UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

palemka

Chronologizacja

1835, Kurjer Warszawski, nr 55, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. palemka
palemki
D. palemki
palemek
C. palemce
palemkom
B. palemkę
palemki
N. palemką
palemkami
Ms. palemce
palemkach
W. palemko
palemki

Pochodzenie

Od: palma

1. roślina

Definicja

mała palma - roślina

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny egzotyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  palma

Połączenia

  • mała, niewielka palemka
  • palemka rośnie

Cytaty

W narożniku przy drzwiach stanęła mała palemka przyniesiona z salonu, która stała przez zimę nieco zastawiona i trochę zmarniała. Może tu odżyje.

źródło: Internet: z-dusza.pl

Dokładnie przed 50 laty Zofia [...] dostała w prezencie niewielką palemkę. [...]. Przez pół wieku roślina była chuchana, otaczana troską tak, jak najbliższy członek rodziny. Przez te lata rosła i rosła, zajmując coraz więcej centralnego miejsca w ogromnym słonecznym pokoju.

źródło: NKJP: Danuta Pawlicka: Palma z duszą, Gazeta Poznańska, 2002-02-01

Były to młode zarośla, ledwie od roku odnawiające się na wykarczowanym stoku, w większości palemki o dłoniastych wielopromiennych liściach.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

2. wielkanocna

Definicja

mała palma - wielkanocna

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  palma

Połączenia

  • mała, nieduża, niewielka; wielkanocna; zielona palemka; świąteczne palemki
  • palemka z bazi
  • palmy i palemki; pisanki i palemki
  • poświęcić; wykonać palemkę

Cytaty

„Klasyczna”, skromna palemka to bazie – gałęzie wierzby – z wiecznie zielonym bukszpanem i odrobiną tui oraz barwionych lub tylko ususzonych traw.

źródło: NKJP: Stanisław Gorczański: Koszyk z wielkanocnym święconym, Mazowieckie To i Owo, 2001-04-15

[...] kupiła małą palemkę z bazi, zielonego bukszpanu i bibułkowych kwiatków.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003

Choć do Niedzieli Palmowej jeszcze dwa tygodnie, już ruszyła sprzedaż palemek wielkanocnych.

źródło: NKJP: Expressem, Super Express, 2006

Stare kobiety noszą niewielkie palemki, splecione z kwiatów, wstążek i roślin. Natomiast palmy dzieci są ogromne, kilkumetrowe.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Zwyczaj święcenia palemek i wierzbowych gałązek na mszy w Niedzielę Palmową był dla Kościoła sposobem uczczenia wjazdu Jezusa do Jerozolimy, wierni zaś wierzyli, że poświęcone gałązki sprowadzą urodzaj i uchronią pola przed katastrofą.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych. Praca zbiorowa, 2004

Data ostatniej modyfikacji: 13.06.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json