Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opryskliwy |
opryskliwy |
opryskliwy |
opryskliwe |
opryskliwa |
| D. | opryskliwego |
opryskliwego |
opryskliwego |
opryskliwego |
opryskliwej |
| C. | opryskliwemu |
opryskliwemu |
opryskliwemu |
opryskliwemu |
opryskliwej |
| B. | opryskliwego |
opryskliwego |
opryskliwy |
opryskliwe |
opryskliwą |
| N. | opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwą |
| Ms. | opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwej |
| W. | opryskliwy |
opryskliwy |
opryskliwy |
opryskliwe |
opryskliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opryskliwi |
opryskliwi |
opryskliwe |
opryskliwe |
| D. | opryskliwych |
opryskliwych |
opryskliwych |
opryskliwych |
| C. | opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwym |
opryskliwym |
| B. | opryskliwych |
opryskliwych |
opryskliwych |
opryskliwe |
| N. | opryskliwymi |
opryskliwymi |
opryskliwymi |
opryskliwymi |
| Ms. | opryskliwych |
opryskliwych |
opryskliwych |
opryskliwych |
| W. | opryskliwi |
opryskliwi |
opryskliwe |
opryskliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opryskliwszy |
opryskliwszy |
opryskliwszy |
opryskliwsze |
opryskliwsza |
| D. | opryskliwszego |
opryskliwszego |
opryskliwszego |
opryskliwszego |
opryskliwszej |
| C. | opryskliwszemu |
opryskliwszemu |
opryskliwszemu |
opryskliwszemu |
opryskliwszej |
| B. | opryskliwszego |
opryskliwszego |
opryskliwszy |
opryskliwsze |
opryskliwszą |
| N. | opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszą |
| Ms. | opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszej |
| W. | opryskliwszy |
opryskliwszy |
opryskliwszy |
opryskliwsze |
opryskliwsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opryskliwsi |
opryskliwsi |
opryskliwsze |
opryskliwsze |
| D. | opryskliwszych |
opryskliwszych |
opryskliwszych |
opryskliwszych |
| C. | opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszym |
opryskliwszym |
| B. | opryskliwszych |
opryskliwszych |
opryskliwszych |
opryskliwsze |
| N. | opryskliwszymi |
opryskliwszymi |
opryskliwszymi |
opryskliwszymi |
| Ms. | opryskliwszych |
opryskliwszych |
opryskliwszych |
opryskliwszych |
| W. | opryskliwsi |
opryskliwsi |
opryskliwsze |
opryskliwsze |
Pochodzenie
1.a człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Połączenia
- opryskliwy kierowca; opryskliwa ekspedientka, obsługa, starsza pani
Cytaty
|
Tymczasem Magda popłakuje po kątach, zaczęła źle sypiać i prawdę mówiąc, wygląda dość ponuro. Zrobiła się drażliwa, o byle co się złości, jest opryskliwa i coraz bardziej zamyka się w sobie. źródło: NKJP: Anna Dodziuk: Ona nie musi się cieszyć, Gazeta Wyborcza, 1999-07-24 |
|
|
Zaniosłam go więc z powrotem do sklepu, aby złożyć reklamację, ale pański sprzedawca był bardzo arogancki i opryskliwy wobec mnie. Powiedział mi, że go nie wymieni, gdyż odtwarzacz zepsuł się z mojej winy. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Zdarzało mu się być opryskliwym w stosunku do zanudzających go osób, a zwłaszcza starszych koleżanek, które nie mogły pojąć przemian, jakie się wokół nich dokonywały, i dręczyły go pytaniami, na które sam nie umiał odpowiedzieć, bo wtedy nikt nie wiedział, co przyniesie następny dzień. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995 |
|
|
Adasiu, co się z tobą dzieje? Zrobiłeś się roztargniony, opryskliwy. Nie poznaję cię. Może ci coś dolega? źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958 |
Składnia
|
+ | opryskliwy | + |
(wobec KOGO)
|
| szyk: neutralny | ||||
|
+ | opryskliwy | + |
(w stosunku do KOGO)
|
| szyk: neutralny | ||||
1.b ton
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Połączenia
- opryskliwy głos, ton; opryskliwa uwaga
Cytaty
|
To wszystko powodowało, że stawała się coraz bardziej harda, na polecenia komendanta, wypowiadane opryskliwym tonem, odpowiadała nierzadko wzruszeniem ramion. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992 |
|
|
Jest zdana na łaskę i niełaskę tego człowieka i zamiast milczeć albo odpowiadać spokojnie na pytania, wciąż kusi los opryskliwymi uwagami. źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009, Dlaczego?, 2009-07-07 |
|
|
W domu Pawła K. odpowiada opryskliwy głos kobiety: - Mąż nie będzie z nikim rozmawiał. źródło: NKJP: Anna Ferens: Mamo, zamknij za mną drzwi, Gazeta Wyborcza, 1997-10-24 |