UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prowincjonalizm

Chronologizacja

1822, Wanda, nr 7, polona.pl

1. kulturowy

Definicja

pejorat. 
sposób zachowania lub myślenia charakterystyczny dla prowincji - części kraju położonych poza wielkimi miastami i jej mieszkańców

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka wieś

Połączenia

  • czeski, polski; kulturowy; polityczny prowincjonalizm; prowincjonalizm mentalny
  • prowincjonalizm Polaków; kultury, literatury, sztuki
  • prowincjonalizm i zaściankowość
  • kompleks; objaw prowincjonalizmu

Cytaty

Człowiek kulturalny mógł sobie pozwolić na spożycie „na ulicy” lodów, napoju chłodzącego, w latach 70. także zapiekanki. Spożycie innych dań w taki sposób miało być cechą marginesu społecznego lub przejawem prowincjonalizmu.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych. Praca zbiorowa, 2004

Na początku XXI wieku sytuacja nieco się skomplikowała. Kino narodowe zaczęło się kojarzyć z prowincjonalizmem, wąską perspektywą, nudą i zaściankiem.

źródło: NKJP: Janusz Wróblewski: Drżącą kamerą, Polityka, 2002-06-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prowincjonalizm
prowincjonalizmy
D. prowincjonalizmu
prowincjonalizmów
C. prowincjonalizmowi
prowincjonalizmom
B. prowincjonalizm
prowincjonalizmy
N. prowincjonalizmem
prowincjonalizmami
Ms. prowincjonalizmie
prowincjonalizmach
W. prowincjonalizmie
prowincjonalizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. przygraniczny

Definicja

cecha miejsca położonego na prowincji - części kraju położonej poza wielkimi miastami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka wieś

Cytaty

- Dla mnie prowincjonalizm jako taki nie musi wcale mieć znaczenia pejoratywnego - podkreśla [...] znany tarnowski historyk. - Nasze miasto od czasu śmierci hetmana Jana Tarnowskiego skazane jest na prowincjonalizm i zawsze znajdowało się w orbicie większych i poważniejszych centrów: Sandomierza, Krakowa czy Lwowa.

źródło: NKJP: Stypa wojewódzka, Dziennik Polski, 1999-01-08

Dyrektor [...] pragnie też w tym roku zerwać nieco z prowincjonalizmem. Chce organizować imprezy o zasięgu krajowym i wojewódzkim.

źródło: NKJP: Regionalne aspiracje, Gazeta Poznańska, 2003-03-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prowincjonalizm
prowincjonalizmy
D. prowincjonalizmu
prowincjonalizmów
C. prowincjonalizmowi
prowincjonalizmom
B. prowincjonalizm
prowincjonalizmy
N. prowincjonalizmem
prowincjonalizmami
Ms. prowincjonalizmie
prowincjonalizmach
W. prowincjonalizmie
prowincjonalizmy

Inne uwagi

Zwykle lp

3. regionalizm

Definicja

jęz. 
element języka charakterystyczny dla danego regionu kraju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

synonimy:  regionalizm

Cytaty

Od wczesnej młodości K. wykazywał zainteresowania naukowe i kolekcjonerskie; [...]; zbierał i opracowywał prowincjonalizmy językowe Polaków zamieszkałych w Petersburgu, zajmował się językiem literackim Słowackiego, Krasińskiego, Karpińskiego.

źródło: NKJP: Jerzy Starnawski: Słownik badaczy literatury polskiej - tom IV, 2001

[...] prowincjonalizmy stopniowo zanikają. Mieszczą się one na ogół w normach językowych. Bywają jednak i takie, które wykraczają poza przyjęte normy. Są po prostu błędami językowymi.

źródło: NKJP: Tadeusz Samselski: Poznajmy i pokochajmy nasz język polski (część II), Nakielski Czas, 2007-07-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prowincjonalizm
prowincjonalizmy
D. prowincjonalizmu
prowincjonalizmów
C. prowincjonalizmowi
prowincjonalizmom
B. prowincjonalizm
prowincjonalizmy
N. prowincjonalizmem
prowincjonalizmami
Ms. prowincjonalizmie
prowincjonalizmach
W. prowincjonalizmie
prowincjonalizmy
Data ostatniej modyfikacji: 14.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json