UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

paraboliczny

Chronologizacja

1683, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. paraboliczny
paraboliczny
paraboliczny
paraboliczne
paraboliczna
D. parabolicznego
parabolicznego
parabolicznego
parabolicznego
parabolicznej
C. parabolicznemu
parabolicznemu
parabolicznemu
parabolicznemu
parabolicznej
B. parabolicznego
parabolicznego
paraboliczny
paraboliczne
paraboliczną
N. parabolicznym
parabolicznym
parabolicznym
parabolicznym
paraboliczną
Ms. parabolicznym
parabolicznym
parabolicznym
parabolicznym
parabolicznej
W. paraboliczny
paraboliczny
paraboliczny
paraboliczne
paraboliczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. paraboliczni
paraboliczni
paraboliczne
paraboliczne
D. parabolicznych
parabolicznych
parabolicznych
parabolicznych
C. parabolicznym
parabolicznym
parabolicznym
parabolicznym
B. parabolicznych
parabolicznych
parabolicznych
paraboliczne
N. parabolicznymi
parabolicznymi
parabolicznymi
parabolicznymi
Ms. parabolicznych
parabolicznych
parabolicznych
parabolicznych
W. paraboliczni
paraboliczni
paraboliczne
paraboliczne

Pochodzenie

Od: parabola

1. utwór

Definicja

książk. 
taki, który przedstawia jakieś treści w sposób niedosłowny i którego właściwe znaczenie jest inne od podstawowego, oczywistego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

  • paraboliczny motyw, sens; paraboliczna opowieść, powieść, przypowieść; paraboliczne znaczenie

Cytaty

Zanalizuj i zinterpretuj opowiadanie [...], zwracając uwagę na sposób kreowania bohaterów i paraboliczny charakter sytuacji przedstawionej w tekście.

źródło: NKJP: Na Podkarpaciu do matury przystąpiło ponad 30 tys. osób, Życie Podkarpackie, 2008-07-05

W parabolicznym motywie murowanej austerii od stu lat opierającej się wszelkim kataklizmom, symbolizującej wartość, jakiej nie można ani kupić, ani zniweczyć zawrze on swój patriotyzm i miłość do ojczyzny.

źródło: NKJP: Anna Wereszczyńska: Ostatni Mohikanin drobnej szlachty i niezrównany monografista Żydów. Żywot Klemensa Junoszy-Szaniawskiego, 2008

Większość scen toczy się pod gołym niebem, pięknie fotografowanym, właściwie niewiele się dzieje, niby pojawiają się dobrze znane realia, ale przecież ta paraboliczna przypowieść o przyjaźni, tęsknocie i pamięci mogłaby toczyć się w każdym innym miejscu na kuli ziemskiej.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Kino na nie, Polityka, 2003-09-27

Tom „Raport z oblężonego Miasta” ukazał się [...] nakładem Instytutu Literackiego w Paryżu w 1983 roku [...]. Tytułowy utwór jest paraboliczną opowieścią o Polsce stanu wojennego.

źródło: NKJP: Barbara Riss: Na skrzydłach metafory, Wiedza i Życie, 1998

[...] Nierzeczywistość prezentuje najpoważniejszą bodaj paraboliczną powieść o ustroju komunistycznym w Polsce.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia. Obiegi, wzorce, style. Literatura polska 1944-1989, 1997

2. w matematyce

Definicja

mat. 
związany z parabolą - zbiorem punktów tworzących wygiętą krzywą

Noty o użyciu

Wyraz używany jako składnik terminów matematycznych.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • funkcja; krzywa paraboliczna

Cytaty

Średnio dla 38 przebadanych odmian (5 serii) funkcja paraboliczna miała postać y = -0,0005x2 + 0,1601x + 28,1.

źródło: NKJP: Cezary Trawczyński: Zależność między dawką azotu a plonem odmian ziemniaka, Biuletyn IHAR, 2004-04-01

Widać wyraźnie, że sygnały są najbardziej trafne wtedy, gdy rynek przez dłuższy czas porusza się w jednym kierunku. Wówczas krzywa paraboliczna podąża za kursem i pozwala utrzymywać pozycję prawie do samego szczytu [...].

źródło: Internet: parkiet.com

3. kształt

Definicja

książk. 
taki, który kształtem przypomina parabolę - wygiętą krzywą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • łuk paraboliczny; antena paraboliczna; paraboliczny dach; tor; wydmy paraboliczne

Cytaty

Konstrukcja hali została oparta na stalowym łuku parabolicznym o rozpiętości 60 metrów i wysokości w szczycie 15,2 metra.

źródło: NKJP: Nowa hala sportowa jesienią, Dziennik Polski, 2003-06-30

Zależnie od [...] prędkości kamień poleci mniej lub bardziej stromo w górę i osiągnie odpowiednią wysokość maksymalną. Widać zatem, że warunki początkowe wpływają na przebieg zjawiska, nie zmieniają jednak jego charakteru, czyli parabolicznego kształtu toru.

źródło: NKJP: Michał Tempczyk: Teoria chaosu a filozofia, 1998

Program przewiduje 15 przelotów po torze parabolicznym [...].

źródło: NKJP: Adam Synowiec: Podniebny rollercoaster, Trybuna Śląska, 2004-10-02

Tuż po katastrofie „Hermes” wyszedł pełną mocą manewrowej siłowni nad ekliptykę, by opuścić chmary odłamów księżycowych, i zmierzał parabolicznym kursem w stronę Słońca.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Najciekawszy obszar wydmowy rozciąga się na wysokości Międzychodu i Wronek. Przeważają tam wydmy poprzeczne i paraboliczne, z zagiętymi ku zachodowi końcami, tworzące skomplikowany labirynt wzgórz i dolin.

źródło: NKJP: Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Przewodnik, 1989

Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj