UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pokrzyk

Chronologizacja

1419, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pokrzyk
pokrzyki
D. pokrzyku
pokrzyków
C. pokrzykowi
pokrzykom
B. pokrzyk
pokrzyki
N. pokrzykiem
pokrzykami
Ms. pokrzyku
pokrzykach
W. pokrzyku
pokrzyki

1. dźwięk

Definicja

książk. 
krzyk - bardzo głośne mówienie na podwyższonym tonie lub wydawanie nieartykułowanych dźwięków pod wpływem silnych emocji

Pochodzenie

Zob. krzyczeć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Język ➔ mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  krzyk

Cytaty

Po chwili rozległy się w ciemnościach donośne i gardłowe pokrzyki Niemców.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Trudno tu dać zwieść się poetyce lirycznego żartu, piosenki, wesołych pokrzyków i przedrzeźniań, nutek parodystycznych i nutek stylizacji, baśniowej fantazji i miksturom poetyckiego czarnoksięstwa. Melancholijny smutek kołuje tu nad pozorną arkadią [...].

źródło: NKJP: Ryszard Maruszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

2. roślina

Definicja

bot. 
roślina wielkością przypominająca niewysoki krzew, o trujących owocach, mająca właściwości lecznicze, stosowana m.in. w okulistyce oraz do leczenia kaszlu i astmy

Pochodzenie

Etymologia niejasna. Nazwa bywa wywodzona od czasownika krzyczeć (według niektórych wierzeń ludowych roślina krzyczy przy wykopywaniu) lub (Bańk.) od wyrażenia przyimkowego po krzu (stp. kierz 'krzak, zarośla').

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ rośliny leśne i łąkowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Choroby i ich leczenie ➔ leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  belladonna, wilcza jagoda
hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • jagody, liście, owoce pokrzyku

Cytaty

Żelazo wsunięte w powijaki chroniło niemowlęta, nóż wbity w belkę odpędzał precz zło od chaty, czerwona szmatka niweczyła czary i przekleństwa, korzeń pokrzyku sprawiał, że wszystko się darzyło temu, kto go przy sobie nosił.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1996

Digoksyna stosowana w chorobach serca pochodzi z naparstnicy, atropina wykorzystywana do znieczuleń i terapii kolki nerkowej pochodzi z liści pokrzyku, nawet taksol, bardzo obiecujący lek w terapii nowotworów piersi i jajnika, wyodrębniono z kory cisa krótkolistnego.

źródło: NKJP: Recepta z zielnika, Polityka, 2000-02-26

Data ostatniej modyfikacji: 13.09.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json