UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

półdziki

Chronologizacja

1684, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. półdziki
półdziki
półdziki
półdzikie
półdzika
D. półdzikiego
półdzikiego
półdzikiego
półdzikiego
półdzikiej
C. półdzikiemu
półdzikiemu
półdzikiemu
półdzikiemu
półdzikiej
B. półdzikiego
półdzikiego
półdziki
półdzikie
półdziką
N. półdzikim
półdzikim
półdzikim
półdzikim
półdziką
Ms. półdzikim
półdzikim
półdzikim
półdzikim
półdzikiej
W. półdziki
półdziki
półdziki
półdzikie
półdzika
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. półdzicy
półdzicy
półdzikie
półdzikie
D. półdzikich
półdzikich
półdzikich
półdzikich
C. półdzikim
półdzikim
półdzikim
półdzikim
B. półdzikich
półdzikich
półdzikich
półdzikie
N. półdzikimi
półdzikimi
półdzikimi
półdzikimi
Ms. półdzikich
półdzikich
półdzikich
półdzikich
W. półdzicy
półdzicy
półdzikie
półdzikie

Pochodzenie

Zob. pół II
Zob. dziki

1. pies

Definicja

oswojony przez człowieka w bardzo niewielkim stopniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • półdziki koń, kot, pies

Cytaty

Hajgowie ze zdumieniem i sympatią przyglądali się, jak ich półdzikie psiska oraz drapieżne koty pod wpływem tego spokojnego chłopca stawały się uległe i posłuszne.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga II, 2002

W Argonne było bukolicznie, po kampusie biegały półdzikie daniele.

źródło: NKJP: Andrzej Krzywicki: Diabelski młyn, 2005

Te psy za ogrodzeniem były półdzikie - tłumaczy poważnie. - Nas już znają, ale na widok obcych osób strasznie ujadają.

źródło: NKJP: Grażyna Zdrojewska: Zwierzęta tęsknią, Express Ilustrowany, 2003-07-12

2. las

Definicja

uprawiany przez człowieka w bardzo ograniczonym zakresie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat roślin ➔ budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • półdziki las, ogród, park

Cytaty

Wstawałbym o czwartej rano i niespiesznie wędrował o brzasku, wśród drzew słuchałbym ptasich głosów... [...] lubi półdzikie lasy, chciałby być z dala od ludzi, pewnie pojedzie w rozlewisko Narwi albo nad Wigry, zaszyje się w jakimś pustkowiu.

źródło: NKJP: Barbara Seidler: Kto, gdzie na urlop?, Przekrój, 27/2610, 1995

Ulica Pilczycka we Wrocławiu zaczyna swój bieg w starym, półdzikim parku.

źródło: NKJP: Aneta Augustyn: Samozwańczy policjant kieruje ruchem ulicznym we Wrocławiu, Gazeta Wyborcza, 1995-06-30

To jest taka półdzika papierówka.

źródło: NKJP: Korpus języka mówionego PELCRA

Grusza jest półdzika, ale rodzi bardzo smaczne owoce, które można ususzyć i nic nie tracą ze swojego smaku.

źródło: NKJP: Grusza stara jak świat, Dziennik Polski, 2002-04-27

3. zakątek

Definicja

noszący bardzo niewielkie ślady działalności człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA

Cytaty

Choć pogoda była przepiękna i prawdziwie wiosenna, to jednak nikogo nie było wśród parkowych krzewów i półdzikich alejek.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Jarosław ze Skotnik, ów kolejny wielki arcybiskup św. Wojciecha, zasiedlił wsiami półdzikie jeszcze okolice Mazowsza w kasztelanii łowickiej.

źródło: NKJP: Stefan Bratkowski: Historia, Gazeta Wyborcza, 1998-06-05

Ruiny nie są w żaden sposób biletowane, teren jest półdziki.

źródło: Internet: facebook.com

4. parking

Definicja

funkcjonujący lub zorganizowany z pominięciem niektórych reguł

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • półdziki kraj, lokal, rynek; półdzikie wysypisko

Cytaty

Ulica Firlejowska składa się z czterech, zupełnie osobnych części, jak odrębne ulice, co jest wynikiem pokątnego dzielenia i sprzedawania działek, dzikiej i półdzikiej zabudowy.

źródło: NKJP: Monika Panfil: Nobel za nasz Manhattan, Gazeta Wyborcza, 1998-08-21

Ich usługi często są znacznie tańsze niż renomowanych firm, głównie dlatego, że nie ponoszą kosztów selekcjonowania odpadów i wożą je na dzikie i półdzikie wysypiska.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Bardzo brudne interesy, Polityka, 2008-02-16

Będę dążył do likwidacji wszystkich półdzikich i dzikich lokali gastronomicznych i punktów sprzedaży [...].

źródło: NKJP: (vinga): Przygotowania do sezonu, NTN Żuławy, 2000-05-05

Jest tam miejsce do parkowania. To taki nieoficjalny, półdziki parking obok potoku Czarna.

źródło: Internet: trasygorskie.pl

5. koczownik

Definicja

mający bardzo ograniczony kontakt z rozwiniętą cywilizacją

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Przynależność i podział terytorialny ➔ typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • półdzikie plemię; półdzicy koczownicy, pasterze

Cytaty

W VII wieku Tauryda dostała się we władanie Chazarów, następnie Pieczyngów i Połowców, przybyłych z głębi Azji, półdzikich koczowników.

źródło: NKJP: Zofia Stecka: Trochę wiadomości o Krymie, Tygodnik Podhalański, nr 31, 1999

Tylko na wschodzie wojownicze plemię Retów trwało przy swoim języku i bogach, starszych od czczonej przez celtyckich najeźdźców Niebiańskiej Klaczy. Byli to półdzicy pasterze, wyrabiający sery cieszące się już wówczas powszechnym uznaniem.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Jednak ta próba nie była wystarczająca. Skazaniec, a zarazem ten, który znał sekrety maści i przypisywał ją mądrości Persa Dżalala ad-Dina, szykował się do zasadniczej próby. Groziły mu tortury i straszna śmierć z rąk półdzikich Turków, chyba że cudowna maść uratuje mu życie.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déja vu i inne opowiadania, 2003

Nowe odkrycia, dowodzące na podstawie znalezisk archeologicznych wielkich podobieństw między człowiekiem i neandertalczykiem, stopniowo zmieniały status tego drugiego. Już nie był półdzikim jaskiniowcem, stawał się bardziej ludzki [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Przygarbiony krewniak, Polityka, 2006-07-22

Data ostatniej modyfikacji: 17.01.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json