UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pomnikowy

Chronologizacja

1807, Gazeta Krakowska, nr 70, polona.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	pomnikowy	pomnikowy	pomnikowy	pomnikowe	pomnikowa
D.	pomnikowego	pomnikowego	pomnikowego	pomnikowego	pomnikowej
C.	pomnikowemu	pomnikowemu	pomnikowemu	pomnikowemu	pomnikowej
B.	pomnikowego	pomnikowego	pomnikowy	pomnikowe	pomnikową
N.	pomnikowym	pomnikowym	pomnikowym	pomnikowym	pomnikową
Ms.	pomnikowym	pomnikowym	pomnikowym	pomnikowym	pomnikowej
W.	pomnikowy	pomnikowy	pomnikowy	pomnikowe	pomnikowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	pomnikowi	pomnikowi	pomnikowe	pomnikowe
D.	pomnikowych	pomnikowych	pomnikowych	pomnikowych
C.	pomnikowym	pomnikowym	pomnikowym	pomnikowym
B.	pomnikowych	pomnikowych	pomnikowych	pomnikowe
N.	pomnikowymi	pomnikowymi	pomnikowymi	pomnikowymi
Ms.	pomnikowych	pomnikowych	pomnikowych	pomnikowych
W.	pomnikowi	pomnikowi	pomnikowe	pomnikowe

Pochodzenie

Zob. pomnik

1. napis

Definicja

związany z pomnikiem - rzeźbą lub budowlą upamiętniającą coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Cytaty

	Tu 1 VIII 1944 o godz. 17 kompanie batalionu „Kiliński” AK rozpoczęły walki powstania warszawskiego. Upamiętnia to płyta pomnikowa przed hotelem „Warszawa” [...]. źródło: NKJP: Krystyna Malik, Raciborska Maria (red.): Przewodnik po Polsce, 1996
	Światło dokoła przygaśnie, z terkotu aparatury wybrzmi sygnał muzyczny, zaś na ekranie obróci się pomnikowa para z sierpem i młotem, lew rozewrze paszczę albo półnagi herold uderzy w gong. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001
	W chwili obecnej też nie jesteśmy wolni od pomnikowych kontrowersji. Najdobitniejszym przykładem są chyba postumenty przedstawiające Jana Pawła II. źródło: NKJP: Tomasz Ziętek: Pomnikowe historie, Tygodnik Rybnicki, 2007-03-13
	Pomnikowy chrząszcz ma 2,5 metra wysokości, w ręku trzyma skrzypce, a jego głowę zdobi okazały cylinder. Wyrzeźbili go w lipowym drewnie uczniowie Liceum Sztuk Plastycznych w Zamościu [...]. źródło: NKJP: JP: Pomnik chrząszcza, Gazeta Poznańska, 2002-11-12

Składnia

Rz	+	pomnikowy	+
szyk: neutralny

2. grobowiec

Definicja

związany z pomnikiem - płytą umieszczaną na grobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nagrobkowy

Cytaty

	Robert dochodzi do rzędu wielkich pomnikowych grobowców rodzinnych, wśród których straszy masywna bryła pustej wciąż jeszcze, ale już najdostojniej się prężącej krypty Teściów [...] źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009
	W Nowej Rudzie – za wjazd na cmentarz konkurencyjnej firmy płaci się tylko 21,40 zł. Tam jednak pobiera się opłatę pomnikową, wynoszącą 8 proc. wartości nagrobka. źródło: NKJP: (PIEL): Monopole na cmentarzach, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-11-16
	Oświadczam, że pracownicy cmentarza, 4 grabarze, nie wyrzucają na posesję [...] żadnych odpadów pomnikowych ani śmieci [...]. źródło: NKJP: Katarzyna Jasińska-Walczak: Kości znalezione na polu ziemniaków, Dziennik Łódzki, 2005-06-10
	Cmentarni złodzieje też mają swoje techniki rabowania liter, ozdobnych wizerunków i pomnikowych krzyży. źródło: NKJP: Agnieszka Gospodarczyk: Złomiarz bierze wszystko, Express Ilustrowany, 2004-02-27

