UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dowód

Chronologizacja

1437, SStp

Pochodzenie

Zob. dowodzić

1. winy

Definicja

coś, co świadczy o prawdziwości lub zaistnieniu czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Prawo i łamanie prawa ➔ sąd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • empiryczny, materialny, namacalny; koronny, niezbity, rozstrzygający; sfałszowany dowód; bezsporne, jednoznaczne, wiarygodne dowody; dowody naukowe
  • dowód lojalności, odwagi, pamięci, przyjaźni, przywiązania, uznania, wierności, życzliwości; niewinności, przestępstwa, winy
  • dowód na istnienie, skuteczność, słuszność czegoś
  • dowody i argumenty; fakty i dowody, ślady i dowody, świadkowie i dowody
  • ocena dowodów
  • poszukiwać, szukać; dostarczyć/dostarczać dowodów
  • stanowić dowód; przedstawić/przedstawiać, zebrać/zbierać; podważyć/podważać dowody
  • pokazać coś na dowód czegoś; zrobić coś w dowód czegoś; prosić o dowody
  • posłużyć, służyć; dopuścić, przytaczać, traktować, zabezpieczyć coś jako dowód

Cytaty

- Auto ma? - Posiadanie auta było dla jej rodziców dowodem zamożności. - Ma, zagraniczne. Prawie nowe.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Postanowił dać jeszcze jeden dowód dobrej woli: - Jeśli chcesz - zwrócił się do Zenka - to ci kupię chleba, po obiedzie przyniosę, daj tylko forsę.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Chcę mieć dowód, że mój informator się myli!

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Róże cmentarne, 2009

Dziewczyną wstrząsały dreszcze, chrapliwy, urywany i nieregularny oddech był najlepszym dowodem, do jakiego stanu już doszła.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Galileusz [...] jako dowód na to, że Ziemia się obraca, podawał również fakt przypływów i odpływów morza.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dowód
 dowody
D. dowodu
 dowodów
C. dowodowi
 dowodom
B. dowód
 dowody
N. dowodem
 dowodami
Ms. dowodzie
 dowodach
W. dowodzie
 dowody

Składnia

bez ograniczeń + dowód +
CZEGO
bez ograniczeń + dowód +
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
bez ograniczeń + dowód +
na CO

2. wpłaty

Definicja

dokument potwierdzający coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • dowód rejestracyjny
  • dowód nadania (pisma, przesyłki), tożsamości, wpłaty, wypłaty
  • kserokopia dowodu
  • skserować, wydać komuś; sfałszować dowód

Cytaty

Legitymowali się jedynie skserowanym dowodem wpłaty tysiąca złotych właśnie na rzecz tego stowarzyszenia.

źródło: NKJP: (SzaM): Uwaga na pseudowolontariuszy!, Dziennik Bałtycki, 2002-09-19

Dziewczyna? Kobieta. Ale bez wątpienia jej znajomi cały czas myślą o niej jako o dziewczynie. Wiek jest w oczach, nie w dowodzie.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Proszę, żeby panie przygotowały dowody tożsamości. Po ich sprawdzeniu będą panie partiami zwalniane do domów.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dowód
 dowody
D. dowodu
 dowodów
C. dowodowi
 dowodom
B. dowód
 dowody
N. dowodem
 dowodami
Ms. dowodzie
 dowodach
W. dowodzie
 dowody

Składnia

bez ograniczeń + dowód +
CZEGO

3. matematyczny

Definicja

nauk. 
szereg kolejno wynikających z siebie zdań wykazujący słuszność jakiegoś twierdzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • dowody logiczne, matematyczne
  • dowód twierdzenia
  • przeprowadzić/przeprowadzać dowód

Cytaty

Najstarszy zachowany dowód twierdzenia Talesa zamieszczony jest w VI księdze Elementów Euklidesa.

źródło: NKJP: Internet

Poprawne (w sensie praktycznym) dowody matematyczne muszą być [...] sprowadzalne do dowodów formalnych.

źródło: NKJP: Internet

Jak bowiem nie sposób przeprowadzić dowodu na istnienie Boga, tak niemożliwym jest obalić WIARĘ W NIEGO.

źródło: NKJP: Barbara Wierzbicka: Groch z kapustą, czyli baby w kuchni rozmyślania, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dowód
 dowody
D. dowodu
 dowodów
C. dowodowi
 dowodom
B. dowód
 dowody
N. dowodem
 dowodami
Ms. dowodzie
 dowodach
W. dowodzie
 dowody

Składnia

bez ograniczeń + dowód +
CZEGO
bez ograniczeń + dowód +
na CO

Frazeologizmy

dowód ontologiczny
dowód osobisty
dowód rzeczowy
dowód wdzięczności
Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN