UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ołów

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *olovo lub *olovъ

1.a metal

Definicja

miękki, ciężki, łatwo topliwy metal o niebieskoszarej barwie, używany do wyrobu baterii, kabli, rur, amunicji i aparatury chemicznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  substancja

Połączenia

  • stopiony; toksyczny ołów
  • ołów ze spalin
  • ołów w bateriach, w monitorach, w pocisku
  • huta, kopalnie; opary ołowiu
  • zatrucie ołowiem
  • śrut z ołowiu
  • marchewka z ołowiem
  • dodawać do czegoś; rozgrzać; zawierające ołów
  • skażone, zatrute; (pocisk) wypełniony ołowiem
  • ciężki jak ołów

Cytaty

Zioła, tak jak inne rośliny, wchłaniają pestycydy zawarte w nawozach sztucznych, metale ciężkie (m.in. toksyczny ołów) ze spalin, związki chemiczne, którymi skażone są wody w rzekach i strumieniach oraz inne trucizny z atmosfery.

źródło: NKJP: Nie tylko z bożej apteki, Gazeta Wyborcza, 1994-07-18

Użyty bowiem sprzęt tylko z pozoru jest nieszkodliwy, zawiera jednak wiele substancji niebezpiecznych, które degradują środowisko i mają szkodliwy wpływ na człowieka, m.in. ołów w monitorach i bateriach, rtęć w termostatach [...].

źródło: NKJP: Andrzej Nowak: Stary sprzęt na śmieci, Echo Dnia, 2006-08-07

Opakowania z aluminium, zakrętki z butelek, srebro z baterii, zawierająca ołów farba z gazet, plastikowe butelki - w trakcie spalania przekształcają się w żużel i gorące gazy.

źródło: NKJP: Andrzej Gąsienica-Laskowy: Głupota potrafi zabić, Tygodnik Podhalański nr 33, 1997

Do niedawna bowiem do lakierów samochodowych dodawano ołów.

źródło: NKJP: Olga Dyżakowska: Nie tylko obowiązek, Praca i Zdrowie, 2007-12-18

Była tam huta ołowiu i cynku, która została przeniesiona do Miasteczka Śląskiego.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 01.09.1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ołów
ołowie
D. ołowiu
ołowi
ołowiów
C. ołowiowi
ołowiom
B. ołów
ołowie
N. ołowiem
ołowiami
Ms. ołowiu
ołowiach
W. ołowiu
ołowie

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b przedmiot

Definicja

pociski wykonane z ołowiu - metalu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • nabity, wypełniać (karabin), (strzelba) załadowana; pluć, strzelać ołowiem

Cytaty

Plunęły ogniem i ołowiem hufnice i taraśnice, huknęły hakownice i handkanony, zasyczały bełty, mordercza ulewa pocisków wręcz zmiotła obrońców z muru.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Jednemu z albańskich wspólników Synona zabito w Belgradzie ojca. Jego głowę naszpikowano ołowiem .

źródło: NKJP: Internet

Lufa poligonalna (a taką ma Glock) nie będzie strzelała ołowiem.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ołów
ołowie
D. ołowiu
ołowi
ołowiów
C. ołowiowi
ołowiom
B. ołów
ołowie
N. ołowiem
ołowiami
Ms. ołowiu
ołowiach
W. ołowiu
ołowie
Data ostatniej modyfikacji: 05.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json