Składnia

Rz	+	pomnikowy	+
szyk: neutralny

3. film

Definicja

związany z pomnikiem - czymś szczególnie ważnym w dorobku kultury

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

pomnikowy charakter; pomnikowe dzieło

Cytaty

	Kiedy w latach 1966-1970 wydał pierwsze dwa tomy swojej pomnikowej antologii poezji francuskiej [...] i kiedy pokazałem tę dwujęzyczną antologię moim znajomym francuskim krytykom, orzekli, że we Francji nie mają tak świetnie opracowanego i tak obszernego wyboru twórczości własnych poetów. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet : wybór z pamięci 90-latka, 2004
	Jeżeli chodzi o równouprawnienie kobiet, jest to film pomnikowy. źródło: NKJP: Wideo, Cosmopolitan, nr 12, 2000
	Ale w tym wypadku nie chodzi o powołanie komitetu redakcyjnego w celu opracowania pomnikowego, wielotomowego dzieła o stosunkach polsko-ukraińskich. źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997
	To on stworzył już przecież pomnikowe płyty [...] poświęcone muzyce George`a Gershwina i Duke’a Ellingtona. źródło: NKJP: Do poczytania..., Dziennik Bałtycki, 2003-07-12

Składnia

Rz	+	pomnikowy	+
szyk: neutralny

4. stosunek

Definicja

zdaniem mówiącego mający cechy kojarzone z pomnikiem, takie jak: dostojeństwo, nieprzystępność, powaga

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Połączenia

pomnikowa postać

Cytaty

Okazuje się, że w erotyczne awantury byli uwikłani ludzie pomnikowi, nieskazitelni w oczach opinii publicznej, uwielbiani.

źródło: NKJP: Globalny magiel, Dziennik Polski, 1998-09-18

Nie jest to klasyczne przedstawienie pomnikowe, ale inscenizacja, która może być niespodzianką.

źródło: Andrzej Piątek: Dziś rozpoczynają się 48. Rzeszowskie Spotkania Teatralne, 2009-11-06 (nowiny.pl)

Dla socjalistów Francois Mitterrand był postacią pomnikową.

źródło: NKJP: Anna Napiórkowska: Mitterrand lubiany, Trybuna, 2006

Składnia

Rz	+	pomnikowy	+
szyk: neutralny

5. wygląd

Definicja

taki, który przypomina wyglądem pomnik - rzeźbę lub budowlę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

I tu nad porządkiem czuwał policjant o nie mniej pomnikowym, kamiennym obliczu.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Powrót do Breitenheide, 1998

Gdy Coetzee na premierze stoi obok mnie, uderza mnie jego pomnikowy wygląd: garnitur leży na nim idealnie.

źródło: Adrianna Prodeus: J.M. Coetzee. Za murem, 2012-07-10 (newsweek.pl)

Przy tym wszystkim zaś [...] sam nie jest wcale zastygłym w pomnikowej pozie autorytetem.

źródło: NKJP: Hanna Szmalenberg; Stanisław Barańczak: O fundamentach i kamieniu probierczym, Gazeta Wyborcza, 1995-10-06

Składnia

Rz	+	pomnikowy	+
szyk: neutralny

6. dąb

Definicja

będący pomnikiem przyrody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Połączenia

pomnikowe dęby, lipy, okazy; drzewo pomnikowe

Cytaty

	Kontynuowano także prace nad wyszukiwaniem i rejestrowaniem drzew pomnikowych. źródło: NKJP: Jolanta Flach: Plotki, ploteczki, Tygodnik Podhalański, nr 11, 1997
	Wokół świątyni mamy dożywające swych dni pomnikowe drzewa, oraz nowocześnie uporządkowany teren. źródło: NKJP: Andrzej Siwiński: Zagubiony rezerwat przyrody pod Parzymiechami, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, nr 26 (861), 2008-06-26
	Tuż przy wejściu do tamtejszego Muzeum Lasu i Drewna ułożono na drewnianych legarach okazały fragment pnia pomnikowej topoli czarnej z Krosnowej. źródło: NKJP: Paweł Zarzyński: Przykłady wykorzystania martwych, pomnikowych drzew. Życie po życiu, Las Polski, 2009-11-16
	Po kilkudziesięciu metrach jazdy naszym oczom ukazuje się tablica informująca o odnodze szlaku doprowadzającego do pomnikowego Głazu Oskara Michalika, do którego trafiamy bez większych problemów. źródło: NKJP: Andrzej Kieś: Do głazu Oskara Michalika, Tygodnik Rybnicki, 2008-05-06

Składnia

Rz	+	pomnikowy	+
szyk: neutralny

Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2023