UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

błogosławieństwo

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. błogosławić

1. obrzęd

Definicja

czynność liturgiczna polegająca na modlitwie, której towarzyszy zwykle znak krzyża

Noty o użyciu

Używane w nazwach własnych, np. Aula Błogosławieństw, Góra Błogosławieństw, Wspólnota Błogosławieństw.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  obrzęd

Połączenia

  • apostolskie, kapłańskie, papieskie, pasterskie; obfite, odpowiednie, specjalne, szczególne, uroczyste błogosławieństwo
  • błogosławieństwo biskupa, kapłana, księdza, Ojca Świętego; dzieci, ludzi
  • błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem
  • błogosławieństwo dla całej rodziny, dla dzieci, dla ludzi...; błogosławieństwo od papieża
  • łaska i błogosławieństwo, modlitwa i błogosławieństwo, pozdrowienie i błogosławieństwo, życzenia i błogosławieństwo
  • akt, gest, modlitwa, moment, obrzęd, obrządek, rodzaj, słowa, znak błogosławieństwa
  • prośba o błogosławieństwo
  • msza (święta) z błogosławieństwem
  • udzielić /udzielać błogosławieństwa
  • dać komuś, przyjąć / przyjmować, otrzymać, uzyskać / uzyskiwać błogosławieństwo
  • adoracja, msza, procesja... zakończyła się błogosławieństwem
  • prosić, poprosić o błogosławieństwo

Cytaty

Południowa modlitwa nie była jednak tym razem połączona z uroczystym „Urbi et Orbi”, czyli szczególnym papieskim błogosławieństwem dla „Miasta i Świata”.

źródło: NKJP: W dzieciach nadzieja świata, Dziennik Polski - Świat, 2000-01-03

Prosiłem Ojca Świętego przede wszystkim o modlitwę i błogosławieństwo, którego udzielił Czytelnikom, pracownikom i dziennikarzom „Dziennika Polskiego” [...].

źródło: NKJP: Wzruszająca audiencja, Dziennik Polski - Świat, 2003-07-24

Wczoraj rano w Bazylice św. Piotra odbyła się msza święta połączona z błogosławieństwem olejów.

źródło: NKJP: Papieskie Triduum, Dziennik Polski - Świat, 1998-04-10

Po nabożeństwie studenci otrzymali od kardynała błogosławieństwo na czas sesji egzaminacyjnej.

źródło: NKJP: W świetle pochodni, Dziennik Polski - Kraków, 2002-05-21

W kościele Mariackim, po wysłuchaniu kazania, odśpiewaniu suplikacji, błogosławieństwie Najświętszym Sakramentem uroczysty orszak wrócił na Wawel.

źródło: NKJP: Michał Rożek: Symbolika i magia Krakowa, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. błogosławieństwo
błogosławieństwa
D. błogosławieństwa
błogosławieństw
C. błogosławieństwu
błogosławieństwom
B. błogosławieństwo
błogosławieństwa
N. błogosławieństwem
błogosławieństwami
Ms. błogosławieństwie
błogosławieństwach
W. błogosławieństwo
błogosławieństwa

2. rodziców

Definicja

powierzenie zwykle przez rodziców opiece Bożej nowożeńców lub dzieci, które odchodzą z domu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  klątwa, przekleństwo
hiperonimy:  obrzęd

Połączenia

  • ojcowskie, rodzicielskie błogosławieństwo
  • udzielić / udzielać błogosławieństwa
  • dać / dawać błogosławieństwo

Cytaty

Gdy orkiestra milkła, młoda para klękała przed rodzicami, którzy w milczeniu udzielali jej swego błogosławieństwa na nowe życie, czyniąc kolejno krzyżyk na czole i całując później w oba policzki.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Jak nakazywały dawne zwyczaje, pana młodego do domu jego wybranki serca przyprowadzali drużbowie i tam rodzice udzielali młodym błogosławieństwa.

źródło: NKJP: „Góralskie Wesele” w Szczawnicy, Dziennik Polski - Podhale, 2001-07-23

Teraz możecie podejść po błogosławieństwo. Kolejno kładła im dłonie na głowach, kolejno obejmowała i całowała.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Pobierają się 17 września 1955 r. Panna młoda wraca pod Brześć po błogosławieństwo rodziców i po rzeczy.

źródło: NKJP: Elżbieta Kotarska: Torem, lasem, Gazeta Wyborcza, 1994-04-23

[...] Ezaw zobaczył, że Izaak dał błogosławieństwo Jakubowi i wysłał go do Paddan-Aram, aby sobie tam wybrał żonę [...].

źródło: NKJP: Biblia Tysiąclecia, 1965

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. błogosławieństwo
błogosławieństwa
D. błogosławieństwa
błogosławieństw
C. błogosławieństwu
błogosławieństwom
B. błogosławieństwo
błogosławieństwa
N. błogosławieństwem
błogosławieństwami
Ms. błogosławieństwie
błogosławieństwach
W. błogosławieństwo
błogosławieństwa

3. dobrodziejstwo

Definicja

rel. 
dobro pochodzące od Boga

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dobro

Połączenia

  • prawdziwe błogosławieństwo

Cytaty

Wszystkie Boże przykazania, polecenia i rady, nakazy i zakazy są wielkim darem i błogosławieństwem, a nam się czasami wydaje, że krępują naszą wolność [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Loska SJ: Wszystkie moje źródła są w Tobie : nabożeństwa eucharystyczne : godziny święte-spotkania modlitewne, 1999

A w tym czasie od płodności był św. Idzi, do którego cudownej mocy zwracały się małżeństwa, nie mogące doczekać się upragnionego potomstwa, które przecież zawsze było błogosławieństwem Bożym.

