UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pyskować

Chronologizacja

1822, Wiktor Kazimierz Grzegorz Kozłowski, Pierwsze początki terminologij łowieckiey, polona.pl
Inne znaczenie: 'ryć'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyskuję
pyskujemy
2 os. pyskujesz
pyskujecie
3 os. pyskuje
pyskują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyskowałem
+(e)m pyskował
pyskowałam
+(e)m pyskowała
pyskowałom
+(e)m pyskowało
pyskowaliśmy
+(e)śmy pyskowali
pyskowałyśmy
+(e)śmy pyskowały
2 os. pyskowałeś
+(e)ś pyskował
pyskowałaś
+(e)ś pyskowała
pyskowałoś
+(e)ś pyskowało
pyskowaliście
+(e)ście pyskowali
pyskowałyście
+(e)ście pyskowały
3 os. pyskował
pyskowała
pyskowało
pyskowali
pyskowały

bezosobnik: pyskowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę pyskował
będę pyskować
będę pyskowała
będę pyskować
będę pyskowało
będę pyskować
będziemy pyskowali
będziemy pyskować
będziemy pyskowały
będziemy pyskować
2 os. będziesz pyskował
będziesz pyskować
będziesz pyskowała
będziesz pyskować
będziesz pyskowało
będziesz pyskować
będziecie pyskowali
będziecie pyskować
będziecie pyskowały
będziecie pyskować
3 os. będzie pyskował
będzie pyskować
będzie pyskowała
będzie pyskować
będzie pyskowało
będzie pyskować
będą pyskowali
będą pyskować
będą pyskowały
będą pyskować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pyskujmy
2 os. pyskuj
pyskujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pyskowałbym
bym pyskował
pyskowałabym
bym pyskowała
pyskowałobym
bym pyskowało
pyskowalibyśmy
byśmy pyskowali
pyskowałybyśmy
byśmy pyskowały
2 os. pyskowałbyś
byś pyskował
pyskowałabyś
byś pyskowała
pyskowałobyś
byś pyskowało
pyskowalibyście
byście pyskowali
pyskowałybyście
byście pyskowały
3 os. pyskowałby
by pyskował
pyskowałaby
by pyskowała
pyskowałoby
by pyskowało
pyskowaliby
by pyskowali
pyskowałyby
by pyskowały

bezosobnik: pyskowano by

bezokolicznik: pyskować

imiesłów przysłówkowy współczesny: pyskując

gerundium: pyskowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pyskowanie
pyskowania
D. pyskowania
pyskowań
C. pyskowaniu
pyskowaniom
B. pyskowanie
pyskowania
N. pyskowaniem
pyskowaniami
Ms. pyskowaniu
pyskowaniach
W. pyskowanie
pyskowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: pyskujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pyskujący
pyskujący
pyskujący
pyskujące
pyskująca
D. pyskującego
pyskującego
pyskującego
pyskującego
pyskującej
C. pyskującemu
pyskującemu
pyskującemu
pyskującemu
pyskującej
B. pyskującego
pyskującego
pyskujący
pyskujące
pyskującą
N. pyskującym
pyskującym
pyskującym
pyskującym
pyskującą
Ms. pyskującym
pyskującym
pyskującym
pyskującym
pyskującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pyskujący
pyskujący
pyskujące
pyskujące
D. pyskujących
pyskujących
pyskujących
pyskujących
C. pyskującym
pyskującym
pyskującym
pyskującym
B. pyskujących
pyskujących
pyskujących
pyskujące
N. pyskującymi
pyskującymi
pyskującymi
pyskującymi
Ms. pyskujących
pyskujących
pyskujących
pyskujących

Pochodzenie

Zob. pysk

1. rodzicom

Definicja

pot. 
reagując na czyjąś wypowiedź lub działanie, zwracać się do kogoś w sposób zuchwały i arogancki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pyszczyć

Cytaty

Najbardziej boli mnie to, że zaczęła pyskować. Nie można jej zwrócić uwagi, bo zaraz krzyczy, obraża się, trzaska drzwiami. Zachowuje się, jakby pozjadała wszystkie rozumy.

źródło: NKJP: Matka i córka: dlaczego już się nie rozumiemy?, Naj, 2003

Cicho, chłopie, usadzała Stefana, gdy zdarzyło mu się podnieść głos. Nie pyskuj mi tu [...].

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

- W ostatnim roku gry w Polsce zostałem ukarany pięcioma żółtymi kartkami i jedną czerwoną. Sędzia wyrzucił mnie z boiska za pyskowanie.

źródło: NKJP: Robert Błoński: Piotr Świerczewski dla „Gazety”, Gazeta Wyborcza, 1994-10-19

Składnia

bez ograniczeń + pyskować +
(KOMU)

2. na władzę

Definicja

pot. 
wygłaszać w śmiały, bezkompromisowy, a nawet arogancki sposób negatywne opinie na temat kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pyszczyć

Połączenia

  • pyskować na rząd, władzę, prawo

Cytaty

- Gdy w latach 70. w Ursusie pyskowałem na otwartych zebraniach partyjnych, miałem poczucie, że słowa mają sens, bo ludzie odkrywają prawdę. W Sejmie znaczny procent przemówień to była pusta gadanina.

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Zbyszek z awansu, Gazeta Wyborcza, 1993-06-25

- Zrobili z niego wielkiego opozycjonistę, prawie drugiego Popiełuszkę - mruknął. - Ale to był całkiem przeciętny chłopak. Dużo pyskował przeciw ZOMO, [...] i w ogóle komunie [...].

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

[...] chodzą po wystawie i pyskują na to malarstwo. Podśmiewują się, dopatrują cudzych twarzy, nie własnych, ukazanych jak w lustrze.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Pyskują na szkołę i Kościół, że nie potrafi wychować im dzieci, a policja nie potrafi ochronić ich na stadionach czy nocnych dyskotekach. Psioczą na dilerów, że wciskają ich dzieciom narkotyki, i na telewizję, że im dzieci demoralizuje.

źródło: NKJP: Gabriela Szmielik-Mazur: Bez dydaktyzmu!, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2002-02-01

Składnia

bez ograniczeń + pyskować +
(na KOGO/CO)
bez ograniczeń + pyskować +
(przeciw KOMU/CZEMU)
Data ostatniej modyfikacji: 13.02.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json