Chronologizacja
Pochodzenie
1. ciężar
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dźwignąć |
Połączenia
- podźwignąć ciężar; leżącego, upadającego
Cytaty
|
Za Anetą z walizkami krok w krok podąża jej trener. Jak natrętna mucha coś gada jej do ucha i wydaje się, że za chwilę pomoże swojej zawodniczce podźwignąć ciężar, ale takich praktyk regulamin już na pewno zabrania. Ostatecznie dopingowana przez trenera do wysiłku, któremu wyraźnie nie może podołać, Aneta przyklęka na trawiastym boisku. źródło: NKJP: Barbara Kozłowska: Siła z głową, Gazeta Poznańska, 2006-09-15 |
|
|
W trakcie rutynowego obchodu sokiści podeszli do leżącego na ziemi mężczyzny. Gdy jeden z funkcjonariuszy schylił się, aby podźwignąć bezdomnego - ten z otwartej dłoni uderzył funkcjonariusza w twarz. źródło: NKJP: (pach): Chcieli pomóc, a oberwali, Gazeta Krakowska, 2002-07-02 |
|
|
Wymieniwszy te przyrzeczenia, Lot padł do stóp stryja, który go podźwignął i uścisnął. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignę |
podźwigniemy |
|||
| 2 os. |
podźwigniesz |
podźwigniecie |
|||
| 3 os. |
podźwignie |
podźwigną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłem +(e)m podźwignął |
podźwignęłam +(e)m podźwignęła |
podźwignęłom +(e)m podźwignęło |
podźwignęliśmy +(e)śmy podźwignęli |
podźwignęłyśmy +(e)śmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłeś +(e)ś podźwignął |
podźwignęłaś +(e)ś podźwignęła |
podźwignęłoś +(e)ś podźwignęło |
podźwignęliście +(e)ście podźwignęli |
podźwignęłyście +(e)ście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignął |
podźwignęła |
podźwignęło |
podźwignęli |
podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignijmy |
|
| 2 os. |
podźwignij |
podźwignijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłbym bym podźwignął |
podźwignęłabym bym podźwignęła |
podźwignęłobym bym podźwignęło |
podźwignęlibyśmy byśmy podźwignęli |
podźwignęłybyśmy byśmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłbyś byś podźwignął |
podźwignęłabyś byś podźwignęła |
podźwignęłobyś byś podźwignęło |
podźwignęlibyście byście podźwignęli |
podźwignęłybyście byście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignąłby by podźwignął |
podźwignęłaby by podźwignęła |
podźwignęłoby by podźwignęło |
podźwignęliby by podźwignęli |
podźwignęłyby by podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto by
bezokolicznik: podźwignąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
podźwignąwszy
gerundium: podźwignięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| D. | podźwignięcia |
podźwignięć |
| C. | podźwignięciu |
podźwignięciom |
| B. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| N. | podźwignięciem |
podźwignięciami |
| Ms. | podźwignięciu |
podźwignięciach |
| W. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwignięta |
| D. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętej |
| C. | podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętej |
| B. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwigniętą |
| N. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętą |
| Ms. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | podźwignięci |
podźwignięci |
podźwignięte |
podźwignięte |
| D. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
| C. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
| B. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwignięte |
| N. | podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
| Ms. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
odpowiednik aspektowy: podźwigać
Składnia
|
+ | podźwignąć | + |
KOGO/CO
|
2. gospodarkę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dźwignąć |
Połączenia
- podźwignąć gospodarkę, kraj, państwo, rolnictwo
Cytaty
|
Należy zrobić coś, żeby podźwignąć rzemiosło, wypowiedzieć wojnę pogłębiającemu się bezrobociu. źródło: NKJP: Arkadiusz Kaczmarek: Niezadowolony z radnych, Gazeta Poznańska, 2003-01-04 |
|
|
Nieudolność rządzących Polską to główny powód trudnej sytuacji, w jakiej znajdują się rolnicy. Jest wiele dziedzin gospodarki, na których traci się fundusze, które mogłyby podźwignąć polskie rolnictwo. źródło: NKJP: SD: Rolnicze dysputy, Gazeta Poznańska, 2003-12-15 |
|
|
Firma produkuje tyle samo statków po zastosowaniu radykalnych cięć załogi. Teraz tę samą pracę wykonuje połowa ludzi. To niestety koszty zmian, które mają podźwignąć gospodarkę [...]. źródło: NKJP: MICH: Sentyment ministra, Gazeta Poznańska, 2003-06-04 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignę |
podźwigniemy |
|||
| 2 os. |
podźwigniesz |
podźwigniecie |
|||
| 3 os. |
podźwignie |
podźwigną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłem +(e)m podźwignął |
podźwignęłam +(e)m podźwignęła |
podźwignęłom +(e)m podźwignęło |
podźwignęliśmy +(e)śmy podźwignęli |
podźwignęłyśmy +(e)śmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłeś +(e)ś podźwignął |
podźwignęłaś +(e)ś podźwignęła |
podźwignęłoś +(e)ś podźwignęło |
podźwignęliście +(e)ście podźwignęli |
podźwignęłyście +(e)ście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignął |
podźwignęła |
podźwignęło |
podźwignęli |
podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignijmy |
|
| 2 os. |
podźwignij |
podźwignijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłbym bym podźwignął |
podźwignęłabym bym podźwignęła |
podźwignęłobym bym podźwignęło |
podźwignęlibyśmy byśmy podźwignęli |
podźwignęłybyśmy byśmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłbyś byś podźwignął |
podźwignęłabyś byś podźwignęła |
podźwignęłobyś byś podźwignęło |
podźwignęlibyście byście podźwignęli |
podźwignęłybyście byście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignąłby by podźwignął |
podźwignęłaby by podźwignęła |
podźwignęłoby by podźwignęło |
podźwignęliby by podźwignęli |
podźwignęłyby by podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto by
bezokolicznik: podźwignąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
podźwignąwszy
gerundium: podźwignięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| D. | podźwignięcia |
podźwignięć |
| C. | podźwignięciu |
podźwignięciom |
| B. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| N. | podźwignięciem |
podźwignięciami |
| Ms. | podźwignięciu |
podźwignięciach |
| W. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwignięta |
| D. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętej |
| C. | podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętej |
| B. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwigniętą |
| N. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętą |
| Ms. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | podźwignięci |
podźwignięci |
podźwignięte |
podźwignięte |
| D. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
| C. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
| B. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwignięte |
| N. | podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
| Ms. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
odpowiednik aspektowy: podźwigać
Składnia
|
+ | podźwignąć | + |
CO
|
3. obowiązki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dźwignąć |
Cytaty
|
Ze względu na brak możliwości finansowych nie jesteśmy w stanie sami podźwignąć tego zadania. źródło: NKJP: Sława Grzelawska: Pierwszy w Wielkopolsce Eurocamping, Polska Głos Wielkopolski, 2005-05-13 |
|
|
Nie stać mnie na nic, nie mam dość siły, żeby podźwignąć cierpienie. źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002 |
|
|
[...] wiem, że między mną i Kingą będzie zupełnie inaczej. Ale potrzeba jeszcze czasu. Jej, by w pełni dojrzała, także do podźwignięcia mojej niedojrzałości, rozumiesz to? źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignę |
podźwigniemy |
|||
| 2 os. |
podźwigniesz |
podźwigniecie |
|||
| 3 os. |
podźwignie |
podźwigną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłem +(e)m podźwignął |
podźwignęłam +(e)m podźwignęła |
podźwignęłom +(e)m podźwignęło |
podźwignęliśmy +(e)śmy podźwignęli |
podźwignęłyśmy +(e)śmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłeś +(e)ś podźwignął |
podźwignęłaś +(e)ś podźwignęła |
podźwignęłoś +(e)ś podźwignęło |
podźwignęliście +(e)ście podźwignęli |
podźwignęłyście +(e)ście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignął |
podźwignęła |
podźwignęło |
podźwignęli |
podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignijmy |
|
| 2 os. |
podźwignij |
podźwignijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłbym bym podźwignął |
podźwignęłabym bym podźwignęła |
podźwignęłobym bym podźwignęło |
podźwignęlibyśmy byśmy podźwignęli |
podźwignęłybyśmy byśmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłbyś byś podźwignął |
podźwignęłabyś byś podźwignęła |
podźwignęłobyś byś podźwignęło |
podźwignęlibyście byście podźwignęli |
podźwignęłybyście byście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignąłby by podźwignął |
podźwignęłaby by podźwignęła |
podźwignęłoby by podźwignęło |
