Chronologizacja
1. uczeń
Definicja
Pochodzenie
łac. primus 'pierwszy'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata szkoła
Połączenia
- klasowy, szkolny prymus
- nagrody dla prymusów
Cytaty
|
Rzadko kiedy się zdarza, żeby prymus był najbardziej lubianym uczniem [...]. źródło: NKJP: Anna Bikont: Z liderem SLD rozmawia Anna Bikont, Gazeta Wyborcza, 1995-02-25 |
|
|
Do gimnazjum zaniosła świadectwo z szóstej klasy ze średnią ocen 5,3, a wszystkie poprzednie też były z paskiem prymusa. W piątej klasie uzyskała najwyższą w swojej szkole [...]. źródło: NKJP: Jolanta Talarczyk: Pół szuflady medali, Dziennik Zachodni, 2003-02-19 |
|
|
Pierwszym, niezwykle istotnym elementem przygotowania do sesji jest zdobycie materiałów naukowych niezbędnych do otrzymania zaliczenia [...]. Najpopularniejszym oraz najtańszym wyjściem jest skserowanie notatek, najlepiej od prymusa na roku. źródło: NKJP: Grzegorz Kądzielawski: Tłum wokół prymusa roku, Dziennik Polski, 2008-01-31 |
|
|
W klasie był lubiany, choć był prymusem, a - jak wiadomo - ci nie zawsze są akceptowani. źródło: NKJP: K. Kowalski: W Gdańsku student zabił siekierą wykładowcę: To był spokojny chłopa, Tygodnik Ciechanowski, 2002-06-25 |
|
|
Chciałam być prymusem na uniwersytecie, mieć same piątki i stypendium dziekana. źródło: Internet: formu.abczdrowie.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prymus |
prymusi |
ndepr |
| prymusy |
depr | ||
| D. | prymusa |
prymusów |
|
| C. | prymusowi |
prymusom |
|
| B. | prymusa |
prymusów |
|
| N. | prymusem |
prymusami |
|
| Ms. | prymusie |
prymusach |
|
| W. | prymusie |
prymusi |
ndepr |
| prymusy |
depr |
2. w Europie
Definicja
Pochodzenie
łac. primus 'pierwszy'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- prymus gospodarczy
- prymus gospodarki
- prymus w Europie
- uchodzić za prymusa
Cytaty
|
Litwa okazała się prymusem Unii Europejskiej, bo jej parlament pierwszy ratyfikował unijny traktat konstytucyjny. źródło: NKJP: Sławomir Kmiecik: Polskie ryzyko, Polska Głos Wielkopolski, 2004-11-13 |
|
|
[...] prymusami futbolu polscy zawodnicy nie byli nigdy i raczej już nimi nie zostaną. źródło: NKJP: Włodzimierz Sowiński: Z gladiatorów - zlęknione zajączki, Trybuna Śląska, 2002-04-19 |
|
|
Słoweńcy są prymusami w regionie. Nie czekając na pieniądze z Brukseli, jeszcze przed akcesją zbudowali sieć autostrad. źródło: NKJP: Jagienka Wilczak: Zadurzeni w Europie, Polityka, 2008-01-05 |
|
|
Najgorzej idą wszędzie reformy instytucjonalne - tworzenie systemu bankowego, towarzystw ubezpieczeniowych, prawa sprzyjającego inwestowaniu - wymagają bowiem czasu i uczenia się. Nawet prymusi przemian - Europa Środkowa i kraje bałtyckie - wypadają tu najgorzej. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka: Jak nas widzi Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Gazeta Wyborcza, 1995-12-15 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prymus |
prymusi |
ndepr |
| prymusy |
depr | ||
| D. | prymusa |
prymusów |
|
| C. | prymusowi |
prymusom |
|
| B. | prymusa |
prymusów |
|
| N. | prymusem |
prymusami |
|
| Ms. | prymusie |
prymusach |
|
| W. | prymusie |
prymusi |
ndepr |
| prymusy |
depr |
Składnia
|
+ | prymus | + |
(CZEGO)
|
3. urządzenie
Definicja
Warianty
- primus
Pochodzenie
Od: nazwy szwedzkiej Primus, produkującej przenośne kuchenki.
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
Połączenia
- prymus spirytusowy
- nastawić prymus
- korzystać z prymusa
- podgrzać coś na prymusie
Cytaty
|
Oprócz łóżka w pokoju był stół, dwa krzesła i zlew z bieżącą wodą. Mieliśmy także prymus, na którym gotowaliśmy herbatę. źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958 |
|
|
Nastawiała prymus, robiła herbatę, podjadała łyżeczką różane konfitury i przewracała stronice czubkami paznokci, aby nie zostawić śladów. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003 |
|
|
Panuje kompletny chaos żywnościowy. Nie mamy prymusa, nie możemy samodzielnie gotować. źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010 |
|
|
Wnętrze namiotu ogrzewaliśmy prymusami. źródło: NKJP: E. Stangrodzka: Zaspa i nic więcej..., Tygodnik Ciechanowski, 2004-06-20 |
|
|
Gdy ryba dogotowała się wreszcie, postawiono na primusie czajnik z herbatą [...]. źródło: Antoni Ossendowski: W polskiej dżungli, 2018 (books.google.pl) |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prymus |
prymusy |
|
| D. | prymusa |
prymusów |
|
| C. | prymusowi |
prymusom |
|
| B. | prymus |
prymusy |
|
| N. | prymusem |
prymusami |
|
| Ms. | prymusie |
prymusach |
|
| W. | prymusie |
prymusy |