UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dolegliwość

Chronologizacja

1560, SPXVI

Pochodzenie

Zob. dolegać

1. zdrowotna

Definicja

nieprzyjemne odczucie fizyczne związane z zakłóceniem zdrowotnej równowagi organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie

Połączenia

  • błahe, bolesne, drobne, groźne, lekkie, niewielkie, ogromne, poważne, przykre, uciążliwe; bólowe, fizyczne, zdrowotne dolegliwości; jelitowe, sercowe, reumatyczne, żołądkowe; kobiece; stare; liczne dolegliwości
  • dolegliwości kręgosłupa, serca, wątroby, żołądka
  • przyczyna dolegliwości
  • mieć, leczyć; odczuwać; łagodzić, złagodzić, zmniejszyć; bagatelizować dolegliwości
  • narzekać, skarżyć się na jakieś dolegliwości

Cytaty

W przypadku nasilonych dolegliwości bólowych podawane są leki przeciwbólowe.

źródło: NKJP: Ilona Dzijak-Muniak: Czas na zdrowie, Nakielski Czas, 2003-12-17

A kiedy w cudownym nastroju obudziłem się dnia następnego, obca mi była jakakolwiek wątpliwość natury moralnej czy też najdrobniejsza choćby dolegliwość fizjologiczna.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965

Wszyscy sumiennie trenują, nikt nie narzeka na dolegliwości zdrowotne.

źródło: NKJP: (sm): Hokeista to zawód, Dziennik Polski, 2000-10-27

Zanim jednak na spokojnie wybierzemy się do specjalisty, by złagodzić dolegliwości, możemy zastosować smarowanie klatki piersiowej i pleców maściami z olejkami eterycznymi.

źródło: NKJP: Beata Alukiewicz: Mamo, pomóż mi, Echo Dnia, 2006-08-10

Na tych samych trawnikach rosły także pokrzywy, z których najwcześniejsze, majowe, są podobno zdrowe na wszystko, a już szczególnie na anemię. Było tam również ziele dziurawca zbawienne przy dolegliwościach wątroby.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Panienka w PRL-u, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dolegliwość
dolegliwości
D. dolegliwości
dolegliwości
C. dolegliwości
dolegliwościom
B. dolegliwość
dolegliwości
N. dolegliwością
dolegliwościami
Ms. dolegliwości
dolegliwościach
W. dolegliwości
dolegliwości

Inne uwagi

zwykle lm

Składnia

bez ograniczeń + dolegliwość +
(CZEGO)
bez ograniczeń + dolegliwość +
(JAKA)

2. życiowa

Definicja

niekorzystna sytuacja lub stan odczuwane jako dyskomfort bądź przeszkoda w życiu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  bolączka

Połączenia

  • duża dolegliwość; ekonomiczne, polityczne; ludzkie, życiowe dolegliwości
  • szereg dolegliwości
  • łagodzić, mieć dolegliwości

Cytaty

Wśród życiowych dolegliwości na pierwszym miejscu wymieniłby nudę.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Szybcy i wściekli, 2004

[...] liberalizm jest nie tylko techniką, ale i lekarstwem na wszystkie społeczne dolegliwości.

źródło: NKJP: Marcin Król: Liberalizm strachu czy liberalizm odwagi, 1996

Argumentował, że przestępstwa komputerowe, które ostatnio stają się coraz popularniejsze, stanowią dużą dolegliwość społeczną, a tymczasem ich sprawcy żyją w poczuciu bezkarności.

źródło: NKJP: (STRZ): Elektroniczne przestępstwo, Dziennik Polski, 2000-11-22

RPP niejeden raz podkreślała, że jednorazowa redukcja stóp nie jest panaceum na wszystkie gospodarcze dolegliwości - może natomiast spowodować rozregulowanie rynku.

źródło: NKJP: (DER): Co zrobi rada?, Dziennik Polski, 2002-01-30

Przekonanie, że prywatna filantropia lub nawet pomoc ze strony państwa może sobie radzić z całym szeregiem obecnych dolegliwości społecznych, jest absurdem.

źródło: NKJP: Susan George tłum. Maciej Muskat: Raport Lugano (fragmenty), Obywatel, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dolegliwość
dolegliwości
D. dolegliwości
dolegliwości
C. dolegliwości
dolegliwościom
B. dolegliwość
dolegliwości
N. dolegliwością
dolegliwościami
Ms. dolegliwości
dolegliwościach
W. dolegliwości
dolegliwości

Inne uwagi

zwykle lm

Składnia

bez ograniczeń + dolegliwość +
(JAKA)
Data ostatniej modyfikacji: 25.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json