UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

asymilować

Chronologizacja

1638, Kart XVII-XVIII
W postaci: assymilować
Inne znaczenie: 'dawać za wzór, przykład do naśladowania'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. asymiluję
asymilujemy
2 os. asymilujesz
asymilujecie
3 os. asymiluje
asymilują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. asymilowałem
+(e)m asymilował
asymilowałam
+(e)m asymilowała
asymilowałom
+(e)m asymilowało
asymilowaliśmy
+(e)śmy asymilowali
asymilowałyśmy
+(e)śmy asymilowały
2 os. asymilowałeś
+(e)ś asymilował
asymilowałaś
+(e)ś asymilowała
asymilowałoś
+(e)ś asymilowało
asymilowaliście
+(e)ście asymilowali
asymilowałyście
+(e)ście asymilowały
3 os. asymilował
asymilowała
asymilowało
asymilowali
asymilowały

bezosobnik: asymilowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę asymilował
będę asymilować
będę asymilowała
będę asymilować
będę asymilowało
będę asymilować
będziemy asymilowali
będziemy asymilować
będziemy asymilowały
będziemy asymilować
2 os. będziesz asymilował
będziesz asymilować
będziesz asymilowała
będziesz asymilować
będziesz asymilowało
będziesz asymilować
będziecie asymilowali
będziecie asymilować
będziecie asymilowały
będziecie asymilować
3 os. będzie asymilował
będzie asymilować
będzie asymilowała
będzie asymilować
będzie asymilowało
będzie asymilować
będą asymilowali
będą asymilować
będą asymilowały
będą asymilować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. asymilujmy
2 os. asymiluj
asymilujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. asymilowałbym
bym asymilował
asymilowałabym
bym asymilowała
asymilowałobym
bym asymilowało
asymilowalibyśmy
byśmy asymilowali
asymilowałybyśmy
byśmy asymilowały
2 os. asymilowałbyś
byś asymilował
asymilowałabyś
byś asymilowała
asymilowałobyś
byś asymilowało
asymilowalibyście
byście asymilowali
asymilowałybyście
byście asymilowały
3 os. asymilowałby
by asymilował
asymilowałaby
by asymilowała
asymilowałoby
by asymilowało
asymilowaliby
by asymilowali
asymilowałyby
by asymilowały

bezosobnik: asymilowano by

bezokolicznik: asymilować

imiesłów przysłówkowy współczesny:


asymilując

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

asymilowawszy

gerundium: asymilowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. asymilowanie
asymilowania
D. asymilowania
asymilowań
C. asymilowaniu
asymilowaniom
B. asymilowanie
asymilowania
N. asymilowaniem
asymilowaniami
Ms. asymilowaniu
asymilowaniach
W. asymilowanie
asymilowania

imiesłów przymiotnikowy czynny:

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M.
asymilujący

asymilujący

asymilujący

asymilujące

asymilująca
D.
asymilującego

asymilującego

asymilującego

asymilującego

asymilującej
C.
asymilującemu

asymilującemu

asymilującemu

asymilującemu

asymilującej
B.
asymilującego

asymilującego

asymilujący

asymilujące

asymilującą
N.
asymilującym

asymilującym

asymilującym

asymilującym

asymilującą
Ms.
asymilującym

asymilującym

asymilującym

asymilującym

asymilującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M.
asymilujący

asymilujący

asymilujące

asymilujące
D.
asymilujących

asymilujących

asymilujących

asymilujących
C.
asymilującym

asymilującym

asymilującym

asymilującym
B.
asymilujących

asymilujących

asymilujących

asymilujące
N.
asymilującymi

asymilującymi

asymilującymi

asymilującymi
Ms.
asymilujących

asymilujących

asymilujących

asymilujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: asymilowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. asymilowany
asymilowany
asymilowany
asymilowane
asymilowana
D. asymilowanego
asymilowanego
asymilowanego
asymilowanego
asymilowanej
C. asymilowanemu
asymilowanemu
asymilowanemu
asymilowanemu
asymilowanej
B. asymilowanego
asymilowanego
asymilowany
asymilowane
asymilowaną
N. asymilowanym
asymilowanym
asymilowanym
asymilowanym
asymilowaną
Ms. asymilowanym
asymilowanym
asymilowanym
asymilowanym
asymilowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. asymilowani
asymilowani
asymilowane
asymilowane
D. asymilowanych
asymilowanych
asymilowanych
asymilowanych
C. asymilowanym
asymilowanym
asymilowanym
asymilowanym
B. asymilowanych
asymilowanych
asymilowanych
asymilowane
N. asymilowanymi
asymilowanymi
asymilowanymi
asymilowanymi
Ms. asymilowanych
asymilowanych
asymilowanych
asymilowanych

Pochodzenie

łac. assimilo

1. imigrantów

Definicja

książk. 
powodować, że osoba lub jakaś zbiorowość przystosowuje się do życia w grupie o odmiennej kulturze przez przejęcie jej kultury i przyswojenie sobie cech właściwych tej grupie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Od XIX w. Francja asymilowała nie mniej niż milion Polaków, rzesze Włochów, a w nowszych czasach Portugalczyków i mieszkańców Indochin, którzy przyjechali tu po 1954 r.