źródło: NKJP: Księżna Judyta, Dziennik Polski - Pejzaż, 2001-05-05

Była błogosławieństwem dla swoich współtowarzyszek. Podtrzymywała je na duchu i dzięki niej, dzięki jej spokojowi, dobroci i ofiarności, dzięki jej wierze w zwycięstwo wiele kobiet uratowało się od załamania.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948

Widzicie, ja kładę dziś przed wami błogosławieństwo i przekleństwo. Błogosławieństwo, jeśli usłuchacie poleceń Pana, waszego Boga, które ja wam dzisiaj daję [...].

źródło: NKJP: Biblia Tysiąclecia, 1965

Zdrowych, pogodnych i radosnych Świąt Bożego Narodzenia oraz błogosławieństwa Bożego w nadchodzącym Nowym Roku 2002 przesyła dla całej redakcji „Dziennika Polskiego” Teresa Śliwińska z rodziną - Biecz.

źródło: NKJP: Ludzie ludziom ślą życzenia, Dziennik Polski - Nowy Sącz, 2001-12-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. błogosławieństwo
błogosławieństwa
D. błogosławieństwa
błogosławieństw
C. błogosławieństwu
błogosławieństwom
B. błogosławieństwo
błogosławieństwa
N. błogosławieństwem
błogosławieństwami
Ms. błogosławieństwie
błogosławieństwach
W. błogosławieństwo
błogosławieństwa

4. ratunek

Definicja

pewne zjawisko lub działanie, które pomaga w niebezpieczeństwie i w trudnej sytuacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Lodowce gór Azji Środkowej są błogosławieństwem dla bardzo suchych, często pustynnych nizin.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

To, co jest problemem dla Europy Zachodniej - wysoki kurs euro do dolara - dla nas jest błogosławieństwem.

źródło: NKJP: Bardzo mi miło, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-12-24

W 2000 roku do Stanów Zjednoczonych przybyło ponad milion imigrantów, a w latach 1990-2000 ponad 10 milionów. Godzą się pracować za niższe stawki niż Amerykanie, co może być błogosławieństwem dla amerykańskich przedsiębiorców, lecz przekleństwem dla robotników [...].

źródło: NKJP: Jarosław Armatys: Świat Antygona i inni obywatele, Dziennik Polski - Świat, 2001-02-09

[...] wyjątkowa zdolność naszego mózgu do wykreślania przykrych wspomnień – stanowi prawdziwe błogosławieństwo.

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Z każdym problemem rodzi się jego rozwiązanie. Dlatego nie bójcie się problemów, one są błogosławieństwem, wyzwaniem do przezwyciężenia.

źródło: NKJP: Opowieść o świętej rzece, Dziennik Polski - Pejzaż, 2001-01-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. błogosławieństwo
błogosławieństwa
D. błogosławieństwa
błogosławieństw
C. błogosławieństwu
błogosławieństwom
B. błogosławieństwo
błogosławieństwa
N. błogosławieństwem
błogosławieństwami
Ms. błogosławieństwie
błogosławieństwach
W. błogosławieństwo
błogosławieństwa

Składnia

bez ograniczeń + błogosławieństwo +
(dla KOGO/CZEGO)

5. przyzwolenie

Definicja

przyzwolenie na jakieś działanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • oficjalne błogosławieństwo
  • błogosławieństwo władzy

Cytaty

[...] tajna policja ChAD stała się niemal w majestacie prawa i z błogosławieństwem Moskwy jedną z największych i najgroźniejszych organizacji terrorystycznych na świecie.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

W Czeczenii, duszącej się w coraz ciaśniejszej pętli rosyjskiej blokady, mafia z błogosławieństwem Dudajewa wzięła pod kontrolę całe państwo [...].

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

Wyszedłem z gabinetu burmistrza bez pożegnania. Zawziąłem się. Postanowiłem działać bez błogosławieństwa urzędu.

źródło: NKJP: Dwie strony dukata, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-09-26

Odrzucając tę ustawę mamy obecnie ostatnią szansę, by nie dać Ministerstwu Przemysłu i Handlu rozgrzeszenia za karygodne zaszłości i błogosławieństwa na kontynuowanie tego, tragicznego w skutkach, rodzaju działalności.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.02.1993,

Przygotowany w resorcie finansów plan ratowania przyszłorocznego budżetu, nazwany dla niepoznaki Programem Naprawy Finansów Rzeczypospolitej, wciąż nie może doczekać się oficjalnego błogosławieństwa całego rządu.

źródło: NKJP: Tydzień na skróty, Dziennik Polski - Finansowy, 2003-05-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. błogosławieństwo
błogosławieństwa
D. błogosławieństwa
błogosławieństw
C. błogosławieństwu
błogosławieństwom
B. błogosławieństwo
błogosławieństwa
N. błogosławieństwem
błogosławieństwami
Ms. błogosławieństwie
błogosławieństwach
W. błogosławieństwo
błogosławieństwa

Inne uwagi

zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + błogosławieństwo +
KOGO + na COŚ
bez ograniczeń + błogosławieństwo +
CZYJEŚ + na COŚ
Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json