UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

arenga

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arenga
arengi
D. arengi
areng
C. arendze
arengom
B. arengę
arengi
N. arengą
arengami
Ms. arendze
arengach
W. arengo
arengi

1. w akcie prawnym

Definicja

pot. 
uroczysty wstęp, który poprzedza ważny akt prawny lub inny dokument oraz wyjaśnia motywy jego sporządzenia, a także jego najistotniejsze cele i założenia

Pochodzenie

łac.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  preambuła
hiperonimy:  wstęp

Cytaty

Porównanie zawartych w nich treści z motywacją i celem królewskich działań wyjaśnionymi w arendze ordonansu z października 1352 roku wykazuje jednak daleko idące zbieżności [...].

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Preambuła ma znaczenie prawne. Skoro ustawodawca zdecydował się umieścić arengę, to zabieg ten jest celowy.

źródło: Grzegorz Krawiec: Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Komentarz, 2022 (ksiegarnia.beck.pl)

W pracy [...] wyodrębniłam i zanalizowałam komponenty i konstrukcje metatekstowe obecne w ramie inicjalnej (uroczystą arengę, skonwencjonalizowane zwroty adresatywne o funkcji fatycznej (...).

źródło: Urszula Gajewska: Auoreferat (ur.edu.pl)

Zdarza się również, iż w konstytucjach lub innych ustawach regulujących jakąś doniosłą społecznie kwestię, po tytule zamieszcza się preambułę (arengę), czyli uroczysty wstęp, w którym ustawodawca przedstawia motywy wydania aktu normatywnego, zamierzone cele, podstawowe wartości, którymi się kierował lub które chciałby promować i chronić itp.

źródło: Internet: sn.pl/sites/orzecznictwo/orzeczenia

Ustawa zawierała krótką arengę, w której wyjaśniano, że została uchwalona „w celu ochrony zdrowia kobiety przed ujemnymi skutkami zabiegów przerwania ciąży, dokonywanych w nieodpowiednich warunkach lub przez osoby nie będące lekarzami”.

źródło: Piotr Zamelski: Ochrona prawa dziecka do życia. Wybrane zagadnienia (depot.ceon.pl)

2.a palma

Definicja

bot. 
palma uprawiana w strefie międzyzwrotnikowej, z której kwiatostanów otrzymuje się sok wykorzystywany do produkcji cukru i wina, a z rdzenia pnia skrobię; Arenga pinnata

Pochodzenie

mal. areng

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny egzotyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  palma cukrowa
hiperonimy:  roślina

Cytaty

Każdy element arengi – kłodzina, liście, sok, nasiona może mieć zastosowanie użytkowe, m.in. w przemyśle.

źródło: Internet: facebook.com/PalmiarniaPoznanska

Ponadto w Azji uprawia się arengę (palmę cukrową) i kucmerkę (bylina o słodkich korzonkach).

źródło: Internet: Rozmieszczenie upraw na terenie Polski (zpe.gov.pl)

2.b włosie

Definicja

włosie z arengi - palmy

Pochodzenie

mal. areng

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny egzotyczne

Cytaty

Szczotka do zamiatania z arengi, 40 cm, kup teraz (...)!

źródło: Internet: obi.pl

Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json