UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podźwignąć

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. dźwigać

1. ciężar

Definicja

książk. 
dźwignąć - podnieść z wysiłkiem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dźwignąć

Połączenia

  • podźwignąć ciężar; leżącego, upadającego

Cytaty

Za Anetą z walizkami krok w krok podąża jej trener. Jak natrętna mucha coś gada jej do ucha i wydaje się, że za chwilę pomoże swojej zawodniczce podźwignąć ciężar, ale takich praktyk regulamin już na pewno zabrania. Ostatecznie dopingowana przez trenera do wysiłku, któremu wyraźnie nie może podołać, Aneta przyklęka na trawiastym boisku.

źródło: NKJP: Barbara Kozłowska: Siła z głową, Gazeta Poznańska, 2006-09-15

W trakcie rutynowego obchodu sokiści podeszli do leżącego na ziemi mężczyzny. Gdy jeden z funkcjonariuszy schylił się, aby podźwignąć bezdomnego - ten z otwartej dłoni uderzył funkcjonariusza w twarz.

źródło: NKJP: (pach): Chcieli pomóc, a oberwali, Gazeta Krakowska, 2002-07-02

Wymieniwszy te przyrzeczenia, Lot padł do stóp stryja, który go podźwignął i uścisnął.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignę
podźwigniemy
2 os. podźwigniesz
podźwigniecie
3 os. podźwignie
podźwigną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłem
+(e)m podźwignął
podźwignęłam
+(e)m podźwignęła
podźwignęłom
+(e)m podźwignęło
podźwignęliśmy
+(e)śmy podźwignęli
podźwignęłyśmy
+(e)śmy podźwignęły
2 os. podźwignąłeś
+(e)ś podźwignął
podźwignęłaś
+(e)ś podźwignęła
podźwignęłoś
+(e)ś podźwignęło
podźwignęliście
+(e)ście podźwignęli
podźwignęłyście
+(e)ście podźwignęły
3 os. podźwignął
podźwignęła
podźwignęło
podźwignęli
podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignijmy
2 os. podźwignij
podźwignijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłbym
bym podźwignął
podźwignęłabym
bym podźwignęła
podźwignęłobym
bym podźwignęło
podźwignęlibyśmy
byśmy podźwignęli
podźwignęłybyśmy
byśmy podźwignęły
2 os. podźwignąłbyś
byś podźwignął
podźwignęłabyś
byś podźwignęła
podźwignęłobyś
byś podźwignęło
podźwignęlibyście
byście podźwignęli
podźwignęłybyście
byście podźwignęły
3 os. podźwignąłby
by podźwignął
podźwignęłaby
by podźwignęła
podźwignęłoby
by podźwignęło
podźwignęliby
by podźwignęli
podźwignęłyby
by podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto by

bezokolicznik: podźwignąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podźwignąwszy

gerundium: podźwignięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podźwignięcie
podźwignięcia
D. podźwignięcia
podźwignięć
C. podźwignięciu
podźwignięciom
B. podźwignięcie
podźwignięcia
N. podźwignięciem
podźwignięciami
Ms. podźwignięciu
podźwignięciach
W. podźwignięcie
podźwignięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podźwignięty
podźwignięty
podźwignięty
podźwignięte
podźwignięta
D. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętej
C. podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętej
B. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwignięty
podźwignięte
podźwigniętą
N. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętą
Ms. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podźwignięci
podźwignięci
podźwignięte
podźwignięte
D. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
C. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
B. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwignięte
N. podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
Ms. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych

odpowiednik aspektowy: podźwigać

Składnia

bez ograniczeń + podźwignąć +
KOGO/CO

2. gospodarkę

Definicja

książk. 
dźwignąć - ulepszyć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dźwignąć

Połączenia

  • podźwignąć gospodarkę, kraj, państwo, rolnictwo

Cytaty

Należy zrobić coś, żeby podźwignąć rzemiosło, wypowiedzieć wojnę pogłębiającemu się bezrobociu.

źródło: NKJP: Arkadiusz Kaczmarek: Niezadowolony z radnych, Gazeta Poznańska, 2003-01-04

Nieudolność rządzących Polską to główny powód trudnej sytuacji, w jakiej znajdują się rolnicy. Jest wiele dziedzin gospodarki, na których traci się fundusze, które mogłyby podźwignąć polskie rolnictwo.

źródło: NKJP: SD: Rolnicze dysputy, Gazeta Poznańska, 2003-12-15

Firma produkuje tyle samo statków po zastosowaniu radykalnych cięć załogi. Teraz tę samą pracę wykonuje połowa ludzi. To niestety koszty zmian, które mają podźwignąć gospodarkę [...].

źródło: NKJP: MICH: Sentyment ministra, Gazeta Poznańska, 2003-06-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignę
podźwigniemy
2 os. podźwigniesz
podźwigniecie
3 os. podźwignie
podźwigną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłem
+(e)m podźwignął
podźwignęłam
+(e)m podźwignęła
podźwignęłom
+(e)m podźwignęło
podźwignęliśmy
+(e)śmy podźwignęli
podźwignęłyśmy
+(e)śmy podźwignęły
2 os. podźwignąłeś
+(e)ś podźwignął
podźwignęłaś
+(e)ś podźwignęła
podźwignęłoś
+(e)ś podźwignęło
podźwignęliście
+(e)ście podźwignęli
podźwignęłyście
+(e)ście podźwignęły
3 os. podźwignął
podźwignęła
podźwignęło
podźwignęli
podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignijmy
2 os. podźwignij
podźwignijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłbym
bym podźwignął
podźwignęłabym
bym podźwignęła
podźwignęłobym
bym podźwignęło
podźwignęlibyśmy
byśmy podźwignęli
podźwignęłybyśmy
byśmy podźwignęły
2 os. podźwignąłbyś
byś podźwignął
podźwignęłabyś
byś podźwignęła
podźwignęłobyś
byś podźwignęło
podźwignęlibyście
byście podźwignęli
podźwignęłybyście
byście podźwignęły
3 os. podźwignąłby
by podźwignął
podźwignęłaby
by podźwignęła
podźwignęłoby
by podźwignęło
podźwignęliby
by podźwignęli
podźwignęłyby
by podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto by

bezokolicznik: podźwignąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podźwignąwszy

gerundium: podźwignięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podźwignięcie
podźwignięcia
D. podźwignięcia
podźwignięć
C. podźwignięciu
podźwignięciom
B. podźwignięcie
podźwignięcia
N. podźwignięciem
podźwignięciami
Ms. podźwignięciu
podźwignięciach
W. podźwignięcie
podźwignięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podźwignięty
podźwignięty
podźwignięty
podźwignięte
podźwignięta
D. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętej
C. podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętej
B. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwignięty
podźwignięte
podźwigniętą
N. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętą
Ms. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podźwignięci
podźwignięci
podźwignięte
podźwignięte
D. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
C. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
B. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwignięte
N. podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
Ms. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych

odpowiednik aspektowy: podźwigać

Składnia

bez ograniczeń + podźwignąć +
CO

3. obowiązki

Definicja

książk. 
dźwignąć - podołać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dźwignąć

Cytaty

Ze względu na brak możliwości finansowych nie jesteśmy w stanie sami podźwignąć tego zadania.

źródło: NKJP: Sława Grzelawska: Pierwszy w Wielkopolsce Eurocamping, Polska Głos Wielkopolski, 2005-05-13

Nie stać mnie na nic, nie mam dość siły, żeby podźwignąć cierpienie.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

[...] wiem, że między mną i Kingą będzie zupełnie inaczej. Ale potrzeba jeszcze czasu. Jej, by w pełni dojrzała, także do podźwignięcia mojej niedojrzałości, rozumiesz to?

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignę
podźwigniemy
2 os. podźwigniesz
podźwigniecie
3 os. podźwignie
podźwigną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłem
+(e)m podźwignął
podźwignęłam
+(e)m podźwignęła
podźwignęłom
+(e)m podźwignęło
podźwignęliśmy
+(e)śmy podźwignęli
podźwignęłyśmy
+(e)śmy podźwignęły
2 os. podźwignąłeś
+(e)ś podźwignął
podźwignęłaś
+(e)ś podźwignęła
podźwignęłoś
+(e)ś podźwignęło
podźwignęliście
+(e)ście podźwignęli
podźwignęłyście
+(e)ście podźwignęły
3 os. podźwignął
podźwignęła
podźwignęło
podźwignęli
podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignijmy
2 os. podźwignij
podźwignijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłbym
bym podźwignął
podźwignęłabym
bym podźwignęła
podźwignęłobym
bym podźwignęło
podźwignęlibyśmy
byśmy podźwignęli
podźwignęłybyśmy
byśmy podźwignęły
2 os. podźwignąłbyś
byś podźwignął
podźwignęłabyś
byś podźwignęła
podźwignęłobyś
byś podźwignęło
podźwignęlibyście
byście podźwignęli
podźwignęłybyście
byście podźwignęły
3 os. podźwignąłby
by podźwignął
podźwignęłaby
by podźwignęła
podźwignęłoby
by podźwignęło
podźwignęliby
by podźwignęli
podźwignęłyby
by podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto by

