UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapłonić się

Chronologizacja

1669, KorBa

Pochodzenie

Zob. płonić

1. ze wstydu

Definicja

książk.

zrobić się czerwonym na twarzy na skutek odczuć takich jak wstyd lub zakłopotanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	spłonić się
	hiperonimy:	poczerwienieć, zaczerwienić się, zarumienić się

Połączenia

dziewczyna zapłoniła się
zapłonić się na twarzy
zapłonić się ze wstydu

Cytaty

	Porucznik skromnie opuścił zatuszowane powieki i prawie się zapłonił, a ja roześmiałem się nerwowo, przyjmując to jako żart. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
	Dzieweczka zapłoniła się, zawstydzona najwidoczniej obecnością nowych gości, zwłaszcza świeżo poznanego tajemniczego krewnego. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006
	Wręczyłem nauczycielce [...] trzy czerwone róże. Chyba się z lekka zapłoniła, a w każdym razie spojrzała na mnie z pewną nadzieją. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997
	W oczach przyjaciół uchodzą za małżeństwo zgodne, dbające o siebie. W oczach ludzi z zewnątrz też. A pani Danuta potrafi się zapłonić przy mężu niczym nastolatka... źródło: NKJP: Ilona Miluszewska, Gabriela Pewińska, Ryszarda Wojciechowska: Czar politycznych par, Wieczór Wybrzeża, 2000-06-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zapłonię się	zapłonimy się
2 os.	zapłonisz się	zapłonicie się
3 os.	zapłoni się	zapłonią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zapłoniłem się +(e)m się zapłonił	zapłoniłam się +(e)m się zapłoniła	zapłoniłom się +(e)m się zapłoniło	zapłoniliśmy się +(e)śmy się zapłonili	zapłoniłyśmy się +(e)śmy się zapłoniły
2 os.	zapłoniłeś się +(e)ś się zapłonił	zapłoniłaś się +(e)ś się zapłoniła	zapłoniłoś się +(e)ś się zapłoniło	zapłoniliście się +(e)ście się zapłonili	zapłoniłyście się +(e)ście się zapłoniły
3 os.	zapłonił się	zapłoniła się	zapłoniło się	zapłonili się	zapłoniły się

bezosobnik: zapłoniono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zapłońmy się
2 os.	zapłoń się	zapłońcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zapłoniłbym się bym się zapłonił	zapłoniłabym się bym się zapłoniła	zapłoniłobym się bym się zapłoniło	zapłonilibyśmy się byśmy się zapłonili	zapłoniłybyśmy się byśmy się zapłoniły
2 os.	zapłoniłbyś się byś się zapłonił	zapłoniłabyś się byś się zapłoniła	zapłoniłobyś się byś się zapłoniło	zapłonilibyście się byście się zapłonili	zapłoniłybyście się byście się zapłoniły
3 os.	zapłoniłby się by się zapłonił	zapłoniłaby się by się zapłoniła	zapłoniłoby się by się zapłoniło	zapłoniliby się by się zapłonili	zapłoniłyby się by się zapłoniły

bezosobnik: zapłoniono by się

bezokolicznik: zapłonić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapłoniwszy się

gerundium: zapłonienie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zapłonienie się	zapłonienia się
D.	zapłonienia się	zapłonień się
C.	zapłonieniu się	zapłonieniom się
B.	zapłonienie się	zapłonienia się
N.	zapłonieniem się	zapłonieniami się
Ms.	zapłonieniu się	zapłonieniach się
W.	zapłonienie się	zapłonienia się

odpowiednik aspektowy: płonić się

2. stać się czerwonym