teraz uczynić, frater?

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Pańko odmotywał wodze od słupa i kiełznał niecierpliwiące się konie.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007

Uczymy tam siodłania, kiełznania, czyszczenia [...]. Coroczne obozy konne, rajdy terenowe, konkursy jeździeckie - takie atrakcje zapewnia swoim członkom Klub Turystyki Konnej „Tabun”.

źródło: NKJP: Z koniem w mieście, Dziennik Polski, 2002-02-14

Składnia

kiełznać

2. dziecko

Definicja

książk.

sprawiać, że osoba lub zwierzę staje się posłuszne, a niepożądane działanie, zachowanie lub uczucie stają się zgodne z obowiązującymi normami lub oczekiwaniami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

okiełznywać

Cytaty

Nasi znajomi mają samych chłopców i są to małe diabełki, których wychowywanie „polega na kiełznaniu” - jak wyznała mi z westchnieniem matka jednego z nich.

źródło: NKJP: Internet

Wojna uświadomiła wszystkim najbrutalniej, że to nie jednostkę trzeba ciągle kiełznać, by nie szkodziła społeczności [...], lecz że należy ratować wręcz egzystencję człowieka przed demonami zbiorowości.

źródło: NKJP: Jan Kracik: Kościół mówi o prawach człowieka, Gazeta Wyborcza, 1997-12-27

Uważała, że walka z namiętnością jest grzechem, że nie wolno kiełznać natury, że wyzbycie się pruderii jest celem życia i jedynym lekarstwem na nudę codzienności.

źródło: NKJP: Stanisław Wasylewski: Życie polskie w XIX wieku, 2008

Składnia

kiełznać

KOGO/CO

Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2023