źródło: NKJP: Marek Rapacki: Być Francuzem, to znaczy urodzić się, mieszkać na terytorium Francji [...], Gazeta Wyborcza, 1997-12-09

Miasto niczym magnes przyciągało tysiące nowych przybyszów i asymilowało ich do swoich wartości.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba, Historia powszechna. Wiek XIX, 2008

[...] doszli do przekonania, że Polacy powinni być asymilowani do społeczności niemieckiej.

źródło: NKJP: Internet

Hollywoodzki reżyser [...] nakręcił całkiem niepoprawną politycznie rzecz, mianowicie dramat społeczny o tragedii aborygeńskich dzieci siłą asymilowanych z białymi.

źródło: NKJP: Polowanie na króliki, Polityka, 2003-03-22

Podczas gdy inne narody słowiańskie poprzestawały na asymilowaniu z cywilizacją łacińską lub bizantyjską, Polska wytwarzała kulturę własną [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + asymilować +
KOGO + (do KOGO/CZEGO) | (z KIM/CZYM)

2. kulturę

Definicja

książk. 
przyswajać jakieś początkowo obce lub nowe elementy, idee, normy lub wzorce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Cykl mszalny od początku jego wykształcenia ustawicznie asymilował różne formy ­ typowe dla określonej epoki i stylu [...].

źródło: NKJP: Stanisław Dąbek: Twórczość mszalna kompozytorów polskich XX wieku, 1996

[...] hinduiści asymilowali formy wierzeń, które znajdują się w zasięgu ich wpływów.

źródło: NKJP: Włodzimierz Wilowski: Hinduizm, Wiedza i Życie, 1996

Wiele przysmaków kuchni rosyjskiej asymilowaliśmy już dawno temu, jak np. kołduny, które zresztą przynależą także do kuchni litewskiej, zupę rybną, różne farsze itd.

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je. Savoir-vivre przy stole, 1994

[...] strój zmieniał się zgodnie z panującą na Podhalu modą, asymilował ozdoby pochodzące nieraz z bardzo odległych stron, które dziś traktujemy jako całkowicie rdzenne, góralskie.

źródło: NKJP: Katarzyna Kieta: Tożsamość w kierpcach, Gazeta Krakowska, 2002-12-31

Składnia

bez ograniczeń + asymilować +
CO

3. azot

Definicja

biol. 
pobierać z zewnątrz substancje i przemieniać je w składniki własnego organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • organizm roślina asymiluje
  • asymilować azot, pokarm, substancję, zanieczyszczenia
  • asymilować z otoczenia, z powietrza, z wody

Cytaty

Geny roślin zielonych nie sprawiły, że zaczęliśmy asymilować azot cząsteczkowy.

źródło: NKJP: Magdalena Fikus: Transgeniczna żywność, Wiedza i Życie, 1997

[...] stawy rybne zanieczyszczają Cybinę, ponieważ wrzucany jest do nich nadmiar pokarmu. Jedną z propozycji ratowania sytuacji jest tworzenie stawów pośrednich. Te odstojniki obsadzone byłyby roślinnością, która asymilowałaby azot i fosfor.

źródło: NKJP: Blisko Poznania: Gazeta Poznańska, 2002-05-02

Eutrofizacja to nadmierne gromadzenie się w zbiornikach wodnych materii organicznej, która nie jest asymilowana przez naturalne środowisko.

źródło: NKJP: Kto zbada jezioro?, Dziennik Polski, 2003-05-09

Bakterie [...] asymilują z wody dwuwęglan żelaza [...].

źródło: Mieczysław Cena: Woda w produkcji zwierzęcej, 1977 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + asymilować +
CO + (SKĄD)

4. głoskę

Definicja

jęz. 
o głosce: oddziaływać na sąsiednią głoskę, powodując, że ulega ona upodobnieniu pod względem sposobu artykulacji do tej głoski, która na nią oddziałuje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

  • głoska, spółgłoska asymiluje
  • asymilować głoskę, spółgłoskę

Cytaty

[...] nie ma w języku litewskim zjawiska homorganiczności nazalnych w stosunku do następującej spółgłoski zwartej czy spirantu. Jedynie spółgłoski labialne asymilują n.

źródło: Ludwik Zabrocki: U podstaw struktury i rozwoju języka, 1980

[...] ścieśnione o [...] asymiluje tę słabą, bo niezgłoskotwórczą i już częściowo niewyraźnie się odcinającą głoskę.

źródło: Stanisław Bąk: W sprawie wyrazu „policzek”, Język Polski, 1947 (mbc.malopolska.pl)

Składnia

bez ograniczeń + asymilować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json