UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozplenić się

Chronologizacja

1738, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozplenię się
rozplenimy się
2 os. rozplenisz się
rozplenicie się
3 os. rozpleni się
rozplenią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpleniłem się
+(e)m się rozplenił
rozpleniłam się
+(e)m się rozpleniła
rozpleniłom się
+(e)m się rozpleniło
rozpleniliśmy się
+(e)śmy się rozplenili
rozpleniłyśmy się
+(e)śmy się rozpleniły
2 os. rozpleniłeś się
+(e)ś się rozplenił
rozpleniłaś się
+(e)ś się rozpleniła
rozpleniłoś się
+(e)ś się rozpleniło
rozpleniliście się
+(e)ście się rozplenili
rozpleniłyście się
+(e)ście się rozpleniły
3 os. rozplenił się
rozpleniła się
rozpleniło się
rozplenili się
rozpleniły się

bezosobnik: rozpleniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozpleńmy się
2 os. rozpleń się
rozpleńcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozpleniłbym się
bym się rozplenił
rozpleniłabym się
bym się rozpleniła
rozpleniłobym się
bym się rozpleniło
rozplenilibyśmy się
byśmy się rozplenili
rozpleniłybyśmy się
byśmy się rozpleniły
2 os. rozpleniłbyś się
byś się rozplenił
rozpleniłabyś się
byś się rozpleniła
rozpleniłobyś się
byś się rozpleniło
rozplenilibyście się
byście się rozplenili
rozpleniłybyście się
byście się rozpleniły
3 os. rozpleniłby się
by się rozplenił
rozpleniłaby się
by się rozpleniła
rozpleniłoby się
by się rozpleniło
rozpleniliby się
by się rozplenili
rozpleniłyby się
by się rozpleniły

bezosobnik: rozpleniono by się

bezokolicznik: rozplenić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozpleniwszy się

gerundium: rozplenienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozplenienie się
rozplenienia się
D. rozplenienia się
rozplenień się
C. rozplenieniu się
rozplenieniom się
B. rozplenienie się
rozplenienia się
N. rozplenieniem się
rozplenieniami się
Ms. rozplenieniu się
rozplenieniach się
W. rozplenienie się
rozplenienia się

odpowiednik aspektowy: rozpleniać się

1. o chwastach

Definicja

pojawić się w zwiększonej liczbie na dużym obszarze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozprzestrzenić się

Połączenia

  • barszcz, perz rozplenił się; roślina, trawa rozpleniła się; robactwo rozpleniło się; chwasty, krzaki; gryzonie, karaluchy, owady, szczury rozpleniły się

Cytaty

Do Polski barszcz trafił ze Związku Radzieckiego jako roślina hodowlana, jednak szybko się rozplenił.

źródło: NKJP: Pierwsze ofiary barszczu, Gazeta Krakowska, 2006-06-27

Trująca roślina rozpleniła się na terenie miasta.

źródło: NKJP: Urszula Drozd: Tępić bieluń, Gazeta Wrocławska, 2003-08-07

Szczury są bardzo dokuczliwymi szkodnikami, dlatego ich rozplenienie się wywołuje akcję gospodarzy.

źródło: NKJP: Psy diabła, Dziennik Zachodni, 2001-01-25

Chwasty, które rozpleniły się w ogrodzie, niemal przewyższały tę budowlę. Olbrzymie osty wyglądały jak drzewa.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Imię twoje, 2008

Przyrodnicy mają niemały problem do rozwiązania, jak osłaniać rzadkie stanowisko puchacza, kiedy kruk jest również objęty ochroną gatunkową. Niezbyt licznie jeszcze występuje w Polsce, a w Małych Pieninach wyjątkowo się rozplenił, znajdując tu dogodne miejsce żerowania na wysypisku śmieci.

źródło: NKJP: Kruki wypowiedziały wojnę!, Dziennik Polski, 2008-09-01

2. o korupcji

Definicja

pejorat. 
pojawić się gdzieś w zwiększonej liczbie lub ze zwiększoną częstotliwością i uzyskać większy zakres występowania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • korupcja rozpleniła się; chuligaństwo, złodziejstwo rozpleniło się

Cytaty

Rozpleniło się łapownictwo, jest bezkarność i bezduszność, jest dużo nieudolności i sobiepaństwa.

źródło: NKJP: Nasz kraj - to nasz dom, Trybuna Ludu nr 207, 1980

Jakże to złodziejstwo się rozpleniło. Nie zna się dnia, godziny, miejsca ani tego, co może paść łupem złodzieja.

źródło: NKJP: Najpierw kluczyki, a potem..., Gazeta Krakowska, 2007-09-18

Rozpleniła się — niczym zaraza — partyjniacka mentalność i partyjniacka praktyka.

źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Przerwa w dziurze, Dziennik Zachodni, 2001-04-06

Ostatnio obok klasycznych domokrążców rozplenili się natręci telefoniczni.

źródło: NKJP: Zdaniem mężczyzny, Dziennik Polski, 2005-08-18

Data ostatniej modyfikacji: 10.06.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json