UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

warować

Chronologizacja

1403, SStp
Inne znaczenie: 'wstępować w procesie w miejsce pierwszego pozwanego'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. waruję
warujemy
2 os. warujesz
warujecie
3 os. waruje
warują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. warowałem
+(e)m warował
warowałam
+(e)m warowała
warowałom
+(e)m warowało
warowaliśmy
+(e)śmy warowali
warowałyśmy
+(e)śmy warowały
2 os. warowałeś
+(e)ś warował
warowałaś
+(e)ś warowała
warowałoś
+(e)ś warowało
warowaliście
+(e)ście warowali
warowałyście
+(e)ście warowały
3 os. warował
warowała
warowało
warowali
warowały

bezosobnik: warowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę warował
będę warować
będę warowała
będę warować
będę warowało
będę warować
będziemy warowali
będziemy warować
będziemy warowały
będziemy warować
2 os. będziesz warował
będziesz warować
będziesz warowała
będziesz warować
będziesz warowało
będziesz warować
będziecie warowali
będziecie warować
będziecie warowały
będziecie warować
3 os. będzie warował
będzie warować
będzie warowała
będzie warować
będzie warowało
będzie warować
będą warowali
będą warować
będą warowały
będą warować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. warujmy
2 os. waruj
warujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. warowałbym
bym warował
warowałabym
bym warowała
warowałobym
bym warowało
warowalibyśmy
byśmy warowali
warowałybyśmy
byśmy warowały
2 os. warowałbyś
byś warował
warowałabyś
byś warowała
warowałobyś
byś warowało
warowalibyście
byście warowali
warowałybyście
byście warowały
3 os. warowałby
by warował
warowałaby
by warowała
warowałoby
by warowało
warowaliby
by warowali
warowałyby
by warowały

bezosobnik: warowano by

bezokolicznik: warować

imiesłów przysłówkowy współczesny: warując

gerundium: warowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. warowanie
warowania
D. warowania
warowań
C. warowaniu
warowaniom
B. warowanie
warowania
N. warowaniem
warowaniami
Ms. warowaniu
warowaniach
W. warowanie
warowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: warujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. warujący
warujący
warujący
warujące
warująca
D. warującego
warującego
warującego
warującego
warującej
C. warującemu
warującemu
warującemu
warującemu
warującej
B. warującego
warującego
warujący
warujące
warującą
N. warującym
warującym
warującym
warującym
warującą
Ms. warującym
warującym
warującym
warującym
warującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. warujący
warujący
warujące
warujące
D. warujących
warujących
warujących
warujących
C. warującym
warującym
warującym
warującym
B. warujących
warujących
warujących
warujące
N. warującymi
warującymi
warującymi
warującymi
Ms. warujących
warujących
warujących
warujących

Pochodzenie

Słow. *varovati 'pilnować, strzec, uważać na kogoś/coś', prawdopodobnie zapożyczenie ze st.-w.-niem. warōn 'uważać (Bor.)

1. o psie

Definicja

leżeć na brzuchu z łapami wyciągniętymi do przodu i opierać łeb na łapach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Cytaty

Pies warował przy otworze, kręcił ogonem, chował wargi w głupim półuśmiechu, nielicującym z godnością pozycji herszta bandy kundli.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

Mijają drewniane ogrodzenia, bramy, wille toną w mroku bez oznak życia. Nawet psy warują w milczeniu.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

Chodź tutaj, waruj, turlaj się, no pięknie. Co ty jeszcze umiałaś?

źródło: NKJP: Korpus języka mówionego PELCRA

2. przy chorym

Definicja

pot. 
przebywać dłuższy czas w jakimś miejscu, czekając na coś lub pilnując czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

  • warować jak pies

Cytaty

Po południu dawano coś z beczki u „Hawełki”, ale tam z kolei trzeba było zająć miejsca już parę godzin wcześniej, bo spragnieni piwosze warowali od rana.

źródło: NKJP: Piotr Bikont; Roman Kurkiewicz: Obserwacje, Gazeta Wyborcza, 1993-08-13

Koniec moich poszukiwań. Mogę wracać pod twój dom. Będę tam warował, aż przyjdziesz.

źródło: NKJP: Marek Bukowski: Wysłannik szatana, 1999

Nie mogłam wyjeżdżać na wakacje, musiałam warować codziennie po pracy w mieszkaniu matki.

źródło: NKJP: Barbara Kacperska: Chorzy na starość, Gazeta Wyborcza, 1997-05-27

Składnia

bez ograniczeń + warować +
(GDZIE)
Data ostatniej modyfikacji: 19.10.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json