Chronologizacja
Pochodzenie
fr. ordonnance
1. żołnierz
Definicja
Wymowa
[ordynãs] lub [ordynans]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | żołnierz |
Cytaty
|
Anna zaczęła delikatnie wypytywać go o obóz. Ogrodnik opowiadał chętnie wszystko, co wiedział. - Jeszcze miesiąc temu byli tam sami francuscy oficerowie i ich ordynansi, ale wszystkich wywieziono. Teraz zwożą Polaków. źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009 |
|
|
[...] to był chyba jakiś major, w takim stalowym mundurze, przyszedł ze swoim ordynansem i powiedział, że mu moje mieszkanie przydzielono [...]. źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ordynans |
ordynansi |
ndepr |
| ordynansy |
depr | ||
| D. | ordynansa |
ordynansów |
|
| C. | ordynansowi |
ordynansom |
|
| B. | ordynansa |
ordynansów |
|
| N. | ordynansem |
ordynansami |
|
| Ms. | ordynansie |
ordynansach |
|
| W. | ordynansie |
ordynansi |
ndepr |
| ordynansy |
depr |
2. rozkaz
Definicja
Wymowa
[ordynãs] lub [ordynans]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | rozkaz I |
Połączenia
- wydać ordynans
Cytaty
|
Kiedy sędziowie spytali hetmana wielkiego koronnego Piotra Ożarowskiego, czy za pieniądze rosyjskie podpisał akt rozbioru kraju, on ze zdumiewającą szczerością odpowiedział, że nie tylko brał je dawniej, ale nadal brać je będzie. Na pytanie: „czyli wydał on wojsku polskiemu ordynanse na łączenie się z Moskalami i na bicie Polaków?”, bez wahania odparł: „tak uczyniłem i zrobiłbym to ponownie”. źródło: Na pohybel targowicy!, Rzeczpospolita, 2019-05-09 (rp.pl) |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ordynans |
ordynanse |
|
| D. | ordynansu |
ordynansów |
|
| C. | ordynansowi |
ordynansom |
|
| B. | ordynans |
ordynanse |
|
| N. | ordynansem |
ordynansami |
|
| Ms. | ordynansie |
ordynansach |
|
| W. | ordynansie |
ordynanse |