UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wena

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wena
weny
D. weny
wen
C. wenie
wenom
B. wenę
weny
N. weną
wenami
Ms. wenie
wenach
W. weno
weny

Pochodzenie

fr. veine

z łac. vēna 'żyła, tętnica; arteria', przen. 'żyłka, talent'

1. twórcza

Definicja

stan ożywienia twórczego i zwiększonej intelektualnej sprawności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  inspiracja, natchnienie

Połączenia

  • literacka, pisarska, poetycka, twórcza; niesamowita wena
  • trochę weny
  • wena do pisania
  • wena i natchnienie, wena i pasja, wena i pomysł; energia i wena, praca i wena, wiedza i wena
  • przypływ weny
  • wena kogoś dopadła, naszła, nie opuszcza; opuściła; brak, zabrakło weny
  • życzyć weny
  • poczuć/czuć, mieć wenę
  • czekać na wenę

Cytaty

Juliusz Słowacki utrzymywał się nie z pisania, lecz z gry na paryskiej giełdzie, a jego wena twórcza w dużym stopniu zależała od stanu aktywów.

źródło: NKJP: Małgorzata Kozłowska: Wieszcza hossy i bessy, Polityka, 2009-12-12

Muzyk nie narzeka na brak weny twórczej, co chwilę zaskakuje swoich fanów różnymi wcieleniami: a to rockowym Kultem, a to solowymi dokonaniami z pogranicza hip-hopu, a to ciężko brzmiącym Kazikiem Na Żywo.

źródło: NKJP: (EGG): Wiosna idzie, Gazeta Wrocławska, 2003-03-14

Może to, iż jest zodiakalnym Baranem, sprzyja twórczej wenie na wielu płaszczyznach?

źródło: NKJP: (L): Hamlet miesza spaghetti, Dziennik Łódzki, 2002-04-19

Tymczasem upadek komunizmu odebrał twórcom byłego bloku wenę i wiarę w sztukę, która podejmuje istotne kwestie.

źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Czy kino ma sumienie?, Polityka, 2004-03-13

Autorka napisała już ponad 600 utworów. Może nie wszystkie są doskonałe, ale swoim dorobkiem artystycznym, weną i piórem młoda poetkę dołączyła do grona turkowskich poetów.

źródło: NKJP: AS PAG: Turek i powiat, Gazeta Poznańska, 2002-02-27

2. polityczna

Definicja

zapał towarzyszący jakiemuś działaniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • wena polityczna
  • wena do polityki, do pracy; do robienia czegoś
  • mieć wenę

Cytaty

[...] Nałkowska błyszczy nie tylko jak zawsze, niezależnie od charakteru wizyty, światową ogładą i dyplomatycznym wdziękiem, ale i weną polityczną. Z satysfakcją zapisuje, że jej towarzysz podróży Przyboś, który sam się wybierał w dyplomaty, „widzi mię już przyszłym gdzieś ambasadorem”.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Porachunki z XX wiekiem Szkice i rozprawy literackie, 2006

[...] na moment wstrzelili się w kosz Polonii. Po dwóch z rzędu trójkach P. Piskorza i Michała Matysiaka w 13. min zmniejszyli nieco straty 31:22. Jednak nie na tyle odzyskali wenę, aby zagrozić polonistom. [...] Polonia cały czas nadawała ton parkietowym wydarzeniom.

źródło: NKJP: MG: Dzień Michała Musijowskiego, Życie Podkarpackie, 2008-02-27

Zupełnie poważnie i bez złośliwości napiszę, że osoby, które nie mają weny do prowadzenia samochodu zwyczajnie stanowią zagrożenie na drodze [...].

źródło: NKJP: Internet

Rok studiowałam pielęgniarstwo, ale coś nie miałam weny do robienia zastrzyków, podłączania kroplówek itp. (chociaż nie powiem, że tego nie umiem) [...].

źródło: NKJP: Internet

Wszystko to, co zostało tu przygotowane i zaprezentowane, to przede wszystkim ciężka praca naszych uczniów — powiedziała Teodozja Anzorge-Kosin, dyrektor gimnazjum. — Czasami zadziwia nas ich wena i zaangażowanie. Należy podkreślić fakt, że nauczyciele im nie pomagali, najwyżej służyli radą.

źródło: NKJP: Patrycja Szewczyk: O Europie z humorem, Dziennik Zachodni, 2003-03-25

Składnia

bez ograniczeń + wena +
(do CZEGO)

3. karciana

Definicja

powodzenie w grach

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Czas wolny ➔ gry i zabawy

Cytaty

[...] wśród całej tej zabawy zachowywałem dość dzielnie zimną krew: przegrywałem tylko tyle, ile mogłem zapłacić [...]. Zresztą wena mi sprzyjała. Nie robiłem długów i wydawałem trzy razy więcej niż wtedy, kiedy nie grałem.

źródło: Internet: books.google.pl

Data ostatniej modyfikacji: 31.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json