Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *gr̥dlo 'gardziel, przełyk, szyja'
1. wewnątrz ciała
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gardziel, gardziołko |
Połączenia
- chore, suche, zaschnięte; ściśnięte gardło
- jama ustna i gardło, krtań i gardło
- centrum; mięśnie, ściana, śluzówka; ból, choroby; infekcja, nieżyt, podrażnienie, rak, skurcz, stany zapalne, zapalenie; operacja gardła; z głębi gardła
- posiew, wymaz z gardła
- kłopoty, problemy z gardłem
- gardło boli
- płukać, przepłukać; coś drażni
- zaglądnąć/zaglądać, zajrzeć; wlać coś; włożyć palce, rękę...; katar, krew... spływa do gardła; wydobyć się z gardła
- poczuć (dławienie, drapanie, pieczenie, skurcz, suchość, ściskanie, ucisk, ...) w gardle; komuś zaschło/zasycha w gardle
Cytaty
|
Próbowałem przełknąć ślinę, ale gardło odmówiło posłuszeństwa. źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008 |
|
|
Z powodu bólu gardła nie mogę zbyt długo mówić. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003 |
|
|
Moja cała kariera sportowa to kłopoty z gardłem [...]. źródło: NKJP: Stefan Tuszyński: Lekkoatletyka, Gazeta Wyborcza, 1995-10-05 |
|
|
[...] koło północy gwałtownie rozbudzony łomotem, poczuł suchość w gardle i dławiący niepokój. źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002 |
|
|
Kurz łzawił i oślepiał oczy, dusił i wiercił w nosie. Pragnienie paliło gardła. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | gardło |
gardła |
|
| D. | gardła |
gardeł |
|
| C. | gardłu |
gardłom |
|
| B. | gardło |
gardła |
|
| N. | gardłem |
gardłami |
|
| Ms. | gardle |
gardłach |
|
| W. | gardło |
gardła |
2. część szyi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gardziel, gardziołko |
Połączenia
- poderżnąć, podrzynać; przegryźć gardło
- przykładać komuś, przyłożyć komuś, przystawić komuś nóż do gardła
- chwycić, złapać za gardło
Cytaty
|
Przyczyną wypadku był atak na kierowcę, któremu pasażer poderżnął gardło [...]. źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2001-10-04 |
|
|
Dłoń zwrócona do góry oznacza, że chcemy wypłynąć. [...] Kółko z kciuka i palca wskazującego - mówi, że wszystko jest w porządku, a uderzanie dłonią w gardło - wręcz przeciwnie - że brak nam powietrza. źródło: NKJP: Nurkowanie jak latanie, Dziennik Polski, 2001-08-17 |
|
|
Uzbek chwycił mnie dłonią za gardło, aż łzy stanęły mi w oczach. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002 |
|
|
[...] w środku dnia, do sklepu z odzieżą i sprzętem górskim przy Krupówkach wszedł dwudziestokilkuletni mężczyzna. Na zapleczu sterroryzował sprzedawcę, przykładając mu nóż do gardła, a następnie zakneblował go i związał. źródło: NKJP: (KOV): Policja czeka na zdjęcia, Dziennik Polski, 2002-12-11 |
|
|
Znowu bibuła i nic tylko bibuła, czy nie mówiła, kiedy dadzą broń? Ja tego czytać Nie będę. Mam swój rozum. Dosyć mam tej propagandy. O, dotąd - wodził palcem po gardle, chociaż „Trybuny” ani nie czytał, ani nie kolportował. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1974 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | gardło |
gardła |
|
| D. | gardła |
gardeł |
|
| C. | gardłu |
gardłom |
|
| B. | gardło |
gardła |
|
| N. | gardłem |
gardłami |
|
| Ms. | gardle |
gardłach |
|
| W. | gardło |
gardła |
3. przejście
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gardziel, gardziołko |
Połączenia
- wąskie gardło
- gardło ulicy, wąwozu
Cytaty
|
Przez wąskie gardła ulic przelewały się niespokojne tłumy. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1999 |
|
|
[...] ruch odbywa się wąskim gardłem przez Zabełków, a wiekowy most ma ograniczoną nośność wykluczającą ruch ciężkich pojazdów. źródło: NKJP: (waw): Poślizg kontrolowany, Nowiny Raciborskie, 2004-03-02 |
|
|
Przez wąskie gardło przełomów przewalają się w ciągu sekundy, hucząc jak odrzutowiec, setki ton wody. źródło: NKJP: Radosław Leniarski: Wyzwanie Białej Wody, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1995-06-02 |
|
|
Myślenice kończą w miarę komfortową podróż. Jeszcze jeden zdradliwy łuk kryje ciasne gardło - zwężenie z dwóch do jednego pasa. źródło: NKJP: Droga do nieba, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-08-17 |
|
|
W zaroślach, przez ciemne gardło wąwozu, połyskiwało bure rozlewisko rzeki. źródło: NKJP: Leon Kruczkowski: Szkice z piekła uczciwych, 1963 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | gardło |
gardła |
|
| D. | gardła |
gardeł |
|
| C. | gardłu |
gardłom |
|
| B. | gardło |
gardła |
|
| N. | gardłem |
gardłami |
|
| Ms. | gardle |
gardłach |
|
| W. | gardło |
gardła |
Składnia
|
+ | gardło | + |
CZEGO
|