UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

osłupienie

Chronologizacja

1803, Michał Bończa-Tomaszewski, Uszczęśliwienie narodu, czyli miłość y wdzięczność w poddanych. Dramma w 2 aktach, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osłupienie
osłupienia
D. osłupienia
osłupień
C. osłupieniu
osłupieniom
B. osłupienie
osłupienia
N. osłupieniem
osłupieniami
Ms. osłupieniu
osłupieniach
W. osłupienie
osłupienia

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. słup

Definicja

książk. 
trwający kilka chwil bardzo silny stan psychiczny osoby, która widzi, że ktoś lub coś jest zupełnie inne, niż się spodziewała albo że wydarzyło się coś, czego się nie spodziewała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zdumienie, zdziwienie

Połączenia

  • kompletne, lekkie, nieme, prawdziwe osłupienie
  • chwila, stan osłupienia
  • wpaść, wprawić kogoś w osłupienie
  • patrzeć z osłupieniem
  • patrzeć, stać, trwać w osłupieniu

Cytaty

[...] wstał, wyciągając rękę do serdecznego uścisku. Ale ręka zawisła w powietrzu i tak trwała przez chwilę, bo rotmistrz ułanów wileńskich [...] znalazł się w stanie pomieszania graniczącego z osłupieniem.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 2001

Popatrzyłem na niego z osłupieniem, a potem wybuchnąłem wariackim śmiechem. Przez długą chwilę nie byłem w stanie objaśnić mu niczego.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Kompletne osłupienie odmalowało się na twarzy pani major [...].

źródło: NKJP: Robert Urbański; Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Patrzyła na mnie w skupieniu, ale nie było to bynajmniej osłupienie wywołane szokującą wieścią, bólem i rozpaczą tak wielkimi, że musi upłynąć dłuższa chwila, nim człowiek przyjmie je do wiadomości i zareaguje.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

Data ostatniej modyfikacji: 23.06.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json