bezokolicznik: podźwignąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podźwignąwszy

gerundium: podźwignięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podźwignięcie
podźwignięcia
D. podźwignięcia
podźwignięć
C. podźwignięciu
podźwignięciom
B. podźwignięcie
podźwignięcia
N. podźwignięciem
podźwignięciami
Ms. podźwignięciu
podźwignięciach
W. podźwignięcie
podźwignięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podźwignięty
podźwignięty
podźwignięty
podźwignięte
podźwignięta
D. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętej
C. podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętej
B. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwignięty
podźwignięte
podźwigniętą
N. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętą
Ms. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podźwignięci
podźwignięci
podźwignięte
podźwignięte
D. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
C. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
B. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwignięte
N. podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
Ms. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych

Składnia

bez ograniczeń + podźwignąć +
CO

4. budynek

Definicja

książk. 
dźwignąć - odbudować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dźwignąć

Połączenia

  • podźwignąć budowlę, budynek, miasto
  • podźwignąć z ruin

Cytaty

Nasze argumenty, że musimy kraj podźwignąć z ruin, na ogół spotykały się ze zrozumieniem [...].

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Mówił o szacunku do raciborzan, którzy mimo zniszczeń wojennych potrafili podźwignąć z ruin miasto jego dzieciństwa.

źródło: NKJP: (waw): Na pewno wam się uda, Nowiny Raciborskie, 2005-10-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignę
podźwigniemy
2 os. podźwigniesz
podźwigniecie
3 os. podźwignie
podźwigną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłem
+(e)m podźwignął
podźwignęłam
+(e)m podźwignęła
podźwignęłom
+(e)m podźwignęło
podźwignęliśmy
+(e)śmy podźwignęli
podźwignęłyśmy
+(e)śmy podźwignęły
2 os. podźwignąłeś
+(e)ś podźwignął
podźwignęłaś
+(e)ś podźwignęła
podźwignęłoś
+(e)ś podźwignęło
podźwignęliście
+(e)ście podźwignęli
podźwignęłyście
+(e)ście podźwignęły
3 os. podźwignął
podźwignęła
podźwignęło
podźwignęli
podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. podźwignijmy
2 os. podźwignij
podźwignijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. podźwignąłbym
bym podźwignął
podźwignęłabym
bym podźwignęła
podźwignęłobym
bym podźwignęło
podźwignęlibyśmy
byśmy podźwignęli
podźwignęłybyśmy
byśmy podźwignęły
2 os. podźwignąłbyś
byś podźwignął
podźwignęłabyś
byś podźwignęła
podźwignęłobyś
byś podźwignęło
podźwignęlibyście
byście podźwignęli
podźwignęłybyście
byście podźwignęły
3 os. podźwignąłby
by podźwignął
podźwignęłaby
by podźwignęła
podźwignęłoby
by podźwignęło
podźwignęliby
by podźwignęli
podźwignęłyby
by podźwignęły

bezosobnik: podźwignięto by

bezokolicznik: podźwignąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: podźwignąwszy

gerundium: podźwignięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. podźwignięcie
podźwignięcia
D. podźwignięcia
podźwignięć
C. podźwignięciu
podźwignięciom
B. podźwignięcie
podźwignięcia
N. podźwignięciem
podźwignięciami
Ms. podźwignięciu
podźwignięciach
W. podźwignięcie
podźwignięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: podźwignięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podźwignięty
podźwignięty
podźwignięty
podźwignięte
podźwignięta
D. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętego
podźwigniętej
C. podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętemu
podźwigniętej
B. podźwigniętego
podźwigniętego
podźwignięty
podźwignięte
podźwigniętą
N. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętą
Ms. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podźwignięci
podźwignięci
podźwignięte
podźwignięte
D. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
C. podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
podźwigniętym
B. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwignięte
N. podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
podźwigniętymi
Ms. podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych
podźwigniętych

Składnia

bez ograniczeń + podźwignąć +
CO + (z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 01.09.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json