podźwignęliby by podźwignęli |
podźwignęłyby by podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto by
bezokolicznik: podźwignąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
podźwignąwszy
gerundium: podźwignięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| D. | podźwignięcia |
podźwignięć |
| C. | podźwignięciu |
podźwignięciom |
| B. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| N. | podźwignięciem |
podźwignięciami |
| Ms. | podźwignięciu |
podźwignięciach |
| W. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwignięta |
| D. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętej |
| C. | podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętej |
| B. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwigniętą |
| N. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętą |
| Ms. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | podźwignięci |
podźwignięci |
podźwignięte |
podźwignięte |
| D. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
| C. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
| B. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwignięte |
| N. | podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
| Ms. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
Składnia
|
+ | podźwignąć | + |
CO
|
4. budynek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dźwignąć |
Połączenia
- podźwignąć budowlę, budynek, miasto
- podźwignąć z ruin
Cytaty
|
Nasze argumenty, że musimy kraj podźwignąć z ruin, na ogół spotykały się ze zrozumieniem [...]. źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985 |
|
|
Mówił o szacunku do raciborzan, którzy mimo zniszczeń wojennych potrafili podźwignąć z ruin miasto jego dzieciństwa. źródło: NKJP: (waw): Na pewno wam się uda, Nowiny Raciborskie, 2005-10-04 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignę |
podźwigniemy |
|||
| 2 os. |
podźwigniesz |
podźwigniecie |
|||
| 3 os. |
podźwignie |
podźwigną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłem +(e)m podźwignął |
podźwignęłam +(e)m podźwignęła |
podźwignęłom +(e)m podźwignęło |
podźwignęliśmy +(e)śmy podźwignęli |
podźwignęłyśmy +(e)śmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłeś +(e)ś podźwignął |
podźwignęłaś +(e)ś podźwignęła |
podźwignęłoś +(e)ś podźwignęło |
podźwignęliście +(e)ście podźwignęli |
podźwignęłyście +(e)ście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignął |
podźwignęła |
podźwignęło |
podźwignęli |
podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
podźwignijmy |
|
| 2 os. |
podźwignij |
podźwignijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
podźwignąłbym bym podźwignął |
podźwignęłabym bym podźwignęła |
podźwignęłobym bym podźwignęło |
podźwignęlibyśmy byśmy podźwignęli |
podźwignęłybyśmy byśmy podźwignęły |
| 2 os. |
podźwignąłbyś byś podźwignął |
podźwignęłabyś byś podźwignęła |
podźwignęłobyś byś podźwignęło |
podźwignęlibyście byście podźwignęli |
podźwignęłybyście byście podźwignęły |
| 3 os. |
podźwignąłby by podźwignął |
podźwignęłaby by podźwignęła |
podźwignęłoby by podźwignęło |
podźwignęliby by podźwignęli |
podźwignęłyby by podźwignęły |
bezosobnik: podźwignięto by
bezokolicznik: podźwignąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
podźwignąwszy
gerundium: podźwignięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| D. | podźwignięcia |
podźwignięć |
| C. | podźwignięciu |
podźwignięciom |
| B. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
| N. | podźwignięciem |
podźwignięciami |
| Ms. | podźwignięciu |
podźwignięciach |
| W. | podźwignięcie |
podźwignięcia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwignięta |
| D. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwigniętej |
| C. | podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętemu |
podźwigniętej |
| B. | podźwigniętego |
podźwigniętego |
podźwignięty |
podźwignięte |
podźwigniętą |
| N. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętą |
| Ms. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | podźwignięci |
podźwignięci |
podźwignięte |
podźwignięte |
| D. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
| C. | podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
podźwigniętym |
| B. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwignięte |
| N. | podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
podźwigniętymi |
| Ms. | podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
podźwigniętych |
Składnia
|
+ | podźwignąć | + |
CO +
(z CZEGO)
|